Wetenschap

Verst waargenomen ruimteobject ooit heeft een andere vorm dan gedacht

1 Ultima Thule blijkt veel platter dan eerst gedacht. "Een hoogst ongebruikelijke vorm", zegt de NASA. © rv

Begin januari leek hij nog op een sneeuwman, of een bowlingkegel. Maar nieuwe beelden laten nu zien dat Ultima Thule, het verste ruimteobject ooit door de mens bestudeerd, veel platter is dan eerst gedacht. Ultima Thule bevindt zich op zowat 6,6 miljard kilometer van ons.

De ijsdwerg van 32 op 16 kilometer, die zich in de Kuipergordel bevindt, werd op nieuwjaarsdag gefotografeerd door de ruimtesonde New Horizons, die op 3.500 kilometer afstand van Ultima Thule beelden kon schieten.  

Share

‘We hebben nog nooit zoiets gezien dat rond de zon draait’

Alan Stern, hoofdwetenschapper van het Southwest Research Institute

Maar nieuwe foto's, data en analyses laten nu een ander beeld zien dan toen. De twee delen van Ultima Thule blijken eerder plat dan rond te zijn. De NASA vergelijkt beide delen nu met een platte pannenkoek en een gekartelde walnoot.

"Dit is een ongelooflijke beeldenreeks, genomen door een ruimtetuig dat een kleine wereld laat zien op 6,6 miljard kilometer afstand van ons”, zegt hoofdwetenschapper Alan Stern van het Southwest Research Institute. “Onze eerste indruk werd gevormd door de weinige beelden die we begin januari kregen, maar nieuwe beelden en data hebben onze kijk veranderd. Belangrijker dan de nieuwe vorm is bovendien de vraag hoé Ultima Thule die vorm heeft gekregen. We hebben nog nooit zoiets gezien dat rond de zon draait.” De wetenschappers keken naar de sterren in de achtergrond, en meer bepaald welke sterren door de vorm van Ultima Thule geblokkeerd waren op de foto's. Daardoor konden ze nu de vorm beter bepalen.

Ultima Thule is een zogenaamde “contact binary”, de eerste die ooit echt is waargenomen. Oorspronkelijk waren het verschillende objecten die rond elkaar wentelden en na verloop twee grotere ruimtelichamen vormden. Ook die bleven rond elkaar draaien, tot ze bij elkaar kwamen en aan elkaar ‘vastgroeiden’. Het grote deel is 19 kilometer in doorsnee. Dat heeft de naam Ultima gekregen. Het kleinste deel, Thule genaamd, heeft een diameter van ongeveer 14 kilometer.

De mensen achter de missie denken dat de twee delen van Ultima Thule al miljarden jaren aan elkaar vastzitten. Waarschijnlijk zijn ze al samengesmolten in de beginjaren van ons zonnestelsel, zo’n 4,6 miljard jaar geleden.

De wetenschappers verwachten dat New Horizons binnenkort nog meer beelden zal doorsturen.

cult

zine