Primeur

Deze doorbraak kan begin zijn van toekomst waarin we verlost zijn van duizenden erfelijke ziekten

Primeur: wetenschappers ontdoen menselijke embryo's van ernstige erfelijke ziekte

Voor het eerst zijn wetenschappers erin geslaagd om veilig en succesvol menselijke embryo's te ontdoen van een ernstige erfelijke ziekte. Met behulp van een spraakmakende genetische knip-en-plaktechniek wisten ze een mutatie te corrigeren die een veelvoorkomende hartafwijking veroorzaakt.

2 De genetisch gemodificeerde embryo's. © OHSU

Door zo vroeg in het leven in te grijpen, worden veranderingen in het dna definitief, en doorgeven aan het nageslacht. Het kan het begin zijn van een toekomst, schrijven de onderzoekers, waarin we verlost worden van duizenden erfelijke ziekten.

"Als we een van de embryo's zouden terugplaatsen in de baarmoeder, zou dat waarschijnlijk een gezond kind opleveren", zegt Sjoerd Repping, hoogleraar humane voorplantingsbiologie aan het Amsterdamse Centrum voor Voortplantingsgeneeskunde. Terugplaatsen van genetisch veranderde embryo's is nu nog verboden, althans in de landen die wettelijke regels hebben opgesteld. De gebruikte techniek is omstreden en roept wereldwijd ethische bezwaren op.

De vrees bestaat dat de mens ermee voor God gaat spelen en dat aanpassingen aan embryo's veel verder zullen gaan dan alleen het uitbannen van ernstige aangeboren ziektes. Nu blijkt dat de methode veilig en efficiënt kan worden toegepast, wordt het tijd voor een discussie over de wenselijkheid, meent Repping. "In landen zonder regelgeving kan deze techniek morgen worden toegepast. Dan gaan echtparen naar het buitenland. Deze ontwikkeling valt niet tegen te houden."

De eerste (minder succesvolle) onderzoeken bij menselijke embryo's zorgden voor internationale opschudding. Daarom zijn de wetenschappers, afkomstig uit onderzoeksinstellingen en laboratoria in de Verenigde Staten, China en Zuid-Korea, enthousiast maar ook voorzichtig. Er is nog veel meer onderzoek nodig voordat die genbewerking in de kliniek kan worden ingezet, schrijven ze in de persberichten bij hun studie, die woensdagavond is gepubliceerd in vakblad Nature. Daarbij moeten ethische overwegingen en sociale consensus volop de aandacht krijgen.

Share

De vrees bestaat dat de mens met de gebruikte techniek voor God gaat spelen

Dna-reperatie

De wetenschappers hanteerden de zogeheten CRISPR-Cas-methode, een vorm van genetische chirurgie die het dna in de cel repareert. Die techniek maakt gebruik van een eiwit dat zo kan worden geprogrammeerd dat het precies naar de plek toegaat waar het dna een mutatie bevat en het daar doormidden knipt. De cel repareert daarna vaak zelf de breuk waarbij de mutatie wordt gecorrigeerd.

2 170803 celreparatie crispwebb © Jan Straetmans

nieuws

cult

zine