Geneeskunde

Nieuwe techniek maakt borstonderzoek minder pijnlijk

Speciale aandrukplaat 'personaliseert' druk op de borsten bij het maken van röntgenfoto's

- Ellen de Visser en Dieter Bauwens
1 Bij een mammografie kwam tot nog toe altijd een plaat van 12 tot 18 kilo op de borsten te liggen. Dat gewicht zal nu afhangen van de grootte van de borsten. © Media for Medical/UIG

Met een nieuwe techniek is het niet meer nodig borsten te pletten om een mammografie te kunnen maken. Het UZ Brussel begint binnenkort aan een testfase, maar spreekt nu al van een ware revolutie.

Er komt een einde aan het nodeloos pletten van borsten bij een mammografie. Zes jaar waren ze ermee bezig, hoogleraren Ard den Heeten en Kees Grimbergen van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam. Hun nieuwe techniek kreeg vorige maand het Europese CE-certificaat, een bewijs dat aan de veiligheids- en gezondheidseisen wordt voldaan. Vanaf volgend jaar kunnen vrouwen er gebruik van maken.

Om een tumor te kunnen opsporen moet röntgenstraling door het borstweefsel heen en daarom worden borsten platgedrukt, tussen twee platen. Tot nu toe werd daarbij voor alle vrouwen dezelfde kracht gebruikt: kleine of grote borsten, er komt 12 tot 18 kilo op te liggen. Voor sommige vrouwen is dat zo pijnlijk dat zij afzien van deelname aan de borstkankerscreening. Maar het gaat helemaal niet om kracht, bedachten de hoogleraren, het gaat om druk, kracht gedeeld door oppervlak. Iedere borst is anders, dus bij iedere vrouw is een andere kracht nodig om dezelfde druk te bereiken.

Zelfde kwaliteit

Share

'Pijnloos zal het misschien niet bij iedere vrouw worden, maar onnodige pijn kunnen wij voorkomen'

Ivo Aarninkhof

Sigmascreening, een spin-offbedrijf van het AMC, bouwde een nieuwe aandrukplaat met daarin een dunne laag nanodraadjes, die het oppervlak van de borst op de onderste plaat meten en een sensor waarmee wordt uitgerekend hoeveel kracht de bovenste plaat moet uitoefenen om de gewenste druk te bereiken. Vergelijkende studies toonden aan dat de foto's dezelfde kwaliteit hebben, en dat vrouwen minder pijn ervaren.

De nieuwe mammograaf staat al in twee Nederlandse ziekenhuizen, volgende maand volgt de derde. De bestaande apparaten hoeven niet de deur uit: alleen de plaat moet worden vervangen. Sigmascreening is in gesprek om de nieuwe techniek ook te leveren aan de mammobussen, de mobiele units waar vrouwen naartoe gaan voor borstkankerscreening. Algemeen directeur Ivo Aarninkhof reist door heel Europa omdat ziekenhuizen en screeningsorganisaties van Noorwegen tot Duitsland belangstelling tonen. Na vijftig jaar mammografie geen beurse borsten meer? Aarninkhof: "Pijnloos zal het misschien niet bij iedere vrouw worden, maar onnodige pijn kunnen wij voorkomen."

Participatie opkrikken

Ook in ons land wordt met veel enthousiasme op de nieuwe techniek gereageerd. Vanaf januari is het UZ Brussel het eerste Belgische ziekenhuis waar die getest zal worden. "Ik werk al twintig jaar in de mammografie en dit is echt revolutionair", zegt Catherine Breucq, diensthoofd mammografie. "Door deze technologie wordt de druk op de borst bijna gepersonaliseerd." Daardoor wordt onnodige pijn voorkomen, en dat is erg belangrijk.

Breucq: "We zien dat de vrees voor pijn toch vaak een factor is die vrouwen tegenhoudt om een mammografie te laten uitvoeren. We moeten de participatie van vrouwen aan screenings echt opkrikken. Het Europese streefdoel voor screening is 75 procent, maar in België zitten we maar aan goed 50 procent."

nieuws

cult

zine