2017

Goede voornemens: zo houdt u ze vol

3 © thinkstock

Goede voornemens gemaakt? Dit artikel uit ons archief helpt u ze vol te houden.

Het nieuwe jaar is een week ver, en misschien bent u nog steeds vol goede moed aan het diëten of sporten. Maar iedereen die al ooit voornemens heeft gemaakt, weet dat die doorgaans al na enkele weken in de prullenmand belanden. Of u nu wilt stoppen met roken, vermageren, of meer tijd wilt vrijmaken voor uw vrienden: het blijkt altijd lastiger dan we dachten. Waarom is het zo moeilijk, en hoe lukt het dan wél?

Share

'Een nieuw jaar zien we als een schone lei. Alles is nog mogelijk'

Tim Vanhoomissen, psycholoog

Indien u uw goede voornemens al ooit zag sneuvelen, bent u alvast niet de enige. De Britse auteur en psycholoog Richard Wiseman stelde bij een onderzoek in 2007 vast dat 52 procent van de mensen die voornemens maakten er het volste vertrouwen in hadden dat ze zouden slagen. Toch hield slechts twaalf procent het vol. Stoppen met roken bleek het moeilijkst: meer dan driekwart van de deelnemers bleef ook in het nieuwe jaar verstokt roken.

Waarom maken we jaar na jaar goede voornemens, als het toch telkens mislukt? Volgens Tim Vanhoomissen, doctor in de psychologische wetenschappen en professor aan Thomas More in Antwerpen, heeft het te maken met de invloed die het jaareinde op ons heeft. "Het is een periode waarin we de balans opmaken van wat we gedaan hebben, van dingen die we niet zo goed hebben gedaan en waar we spijt van hebben", zei hij aan de VRT. "Een nieuw jaar zien we als een schone lei. Alles is nog mogelijk, en we kunnen de dingen anders aanpakken."

Andere blik

3 © thinkstock

Net dat is het probleem, meent psychologieprofessor Patrick Luyten van de KU Leuven. "Mensen vergeten vaak dat ze tijdens de kerstperiode in een andere gevoelsmatige toestand verkeren", legt hij uit. "Wanneer ze tot rust komen, kijken ze met een andere blik naar hun eigen leven. Daardoor denken ze op een andere manier over hun prioriteiten. Maar wat op dat moment een goed idee lijkt, blijkt nadien vaak onrealistisch, wanneer ze opnieuw in de alledaagse mallemolen terechtkomen. In je normale cyclus van werk, hobby's, familie en gezin blijken je voornemens vaak onrealistisch, en dan wordt het moeilijk om ze vol te houden."

Share

'Als je altijd weinig gesport hebt, is het niet realistisch om plots drie keer per week te gaan sporten'

Patrick Luyten, psycholoog

Daarbij komt dat we onszelf tijdens die eindejaarsperiode nogal eens durven overschatten. "Als je altijd weinig gesport hebt omdat je er geen tijd voor wou maken, is het niet haalbaar om plots drie keer per week te gaan sporten", aldus Luyten. "Dat geldt ook voor diëten. Je bent een zeker eetpatroon gewoon; het is dus niet realistisch om dat helemaal te veranderen. Bovendien ervaar je vaak ook een zekere weerstand bij jezelf en bij partner of kinderen."

Toch is het maken van goede voornemens volgens de psycholoog geen slecht idee. "Op zich is het heel goed dat je nadenkt over je prioriteiten", zegt hij. "Vaak voelen mensen zich een beetje schuldig of beschaamd omdat ze te weinig aandacht hebben besteed aan anderen, hun partner of hun gezondheid. Dat is een belangrijke eerste stap. Maar men moet zorgen dat het niet bij een intentie blijft, maar dat het voornemen wordt omgezet in een concreet plan."

Hoe doet u het?

Dry January

Een recente studie naar de effecten van Dry January - een alcoholvrije maand bij de start van het jaar - wees uit dat wie in januari niet drinkt, ook de rest van het jaar makkelijker van de alcohol kan blijven. Volgens psycholoog Patrick Luyten maakt die maand niet zozeer het verschil, maar kan dit wel een belangrijke eerste stap zijn. "Als je merkt dat je dit drie of vier weken volhoudt, geeft dat een enorme boost aan je zelfvertrouwen. Hetzelfde geldt voor roken. Na enkele weken krijg je niet alleen het gevoel dat je zonder kan, maar ook dat je jezelf onder controle hebt. En dat is een belangrijke drempel."

Om dat te doen, geeft Luyten enkele tips. "Een eerste belangrijke stap is erover te spreken en anderen bij je plan te betrekken", zegt hij. "Je hebt aanmoediging, controle en motivatie nodig. Het is dus beter om samen naar de sportclub te gaan."

De kans op slagen wordt daarnaast groter als u uw voornemen omzet in concrete, kleine stapjes. Neemt u zich eenvoudig voor 'meer te gaan sporten', dan zal u het wellicht niet lang volhouden. "Je moet nadenken over hoe je het concreet gaat aanpakken. Wie kan je betrekken bij het sporten? Ga je gebruik maken van een trainingsschema? Mik je op deelname aan een loopwedstrijd? Voor diëten geldt hetzelfde. Als je op gewicht wilt blijven, moet je je eetpatroon op lange termijn aanpassen. Om dat te bereiken, moet je erover nadenken en moet de hele context kloppen. Enkelingen kunnen zoiets doorzetten en een switch maken in hun leven."

Belangrijk daarbij is dat u de lat niet te hoog legt. "Met kleine stapjes geraak je vaak verder", zegt Luyten. Ook Tim Vanhoomissen raadt aan zeer goed over uw plannen na te denken: "Als je nooit veel gelopen hebt, is het wellicht niet realistisch om in april een marathon te willen lopen. Misschien mik je beter op de Ten Miles, of plan je je marathon eerder voor september."

3 © thinkstock

Indien u van een slechte gewoonte of verslaving wilt afraken, kan het tot slot helpen om afleiding te zoeken. "Al moet je wel voorzichtig zijn dat die afleiding geen nieuwe verslaving of gewoonte wordt", waarschuwt Luyten. "Het is bijvoorbeeld geen goed idee om te snoepen wanneer je zin hebt in een sigaret, want dan bestaat het gevaar dat die gewoonte verschuift naar een snoepverslaving. Een gezondere afleiding is wandelen, lopen of fietsen. Als je dat doet, zal je snel merken dat je conditie spectaculair verbetert. Dat geeft een boost, en dat is een ervaring die je nodig hebt om je gedrag te kunnen veranderen."

Is het deze keer toch niet gelukt? Dan geeft Vanhoomissen nog een laatste raad mee. "Evalueer wat er is misgelopen en hoe je het beter kan doen. En probeer het dan opnieuw: voornemens moet je immers niet per se met Nieuwjaar maken, maar doorheen het hele jaar en wanneer je er klaar voor bent."

De populairste voornemens: zo lukt het wél

Meer sporten
Sport niet alleen. Spreek af met een vriend of vriendin. Het maakt uw voornemen concreter en zo kunt u elkaar motiveren.

Plan uw training op een voor u rustig moment. Heeft u het druk in de namiddag, dan heeft het weinig zin om net dan een sportmoment in te lassen; het zal al te vaak in het water vallen.

Houd uw vooruitgang bij. Kijk daarbij niet enkel naar uw gewicht, maar houd ook bij hoeveel gewichten aan het apparaat hangen, hoever u kan lopen of hoeveel sit-ups u kan doen.

Om genoeg te bewegen, moet u niet per se naar de sportschool. De drempel om te gaan joggen is vaak lager, en zelfs in huis kan u aan de slag met spier- of aerobicsoefeningen.

Gezonder eten
Ook gezond eten doet u niet alleen. Kies met het hele gezin voor een gezond dieet; anders is de kans groot dat u het niet redt.

Gezond eten kan ook lekker zijn. Zorg ervoor dat u gevarieerd eet, kies voor groenten en fruit die u het lekkerst vindt en experimenteer.

Honger uzelf niet uit. Kies als tussendoortje voor een gezonde snack (noten, fruit, yoghurt...). Als u honger krijgt, is de kans immers groter dat u in de snoepkast duikt.

Lees de voedingsetiketten. Kleine veranderingen kunnen al een groot verschil maken, zonder dat u daar veel van merkt. Kies bijvoorbeeld voor muesli of ontbijtgranen met minder suiker, of een minder vette kaas.

Stoppen met roken
Volgens Tabakstop ontdekt u zelf snel welke dingen u kunnen helpen om niet te roken: water drinken, uzelf belonen of een luchtje scheppen. Concentreer u op die dingen om het vol te houden.

Ga na in welke situaties de verleiding het grootst is, en probeer die zo veel mogelijk te vermijden.

Verander vaste gewoontes. Rookt u graag een sigaret na een maaltijd? Blijf dan na het eten niet meer aan tafel zitten, maar maak een wandeling.

Leg het geld dat u uitspaart door te stoppen met roken elke dag opzij. Gebruik het spaarpotje om uzelf geregeld te belonen.

Meer tijd maken voor vrienden
Neem niet te veel hooi op uw vork. Zo komt uw agenda meteen vol te staan, en houdt u amper tijd en energie over voor vrienden.

Spendeer minder tijd op social media, en meer tijd aan echte contacten.

Plan uw dagen niet helemaal vol. Heeft u een druk leven, besef dan dat u zelf die keuze maakt.

Combineer dit voornemen met een ander. Ga bijvoorbeeld sporten met een vriend, of organiseer samen gezonde kookavonden.

nieuws