interview

De taalstrijd van Jan Blommaert tegen het dominante neoliberale discours

Wanneer woorden wapens worden

In Let op je woorden leidt taalkundig antropoloog Jan Blommaert gewone stervelingen op tot spindoctor. "Ik adviseer kritische mensen welke woorden ze in discussies beter vermijden en welke ze juist wel moeten gebruiken. Politici betalen hun spindoctors handenvol geld; mijn boek kost een prikje."

Met Let op je woorden wil Jan Blommaert (54), professor taal, cultuur en globalisering aan de Tilburg University, weerwerk bieden tegen wat hij het neoliberale 'dominante vertoog' noemt. "Het internet hielp de voorbije twintig jaar het publieke debat exploderen", zegt hij. "Veel mensen nemen nu online deel aan grote maatschappelijke debatten waar ze vroeger van uitgesloten waren. Die massale deelname heeft een enorm democratisch potentieel.

"Alleen is dat internet jammer genoeg niet meer dan een echokamer van alle uitspraken en meningen die onze samenleving domineren. Ze worden miljoenen keren herhaald, in verschillende variaties, waardoor mensen echt beginnen te geloven dat ze de werkelijkheid juist weergeven. In mijn boek onderzoek ik waar sommige uitspraken vandaan komen en help ik lezers ze anders te formuleren."

U wilt 'kritische mensen en sociale bewegingen' wapenen tegen wat Bart De Wever omschrijft als 'de centrumrechtse Vlaamse grondstroom'. Staan ze in discussies dan vaak met hun mond vol tanden?
Blommaert: "Ja. Zelfs mensen die zeer kritisch tegenover die rechtse grondstroom staan, ervaren hoe moeilijk het is om weerwerk te bieden tegen de manier waarop sommige woorden geïnterpreteerd worden. Zo wordt in het dominante discours het begrip 'economie' zo goed als uitsluitend gereduceerd tot bedrijven uit de privésector. In werkelijkheid vormen die ondernemingen maar een klein deel van de hele economie, er is onder andere ook nog de overheid en de non-profit. Maar veel mensen vinden in debatten de juiste woorden niet om tegen die verenging in te gaan en volgen dan maar noodgedwongen de stroom."

nieuws