Klimaatverandering

2016 verpulvert derde jaar op rij record als warmste jaar ooit gemeten

- TT/CS - Bron: Reuters, Belga, Volkskrant.nl

Het is al bijna geen verrassing meer, maar voor het derde jaar op rij gaat nu ook 2016 het jaar de geschiedenisboeken in als het warmste jaar ooit sinds het begin van de metingen in 1880. Dat meldt het Amerikaanse Oceanografisch en Atmosferisch Agentschap NOAA. 

1 © AFP

De temperatuur in 2016 lag gemiddeld 0,94 graden Celcius hoger dan het 20ste-eeuwse jaargemiddelde van 13,9 graden. Daarmee wordt het vorige record uit 2015 met nog eens 0,04 graden Celsius verbroken. De maandrecords werden van januari tot augustus vorig jaar elke maand opnieuw verbroken. Sinds het begin van de 21ste eeuw is het warmterecord op aarde nu al vijf keer voor de bijl gegaan: in 2005, 2010, 2014, 2015 en 2016. 

De bekendmaking komt op een gevoelig moment: twee dagen voor de inauguratie van president Donald Trump. De nieuwe president twijfelt eraan of de mens verantwoordelijk is voor de aard en heeft aangekondigd de VS te willen terugtrekken uit het klimaatakkoord van Parijs.

El Niño

Share

De laatste El Niño begon in 2015 en zorgde voor een onafgebroken reeks maandelijkse warmterecords

Oorzaak van de temperatuurstijging zijn de toenemende concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer en het fenomeen El Niño: eens in de vijf tot tien jaar komt in de Stille Oceaan veel warm water naar boven waardoor de temperatuur in de omliggende landen oploopt. De laatste El Niño begon in 2015 en zorgde voor een onafgebroken reeks maandelijkse warmterecords, waaraan in het najaar van 2016 pas een einde kwam.

De gemiddelde mondiale temperatuur werd in 2016 voor het eerst meer dan een graad boven het niveau van voor het industriële tijdperk geschat. In 2015 was dat ongeveer één graad. Omdat de pre-industriële ondergrens niet precies vaststaat wordt deze temperatuurstijging geschat: tussen de 1,1 en 1,2 graad Celsius. In het Akkoord van Parijs is afgesproken dat de temperatuur op aarde hooguit 2 graden en liever niet meer dan 1,5 graad mag stijgen ten opzichte van het pre-industriële tijdperk.

Extreem weer

Share

Wereldwijd zijn er momenteel jaarlijks gemiddeld zo'n 74 'milde' dagen

Klimaatverandering leidt tot meer extreem weer: uitschieters in temperatuur, zwaardere stormen, meer neerslag, langere perioden van droogte. Ook de patronen van zacht weer veranderen. Onderzoekers van de NOAA en de Princeton Universiteit publiceerden deze week een studie in Climate Change waaruit blijkt dat sommige gebieden op aarde minder aangename dagen krijgen en andere juist meer. 

Volgens deze wetenschappers zal het aantal zachte dagen - met temperaturen tussen de 18 en 30 graden, weinig neerslag en lage luchtvochtigheid - tegen het eind van de eeuw wereldwijd met 10 tot 13 procent zijn afgenomen. Wereldwijd zijn er momenteel jaarlijks gemiddeld zo'n 74 'milde' dagen. Dat zullen er in 2035 4 minder zijn en 10 minder in 2081.

In de tropen zal het aantal dagen van zacht weer het sterkst afnemen, als gevolg van stijgende temperaturen en toenemende luchtvochtigheid. Tegen het eind van de eeuw kunnen in delen van Afrika, Azië en Latijns Amerika 15 tot 50 minder aangename dagen per jaar hebben, zo voorspellen de onderzoekers. Europa, grote delen van de VS en Canada behoren tot de gebieden die juist meer zachte dagen zullen krijgen: de winters worden minder koud, de lente en de herfst gaan langer duren. 

Smeltend ijs

Een en ander zorgt er bovendien voor dat ook het smelten van het pakijs op de Noordpool zich heeft doorgezet. Gemiddeld dreef er vorig jaar zo'n 10,1 miljoen vierkante kilometer op de oceaan. Dat is de kleinste gemeten oppervlakte sinds het begin van de waarnemingen met satelliet in 1979.

De Noordpool kende in 2016 de twaalf warmste maanden sinds het begin van de metingen in de regio in 1900. Niet alleen het pakijs smelt er zonder voorgaande, ook de vorming van nieuw ijs in de herfst loopt vertraging op.

Ook de ruimtevaartorganisatie NASA kwam vandaag met nieuwe globale temperatuurgegevens en trok dezelfde conclusies als het NOAA

nieuws

cult