Studie

"4 op de 10 praat verkrachting goed": trekt Europees onderzoek juiste conclusies?

Er rijzen vragen over het onderzoek van de Europese Commissie over het hebben van seks zonder toestemming. Uit het onderzoek zou blijken dat vier op de tien Belgen vindt dat zo’n seks in sommige gevallen gerechtvaardigd kan zijn. Die bevinding wordt betwist.

4 © Thinkstock

In een persmededeling zei de commissie donderdag dat een kwart van de Europeanen vindt dat seks zonder toestemming gerechtvaardigd kan zijn. Voor ons land was dat zelfs vier op de tien.

Share

Experts betwijfelen of je uit de gestelde vraag wel tot die conclusie kunt komen

Maar experts opiniepeilingen betwijfelen of je uit de gestelde vraag wel tot die conclusie kunt komen. De vraag die de deelnemers kregen luidt: ‘Sommige mensen vinden dat geslachtsgemeenschap zonder toestemming in bepaalde situaties gerechtvaardigd kan worden. Denkt u dat dit op de onderstaande omstandigheden van toepassing is?’

Vervolgens kregen ze negen situaties voorgelegd, zoals bijvoorbeeld dronken zijn of drugs gebruiken, vrijwillig met iemand naar huis gaan, bijvoorbeeld na een feestje of afspraak, niet duidelijk ‘neen’ zeggen of zich niet lichamelijk verzetten… 

4 Uit het Engelstalige rapport. © Eurobarometer

Wat andere mensen goed- of afkeuren

Share

De vertaling van de Engelse vraag naar het Nederlands voor België en Nederland verschilt

Met andere woorden: er is gepeild naar wat mensen denken dat andere mensen denken en niet naar wat ze zelf goed- of afkeuren. Verschillende vakmensen die met peilingen en enquêtes bezig zijn, zetten dan ook vraagtekens bij de conclusies en willen de oorspronkelijke vragenlijsten zien. 

Zo verschilt bijvoorbeeld ook de vertaling van de Engelse vraag naar het Nederlands voor België en Nederland. In Nederland luidt het: "Vindt u dat dit op onderstaande omstandigheden van toepassing is?" In België is het: "Denkt u dat dit op onderstaande omstandigheden van toepassing is." Belangrijk is ook dat de bevraging aan de hand van live interviews is gebeurd, wat betekent dat ook veel afhangt van hoe de interviewers de vraag hebben ingekleed.

4 De Nederlandstalige vraagstelling verschilde in België en Nederland. © Eurobarometer

“De vraagstelling is inderdaad nogal dubieus”, zegt ook Jeroen Lemaitre, woordvoerder van staatssecretaris voor Gelijke Kansen Elke Sleurs. Zeggen dat vier op de tien Belgen seks zonder toestemming in sommige gevallen gerechtvaardigd vindt, kan moeilijk op basis van deze resultaten. 

Share

'Het toont wel aan dat bepaalde hardnekkige mythes om de een andere reden nog altijd leven'

Jeroen Lemaitre, woordvoerder van staatssecretaris Elke Sleurs

“De vraag peilde wel naar wat mensen denken dat de argumenten zijn voor mensen die seks zonder toestemming hebben”, zegt Lemaitre. “Het toont dus wel aan dat bepaalde hardnekkige mythes om de een andere reden nog altijd leven. Mythes als: het slachtoffer heeft het zelf uitgelokt of slechts een bepaald soort vrouwen wordt verkracht. En dat blijft een enorm probleem.”

De verantwoordelijke bij Kantar TNS (Dimarso) geeft toe dat er een dubbelzinnigheid is. “De bedoeling is peilen naar wat mensen zelf goedkeuren”, zegt Anthony Allen. “Maar als je dat direct vraagt, antwoordt iedereen negatief. Daarom stellen we de vraag indirecter. Maar we hebben live interviews gedaan en niemand rapporteerde problemen met de interpratie. Ook is ‘niets van dit alles’ een optie in de antwoorden, wat verduidelijkt wat de bedoeling van de vraag is.

Bij de Europese Commissie klink het eveneens dat de vraag op twee manieren kan worden geïnterpreteerd, maar dat de algemene trend uit de andere vragen én uit gelijkaardige onderzoeken wel duidelijk is: al te veel mensen doen aan victim blaming.

LETTERLIJK

Dit is de (Engelstalige) conclusie van Europa, voor het geheel van de Europese Unie:

"Respondents were asked whether having sexual intercourse without consent was justified in nine different circumstances. At least one in ten respondents think intercourse without consent is justified if the person is drunk or using drugs (12%), voluntarily goes home with someone (11%), wears revealing, provocative or sexy clothing or doesn’t clearly say no or physically fight back (both 10%)."

De 9 situaties die respondenten voorgeschoteld kregen:

1. Wearing revealing, provocative or sexy clothing
2. Being drunk or using drugs
3. Flirting beforehand
4. Not clearly saying no or physically fighting back
5. Being out walking alone at night
6. Having several sexual partners
7. Voluntarily going home with someone, for example after a party or date
8. If the assailant does not realise what they were doing
9. If the assailant regrets his actions
10. None of these
11. Refusal (SPONTANEOUS)
12. Don't know

4 Respondenten kregen negen situaties voorgelegd. © Eurobarometer

De volledige rapporten kan u hier nalezen op de website van de Eurobarometer.

nieuws

cult

zine