Maandag 23/11/2020

Voor u uitgelegd

Zo werken de vaccins van Pfizer en Moderna

Beeld Photo News

De twee veelbelovende vaccins die in de maak zijn, bij Pfizer en bij het Amerikaanse Moderna, zijn allebei zogenaamde RNA-vaccins. Maar hoe werken die nu precies, en hoe helpt ons lichaam daar zelf bij? Viroloog Johan Neyts (KU Leuven) legt uit.

Wat de onderzoekers nodig hebben om het vaccin aan te maken, is iets anders dan bij de klassieke griepvaccins. Die laatste bevatten een zogenaamd antigeen, een molecuul dat een reactie van het afweersysteem opwekt. Een RNA-vaccin bevat de enkel genetische code van dat antigeen.

Wat is RNA - oftewel ribonucleïnezuur - nu precies? Dat is een boodschappermolecuul, die lijkt op DNA. De chromosomen in ons lichaam bestaan uit DNA. Als ons lichaam eiwitten aanmaakt, dan wordt er van een stukje DNA RNA gemaakt. Een bepaalde machinerie in ons lichaam zorgt er dan voor dat het boodschapper-RNA wordt vertaald in een eiwit.

.Beeld HLN

Isoleren

RNA in ons lichaam is dus maar een tussenstap tussen de genetische code en het eiwit. Elk eiwit van een virus heeft een genetische code. Zo ook het spike-eiwit van het coronavirus, dat lijkt op een uitsteeksel. De onderzoekers isoleren dat stukje genetische code ( op grafiek), en daar wordt het vaccin mee gemaakt.

.Beeld HLN

Het bewuste stukje genetische code moet in een cel geraken in ons lichaam, via een injectiespuit . Daarvoor wordt het eerst ingekapseld in minuscule vetbolletjes, om het te beschermen tegen snelle afbraak. RNA is immers heel labiel en wordt makkelijk afgebroken. Daarom ook moet men het vaccin van Pfizer bij min 70 en dat van Moderna bij min 20 graden bewaren. De vetbolletjes moeten intact blijven en het juiste formaat behouden.

.Beeld HLN

Fabriekjes

Het vaccin wordt via een injectie ingebracht in ons lichaam . Dat spuitje zit bomvol met kleine vetbolletjes, met daarin telkens dus een stukje genetische code van corona. Bij zowel het vaccin van Pfizer als dat van Moderna moeten we twee keer zo'n spuitje krijgen.

.Beeld HLN

Daarna dringt het vaccin onze cellen binnen . Als we worden geïnjecteerd met het vaccin, veranderen onze cellen eigenlijk zelf in vaccinfabriekjes. Ze maken dan eiwitten aan, die het immuunsysteem in werking stellen om het virus aan te vallen.

.Beeld HLN

Hoe gaat dat precies? De machinerie van onze cellen zet het boodschapper-RNA uit het vaccin om in de spike-eiwitten van het coronavirus. In onze cellen worden dus ook dergelijke spikes, of uitsteeksels, aangemaakt. Die zijn echt minuscuul klein. Dan gaat de cel die uitsteeksels aanbieden aan het immuunsysteem. Daar worden we niet ziek van, maar het immuunsysteem reageert wél door antilichamen aan te maken, de Y's op de grafiek hierboven . Ons lichaam maakt ook zogenaamde T-cellen aan, die geïnfecteerde cellen kunnen kapotmaken.

.Beeld HLN

Zo heeft ons lichaam dus een klein leger klaargezet, voor de dag waarop we besmet zouden raken met corona. Het vaccin traint eigenlijk het immuunsysteem om die spikes te herkennen. Daardoor staat de afweer van antilichamen paraat om het virus te neutraliseren . Mocht dat niet volledig gebeurd zijn, dan gaan de T-cellen de geïnfecteerde cellen verder opruimen. 

.Beeld HLN
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234