Zaterdag 10/04/2021

FeestdagenEtiquette

Zo hou je het digitale kerstdiner leuk

null Beeld Maarten Peeters
Beeld Maarten Peeters

Zoomen tijdens het eten, is dat nu supergezellig of pure horror? Hoe bereid je oma voor op een gepixelde bubbelparty? En wie neemt foto’s? Met deze do’s-and-don’ts als leidraad is er op kerstavond nog maar één ding dat kan haperen: je internetverbinding.

Heel wat mensen zijn van mening dat het voorbije jaar eigenlijk niet meetelde. Ze lieten de happy birthdays al achterwege, en nemen zich nu voor om in 2021 gewoon dubbel zo hard te feesten. Welke mening Jezus aangedaan is in deze, is onduidelijk. Vooralsnog is hij niet in een homp boter verschenen om te melden dat we dit jaar niet zo’n heisa van zijn verjaardag moeten maken. Ook politici roepen op om “kerst te redden”. The show must go on dus, al zal het kerstfeest vermoedelijk voor een groot deel op het wereldwijde web in plaats van in de driezit van je ouders plaatsvinden. Een paar gedragsregels om de sfeer zo aangenaam mogelijk te houden.

DO: Een taart voor de hele familie bakken

In de buitenlucht wordt het virus minder makkelijk overgedragen. Heel wat families opperen dit jaar dan ook voor een kerstwandeling in plaats van een diner. Fijn om een aantal gezichten nog eens in het echt te zien, maar culinair communicatiewetenschapper en hoofddocent aan de Universiteit Antwerpen Charlotte De Backer pleit toch om het belang van de gedeelde kalkoen niet over het hoofd te zien. “Samenleven is samen eten”, aldus De Backer, die haar jarenlange onderzoek bundelde in het boek Niet iedereen kan een bizon schieten. “Destijds moesten onze voorouders samenwerken om een bizon van de kudde weg te drijven en te doden, om het dier naar de rest van de groep te slepen en het vervolgens eerlijk te verdelen. Van daaruit is een heel groot deel van onze menselijke moraliteit ontstaan, het is een essentieel cultureel element geworden. Zeker bij festiviteiten als kerst speelt eten nog een belangrijke rol.”

Bovendien, zo zegt De Backer, is eten een bijzonder verbindende activiteit. Ze verwijst naar verschillende studies waarin onderzocht werd welke bezigheden een gezin dichter bij elkaar brengen. Daaruit blijkt dat samen tafelen het meeste emotioneel geluk en welzijn biedt, meer dan bijvoorbeeld een gedeelde hobby of samen op reis gaan. “Eten is een intiem signaal. Je eet niet met zomaar iedereen uit dezelfde potten en pannen, je verwelkomt niet iedereen in je persoonlijke leefruimte. Wandelen kan je ook doen met mensen die je niet zo goed kent, dat intieme ontbreekt.”

De Backer adviseert daarom om toch een maaltijdaspect op te nemen in de feestelijkheden, ook al kunnen we dit jaar niet live bekvechten om de laatste pomme duchesse. “Spreek bijvoorbeeld een taakverdeling af – iemand maakt het dessert, iemand het voorgerecht – en ga die maaltijden uitdelen aan de gasten, die deze vervolgens gewoon nog thuis moeten opwarmen. Dat betekent meer dan, iedereen apart, hetzelfde recept maken, want je proeft de persoon achter het gerecht en dat is een deel van de verbinding. Bovendien eet iedereen op die manier ook hetzelfde gerecht uit dezelfde schotel, of een stukje van dezelfde taart, en heb je toch meer die gedeelde ervaring.”

DON’T: Lekker spontaan doen

Laat ons niet doen alsof we doorgaans op kerst à l’improviste kunnen komen aanwaaien bij de schoonouders die toevallig de hele dag lang minikaasbroodjes in de oven schuiven ‘voor het geval dat’. Net als een fysiek feest moet ook deze get-together fatsoenlijk gepland worden. Tip: hou het digitale deel niet te lang (een uurtje volstaat) en niet te uitgebreid. Duid op voorhand een host aan, die uitnodigingen verstuurt met het juiste begin- en einduur, die een link aanmaakt voor de applicatie die gebruikt zal worden en die tijdens het feest de conversatie ook in goede banen zal leiden. Deze persoon zal de gasten ook verwelkomen, dus zorg ervoor dat het iemand is met een degelijk horloge, een betrouwbare internetprovider en een duidelijk handschrift om de bomma duidelijk te maken DAT HAAR MICROFOON NOG STEEDS UIT STAAT. DAT RODE ICOONTJE DAARBENEDEN.

Om het voor die bomma toch een min of meer ontspannende gebeurtenis te houden is het belangrijk om een paar dagen op voorhand alles te testen. Ga (coronaproof!) langs bij familieleden of vrienden die niet vergroeid zijn met hun smartphone, zodat ze weten hoe ze de video-applicatie moeten opstarten, waar ze het best hun (geleende) laptop plaatsen tijdens de feestelijkheid, voorzie hardhorigen eventueel van een goede koptelefoon en leer hen hoe ze de microfoon aan of uit moeten zetten. Hou vervolgens thuis een generale repetitie met deze mensen en zeg hen, nogmaals, DAT ZE BEST HUN MICROFOON UITZETTEN WANNEER ZE NIET AAN HET PRATEN ZIJN.

DO: Ook visueel verbinden

De kans is niet vollédig onbestaande dat, ondanks alle goede voorbereidingen en bedoelingen, het geheel op het moment zelf een tikje unheimlich kan aanvoelen. Je mist je grootvader die in je wang knijpt en je wil hetzelfde doen bij je petekind. “Goede connectie maar geen verbinding”, noteer je haastig op een servet om later te gebruiken in een bedachtzame Instagram-caption. Zorg daarom voor wat ‘Kumbaya’ met stevige kilowattage door op voorhand bij iedere gast een doos met ingrediënten voor een signature f(r)amily cocktail te laten leveren waarmee jullie samen digitaal kunnen toasten op dit ellendige jaar. Of stuur een andere visuele maizena op. Er zijn niet veel situaties waarin matching christmas sweaters door de vingers gezien kunnen worden, dus profiteer ervan.

null Beeld Maarten Peeters
Beeld Maarten Peeters

DO: Jezelf optutten

Mochten jullie niet voor de kersttruien gaan, blader dan ter voorbereiding in een modeblad in plaats van door de recente nieuwsupdates te scrollen. Herinner je het tijdperk waarin je jeans over je kuiten hees, een pantyband op je navel voelde knellen en een beha nog een dingetje was. Akkoord, het zijn máár je vrienden en familie, dezelfde mensen die je de voorbije maanden in een korstige badjas hebt begroet. Maar om deze avond toch min of meer speciaal te laten aanvoelen is het aangewezen dat je een kam door je haar en een lipstick over je lippen haalt. Draag eens schoenen die niet uitgetrapt bij de voordeur liggen, ook al zal niemand je voeten zien, en begroet de stoot die je in de spiegel tegenkomt met affectie. Geef maar toe. Je hebt die kanjer gemist.

DON’T: Kerstmuziek op de achtergrond

Ja, ‘All I Want For Christmas Is You’ is een schijf. En ja, dit jaar draagt die schijf een extra lading. Want godmiljaar, wat baten kaars of kalkoenbil, zonder al je geliefden rond je in de til? Toch is het aangewezen om digitale gasten niet te overspoelen met je enthousiast samengestelde playlists die ze dan “gelijktijdig moeten afspelen”. Het laatste waar een toch al overprikkeld brein aan blootgesteld moet worden, is de galmende echo van Carey’s ‘ooh-ooh’ die door negen verschillende boxen terugkaatst in je woonkamer. Natuurlijk is kerst niet compleet zonder een Mariah-momentje, maar wij stellen voor om je vrienden en familie individueel te verrassen met een FaceTime terwijl je verkleed en mét props een dansje uitvoert. Wie inspiratie zoekt, tikt op YouTube ‘All I Want For Christmas Chatroulette Version’ in. Dit mag dan wel geen vaccin zijn, het is op zijn minst een medicijn.

DO: Een familiefoto maken

Heeft een event wel echt plaatsgevonden als er geen beeldmateriaal van bestaat? En nee, dan bedoelen we niet de screengrabs die nu ergens op een NSA-server staan te verpieteren, maar de traditionele kerst-familiefoto waarop iedereen geforceerd grijnst en jij krampachtig probeert om je ovenhapjespens in te trekken. Geloof ons, in tegenstelling tot alle andere perfect inwisselbare kiekjes waarop je alleen maar aan het kapsel van je tienerneef kan zien welk jaartal het is, is dit feest wél een memento waard. Maak dus, in de optimistische overtuiging dat het een uitzonderlijke gebeurtenis is en niet ‘het nieuwe normaal’, een foto van je scherm. Liefhebbers kunnen achteraf nog een rode strik tussen de verschillende hokjes photoshoppen zodat jullie familiefoto lijkt op de poster van Love Actually, volgens onverlaten die nog nooit Die Hard hebben gezien de-beste-kerstfilm-ooit.

DON’T: Zoomen tijdens het eten

Radicaal idee: hoewel het belangrijk is om een maaltijdaspect te integreren in het kerstfeest, hoeft het zoommoment niet per se tijdens het eten plaats te vinden. Liever niet zelfs. Wie ooit het idee had om subtiel nootjes te kunnen crunchen tijdens een videomeeting, weet ondertussen dat iedere knabbel, iedere smak en elke lichte slurp via bandbreedte uitvergroot wordt tot een soundtrack waar zelfs de meest doorgewinterde bourgondiër zijn eetlust bij verliest. Bovendien hoef je er niet aan herinnerd te worden dat nonkel Dirk de gewoonte heeft om met zijn mond vol te praten en dat het lief van je nicht in zijn eigen woonkamer nog minder gêne heeft om lustig tussen zijn tanden te peuteren met de kreeftvork – ze hebben andere kwaliteiten die je veel meer gemist hebt.

Hou dus een specifiek zoomuurtje tijdens het aperitief of bij de koffie, waarbij jullie een degelijke conversatie kunnen voeren en jullie webcams niet aandampen. Het is aangeraden om vooraf een activiteit of een topic te voorzien, maar maak het niet te ingewikkeld. Videobellen is sowieso al een frustrerende gebeurtenis, en het bevordert de sfeer niet wanneer je de helft van het uur nodig hebt om het concept van het gezelschapsspel Weerwolven uit te leggen.

Alternatieven zijn bijvoorbeeld om elke gast iets te laten vertellen over zijn of haar favoriete kerstbal, een quiz te organiseren via een speciaal daarvoor voorziene website, de Secret Santa-cadeautjes uit te pakken of, afhankelijk van hoeveel drank er al gevloeid is, jullie favoriete kerstfeestherinnering op te halen. De host zorgt ervoor dat iedereen aan de beurt komt, en dat de rest ondertussen DE MICROFOON UITZET. BOMMA! UITZETTEN. DAARBENEDEN!

null Beeld Maarten Peeters
Beeld Maarten Peeters

DON’T: In elkaars bord gluren

Het is uiteraard belangrijk dat jij en de gasten die wel fysiek in je huis aanwezig zullen zijn van propere borden kunnen eten, maar het focuspunt moet hoger liggen. Je wil immers de gezichten van de digitale aanwezigen kunnen zien, niet de decolletés – of dat mag je op zijn minst niet openlijk toegeven. Bovendien wordt je zorgvuldig uitgekiende tafeldekking toch overhoop gehaald door alle laptops die er moeten staan. Bijgevolg investeer je beter tijd, moeite en glitterlijm in de verfraaiing van een interieurstuk dat achter jullie te zien is. Gelukkig heeft deze feestdag al een prima traditie om deze decoratieve uitdaging uit de weg te helpen. Het heet een kerstboom. Ga wild met de versiering en overtref jezelf, want gezien de staat van de wereld is dat ding het enige topic dat min of meer veilig terrein is dit jaar.

Dit fonkelende gezichtspunt zorgt er ook voor dat je je niet hoeft te bemoeien met hoeveel of hoe weinig gluten iemand op zijn bord heeft geschept. Samen eten mag dan wel voor verbinding zorgen, de evolutie van onze individualistische samenleving heeft er ook voor gezorgd dat aan de eetdis culturele contrasten bloot komen te liggen. Zoals verschillen tussen neven en nichten die hun dieetvoorkeuren zodanig passioneel bepleiten dat ze met hun overtuigingskracht allicht wél een plekje in de herberg hadden kunnen versieren voor Jozef en Maria. “Mensen zijn voeding door de jaren heen beginnen te bekijken als brandstof voor het lichaam – dat een tempel is en enkel het beste verdient. De ene beslist dat die tempel geen suiker mag krijgen, de andere vindt dan weer dat de fundering afbrokkelt wanneer er koolhydraten gemixt worden met vetten. Overtuigingen die ze niet kunnen opzijzetten voor het belang van de groep”, aldus De Backer. Ze herinnert ons eraan dat kerst een periode is om mild te zijn, mild voor elkaar, maar ook voor jezelf.

DO: Deel je restjes

Eenzaamheid verspreidde zich de voorbije maanden haast even snel als het virus. Bij Tele-Onthaal kon men een zeer grote piek van oproepen noteren, waarvan meer dan 20 procent over eenzaamheid ging. De feestdagen brengen zulke gevoelens alleen maar in een stroomversnelling. Daarom is het dit jaar extra belangrijk om te denken aan mensen die misschien niet kunnen inloggen met geliefden. Bak kerstkoekjes en steek ze in de brieven­- bussen in je straat, breng porties lasagne naar woon-zorgcentra en een ketel pompoensoep naar een daklozenopvang. Dat kan, als je de hygiënevoorschriften nauwgezet volgt, ook perfect in coronatijden, en geef toe, je had eigenlijk toch veel te veel Tupperware-potjes. Onthoud: de liefde van de mens gaat nog altijd door de maag en niet door mobiel internet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234