Donderdag 21/10/2021

OnderzoekGeluksgevoel

Wat velen al aanvoelden, wordt bewaarheid door de cijfers: corona hakt in op geluksgevoel

 Een belangrijke reden voor het afgenomen geluksgevoel is eenzaamheid. Beeld Getty Images
Een belangrijke reden voor het afgenomen geluksgevoel is eenzaamheid.Beeld Getty Images

Wat we subjectief al aanvoelden, is nu voor het eerst ook bevestigd met staalharde wetenschap: corona is nefast voor ons geluksgevoel. Een bevraging van de UGent bij 4.500 Belgen legt onthutsende feiten bloot over hoe we ons vandaag voelen. Meer dan zeven op de tien beschrijven zichzelf als eenzaam, drie op de tien zijn uitgesproken ongelukkig, vier op tien krijgen financiële klappen en een op de drie is niet happy op het werk.

In 2017 startte de UGent, binnen een leerstoel met levensverzekeraar NN, met een onderzoek naar geluk. Bedoeling was: achterhalen hoe de Belg zich voelt en wat hem gelukkig of ongelukkig maakt. In 2018 leverde dat, na een bevraging bij 4.000 Belgen, een eerste lading onderzoeksresultaten op. In februari 2020 volgde een nieuwe meting. Achteraf bleek die timing een godsgeschenk, want kort erna kwam corona. Dat gaf de UGent razend interessant vergelijkingsmateriaal om te meten wat de pandemie met ons doet. Sindsdien zijn er twee bevragingen geweest: de eerste in maart en april, de tweede afgelopen december. De resultaten zijn niet om blij van te worden: we voelden ons dit voorjaar al ongelukkiger dan ervoor en dat is nog flink verergerd.

Levenstevredenheid daalt van 6,7 naar 6,2

Toen er van corona nog geen sprake was, gaf de Belg zichzelf voor levenstevredenheid gemiddeld een score van 6,73 op 10. Tijdens de eerste golf, in maart en april 2020, zakte dat cijfer naar 6,62 en tijdens de tweede golf is het de dieperik in gegaan. Tijdens de bevraging in december stak het nog maar op 6,21. We voelen ons dus ongelukkiger en daar is de kopgroep van mensen die zich voor corona uitgesproken gelukkig noemde geen uitzondering op. Vóór de pandemie gaf 40 procent van de achttienplussers zichzelf voor ‘geluk’ op een schaal van tien een acht of meer. Die groep is nu een pak kleiner. Na de tweede golf blijft van die 40 procent nog maar 30 procent over. Omgerekend naar de Belgische bevolking wil dat zeggen dat 900.000 mensen die zichzelf voor corona wél nog gelukkig noemden, dat vandaag niet meer zijn.

In het algemeen geven mensen aan dat ze minder algemene gemoedsrust hebben en meer gevoelens van angst. Ook voelen ze zich door de tweede coronagolf neerslachtiger: vóór de pandemie bekende 50 procent zich soms tot altijd neerslachtig te voelen. Dat cijfer ligt vandaag op 59 procent. Angst voor Covid-19 verhoogt de kans op ongelukkig zijn overigens met 46 procent, stelt de UGent.

De reden voor ons ongeluk: te weinig autonomie en grote eenzaamheid

De UGent wilde weten hoe de significante daling van ons ongeluk verklaard kan worden. Als we ons zoveel slechter voelen en lagere scores geven voor ons geluksgevoel, wat zijn daar dan de redenen van? De belangrijkste blijkt: onvoldoende autonomie. Als mensen hun zelfstandigheid verliezen, blijkt dat van nefaste invloed op hun algemeen gevoel van welbevinden. Een tweede reden die mensen noemen voor hun afgenomen geluksgevoel is eenzaamheid. Drieënzeventig procent van de ondervraagden zegt matig tot heel eenzaam te zijn. In de eerste golf was dat 65 procent. In de leeftijdscategorie 18- tot 34-jarigen loopt dat cijfer zelfs op tot 78 procent. Een derde belangrijke factor is de angst voor Covid-19. Meer dan veertig procent geeft angst voor het virus op als reden voor het gevoel van ongelukkig zijn. Meer dan 7 op 10 geeft ook aan bezorgd te zijn over de toekomst.

Een op de drie voelt zich uitgesproken slecht in de werksituatie

Ongeveer de helft van de beroepsactieve Belgische bevolking werkt tijdens de tweede golf van thuis uit maar al dat telewerk bevordert niet ons geluksgevoel. Tijdens de eerste golf was er al een lichte daling in het werkgeluk (van 6,67 op 10 naar 6,51 op 10). Tijdens de tweede golf is het nog dieper gezakt naar 6,34. De groep die zich uitgesproken ongelukkig voelt en een score van minder dan 5 geeft voor geluksgevoel in de werksituatie, wordt steeds groter. Toen corona nog niet in het land was, ging het om 24 procent van de ondervraagden. Bij de meest recente bevraging, afgelopen december, was dat al 32 procent van de ondervraagden, een stijging met 8 procent. Dat wil zeggen dat een op de drie zich vandaag echt ongelukkig voelt in de werksituatie. Mensen klagen over een gebrek aan comfort, over een slechte work-life-balance en over onvoldoende contact met collega’s en leidingggevenden.

37 procent van de Belgen lijdt financieel onder de crisis

Liefst 37 procent van alle Belgen heeft volgens de bevraging van de UGent financieel te lijden onder de crisis. Bij een op de tien is die situatie zelfs erg precair. Vooral zelfstandigen en arbeiders worden getroffen. Wie financiële stress ervaart, heeft in het algemeen 23 procent meer kans om ongelukkig te zijn.

Voor professor gezondheidseconomie Lieven Annemans, die de studie leidt, is de conclusie klaar en duidelijk: de tweede coronagolf treft de Belgen zwaarder dan de eerste golf. “De gevolgen van de coronacrisis eisen een zware tol van onze levenstevredenheid en ons algemeen welzijn. De Belg ligt wakker van de impact op onze samenleving en onze gezamenlijke toekomst. We moeten de gevolgen van deze crisis op de geestelijke gezondheid en het algemeen welbevinden zeer ernstig nemen.”

Voor wie het geluksgevoel wil opkrikken, heeft de UGent een paar adviezen klaar. Onderhoud je sociale contacten, voorkom eenzaamheid bij elkaar en doe elke dag minstens een uur een activiteit die rust brengt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234