Zondag 20/09/2020

Achtergrond

Wat betekent de Antwerpse avondklok voor u?

Beeld Tine Schoemaker

Met een avondklok en een verregaande mondmaskerplicht schakelt de provincie Antwerpen een flink aantal versnellingen hoger in de strijd tegen het coronavirus. Maar wat betekent dat concreet voor u? En hoe gaat de lokale overheid dit handhaven?

Wat is er beslist?

De Antwerpse Provinciale Crisiscel neemt een aantal bijkomende coronamaatregelen, zo kondigde gouverneur Cathy Berx gisterenavond aan. De meest opvallende maatregel is een avondklok, die zal gelden tussen 23.30 uur ’s avonds en 6 uur ’s ochtends. In dat tijdsvenster zijn enkel noodzakelijke verplaatsingen, richting werk of het ziekenhuis, toegelaten. Cafés en restaurants moeten sluiten om 23 uur, “zodat de mensen nog een halfuur de tijd hebben om zich naar huis te begeven”, klinkt het.

Op het hele grondgebied van de provincie zal er een mondmaskerplicht gelden op het publiek domein én op plaatsen waar de fysieke afstand van anderhalve meter niet kan worden gewaarborgd. Individuele contactsporten worden verboden, ploegsporten mogen alleen voor jongeren tot 18 jaar. Telewerk wordt verplicht, behalve wanneer dit volstrekt onmogelijk is.

In de meest getroffen zone (de stad Antwerpen en de gemeenten Zwijndrecht, Stabroek, Kapellen, Brasschaat, Schoten, Wijnegem, Wommelgem, Ranst, Boechout, Borsbeek, Mortsel, Hove, Lint, Kontich, Edegem, Aartselaar, Boom, Niel, Rumst, Schelle en Hemiksem) worden nog bijkomende maatregelen genomen. Daar worden alle evenementen en feesten ten strengste verboden, en moeten ook de fitnesscentra sluiten.

Vanaf wanneer gaan de maatregelen in?

Maatregelen zullen vanaf de publicatie van het Provinciaal Besluit gehandhaafd worden. Die provinciale verordening is in volle opmaak, en zou vandaag al gepubliceerd worden. In dat scenario gaat de avondklok vanavond al in. De maatregelen blijven zeker vier weken geldig.

Mochten er bijkomende besmettingsbronnen opduiken, dan zullen er bijkomende maatregelen genomen worden, klinkt het.

Waarom de hele provincie en niet enkel de besmettingshaarden?

Het arrondissement Antwerpen noteert 55 procent van alle nieuwe coronabesmettingen in het land, maar binnen de provincie zijn er evengoed gemeentes zoals Londerzeel, Hulshout of Lille die de afgelopen week geen enkele nieuwe besmetting lieten optekenen. Over de proportionaliteit van de drastische maatregelen rijzen dan ook heel wat vragen.

Terechte vragen, geeft Berx toe. “In het draaiboek voor lokale besturen dat vorige week is vastgelegd, staat echter duidelijk dat niet alleen reactieve maar ook preventieve maatregelen genomen kunnen worden.” Volgens Berx is de avondklok een belangrijke maatregelen om “maximaal te realiseren dat mensen thuis blijven”. 

Ze verwijst daarbij naar de epidemiologische context. “We kunnen met grote plausibiliteit zeggen dat er vooral in de avondlijke uurtjes, wanneer er veel gedronken is, besmettingen optreden.”

Hoe zullen lokale overheden de avondklok en de uitgebreide mondmaskerplicht handhaven?

“Op dit moment bekijken we of de provinciale verordening via GAS-boetes kan worden gehandhaafd”, zegt Berx, die aangeeft dat die denkoefening nog volop bezig is. Daarbij zou de strafbepaling dus in een gemeentelijk reglement gegoten worden, maar wel op een coherente manier binnen de hele provincie. Toen de Veiligheidsraad vorige week een draaiboek voor lokale besturen goedkeurde, was dat laatste nog een groot vraagteken.

Op het kabinet van Antwerps burgemeester Bart De Wever (N-VA) valt alvast te horen dat de politie zich zal baseren op de provinciale verordening. De Wever liet eerder al weten blij te zijn dat er “nu weer wat eenheid van commando is”.

Is dit juridisch wel afdwingbaar?

Tijdens de eerste coronagolf waren er vaak twijfels over de juridische afdwingbaarheid van sommige maatregelen. Volgens Brecht Warnez, specialist lokale besturen aan de UGent en Vlaams parlementslid voor CD&V, kan een gouverneur als hoofd van de politie in de provincie “alle maatregelen opleggen om de openbare orde te handhaven, zolang die proportioneel zijn”. Volgens hem is er over de proportionaliteit weinig discussie mogelijk. “De gezondheid, een inherent deel van die openbare orde, primeert.”

Dat we in een ‘federale fase’ zitten, is geen obstakel. “Normaal trekt het federale niveau alles naar zich toe, tenzij ze zelf een opening laat. Dat fiat heeft ze vorige week met het draaiboek gegeven. Juridisch gezien kan dit dus perfect.”

Mondmaskerplicht op het ‘publieke domein’: dus ook bij het joggen en fietsen?

De stedelijke verordening in Antwerpen van maandag 27 juli maakte voor de mondmaskerplicht nog een uitzondering voor activiteiten waarbij de afstand van anderhalve meter gewaarborgd blijft met personen buiten de bubbel. De provinciale verordening zou die uitzondering voorlopig niet maken. Volgens Het Laatste Nieuws stelt Johan Vermant, woordvoerder van De Wever, dat de mondmaskerplicht daardoor overal op het openbaar domein geldt. Ook voor fietsers en joggers, dus.

Niet alleen de zin, maar ook de gevolgen van die maatregel staan op sociale media flink onder vuur. Terwijl ‘blijven bewegen’ nog een slogan was tijdens de eerste golf, zou dit weleens een ontradend effect kunnen hebben.

Kan ik nog gaan kamperen in de Kempen of winkelen op de Meir?

Tussen 6 uur en 23.30 uur is er van een lockdown in principe geen sprake. Zo kunnen winkels, horeca, musea of (dieren)parken bezoekers blijven ontvangen, ook van buiten de provincie. Voor wie een toeristisch verblijf heeft geregeld in de provincie, geldt uiteraard ook de avondklok. 

Toch is de raad van Cathy Berx: “Vermijd de komende weken de provincie Antwerpen.” Ze vraagt mensen ook om de maatregelen niet te omzeilen, door bijvoorbeeld te gaan feesten buiten de provincie Antwerpen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234