Maandag 17/05/2021

ReportageKappers

Waarom we zo verknocht zijn aan het kappersbezoek: ‘Wij zijn ook een beetje psycholoog’

Lisa Pignoloni van De Kapbar in Leuven: naast kapper ook een beetje vertrouwenspersoon. Beeld Maeckelberghe Wouter
Lisa Pignoloni van De Kapbar in Leuven: naast kapper ook een beetje vertrouwenspersoon.Beeld Maeckelberghe Wouter

Net op tijd voor Valentijn mogen de kappers in ons land volgende zaterdag weer beginnen knippen. Als zelfs de stoïcijns uitziende Frank Vandenbroucke (sp.a) de hoge nood van een kapbeurt erkent, dan lijkt het belang ontegensprekelijk.

“Soms vertelt een vrouw mij dat ze niet zwanger kan worden, nog voor ze familie en vrienden heeft ingelicht.” Naast kapper voelt Lisa Pignoloni (30) van De Kapbar in Leuven zich soms ook een beetje vertrouwenspersoon. “Ik weet niet hoe dat zo gegroeid is, misschien heeft het minder gewicht om dat tegen mij te vertellen?”

Het Overlegcomité heeft beslist: de eerste versoepeling is voor de kappers. Waarom hunkeren zoveel mensen naar de kappersstoel? Hoe komt het dat een frisse snit opeens levensnoodzakelijke proporties aanneemt? Onderschat de psychologische functie van kappers niet, zegt cultuursocioloog Pascal Gielen (UA).

Gielen haalt daarbij het voorbeeld aan van zijn 87-jarige moeder. Iedere week kijkt ze uit naar haar kappersbezoekje op zaterdag. “Dan wordt er gepraat over activiteiten in het dorp of in de stad, maar evengoed heeft ze daar diepere gesprekken. Kappers zijn ook een beetje psychologen.”

Bob Van Bever (29) baat het bekende Gentse herenkapsalon Herenkapper Bob uit en kan zich in Gielens woorden vinden. “Tijdens normale werkweken zie ik tot 80 klanten, velen zijn intussen vast cliënteel geworden. Je bouwt natuurlijk een band met hen op”, zegt Van Bever.

Naar de kapper gaan is zeker voor heel wat ouderen een stap uit de eenzaamheid, zegt Jurgen Deltomme (52), zaakvoerder van kapsalons Ozee in Koksijde en Oostende. “Je ontvangt hen met de glimlach, speelt wat leuke muziek, biedt hen een glaasje aan… Velen van hen komen als herboren buiten.” Sommige klanten mag Deltomme intussen tot zijn intieme vriendenkring rekenen: “Ik ben al op huwelijksfeesten en begrafenissen van klanten geweest.”

Jurgen Deltomme, kapper in Oostende, kijkt ernaar uit zijn deuren weer te openen. Beeld Tim Dirven
Jurgen Deltomme, kapper in Oostende, kijkt ernaar uit zijn deuren weer te openen.Beeld Tim Dirven

Mentaal welzijn

Heel wat experts vinden de versoepeling voor de kapsalons alsnog van de pot gerukt. “Een kappersbezoek gaat niet veel veranderen aan ons mentaal welzijn”, zei motivatiepsycholoog Maarten Vansteenkiste gisteren nog aan HLN Live. “Naar de kapper gaan is geen psychologische basisbehoefte. Verbondenheid en fysieke activiteit zijn veel crucialer.”

Geen verbonden gevoel bij de kapper? De haarstylisten die wij hebben gecontacteerd, kunnen toch niet genoeg benadrukken hoe vaak mensen hun hele leven in de kappersstoel uit de doeken doen. Lisa Pignoloni van De Kapbar: “Mensen voelen zich niet goed in hun vel, zijn eenzaam. Ze vragen soms mijn hulp en ik doe af en toe ook een beroep op hen.”

Lang niet iedereen heeft daar nood aan natuurlijk: ze kunnen niet snel genoeg met een frisse coupe weer op straat staan. Anderen willen wel een gesprek aanknopen, maar voelen onwennigheid. Van Bever: “Die probeer ik met de juiste vragen op hun gemak te stellen. Hoe? Hangt af van het moment. Vaak vraag ik wat hun plannen zijn voor de rest van de dag en ga ik daarop door. Ik begin liever niet met een al te persoonlijke vraag, dat schrikt soms af.”

“Of er onderwerpen een no-go zijn? Niet meteen”, zegt Van Bever. “Ik ben zelf vrij open-minded en ga niet snel veroordelen. Zelf vertrouw ik hen ook veel toe, ik heb maar weinig geheimen voor mijn klanten. Ik probeer tegen hen op dezelfde manier te praten als tegen mijn vrienden.”

Al hoeft het voor Jurgen Deltomme van Ozee ook niet te diep te gaan. “We gaan niet mee in negativiteit. We proberen ze altijd met een positief gevoel het kapsalon te doen verlaten.”

Naast de psychologische functie van kappers zijn er nog twee. Cultuursocioloog Pascal Gielen (UA): “De tweede factor die een rol speelt is dat haar een wezenlijk deel van onze identiteit uitmaakt.” Als je thuis zit en je haar ligt er niet goed bij dan heeft dat een impact op je gemoedsrust, zegt Van Bever. “Ik voel dat bij mezelf ook: als ik m’n haar zelf knip of naar een collega-kapper ga voel ik me op slag beter.”

Al gaat dat identiteitsaspect nog verder dan puur het esthetische, zegt Gielen. “Het is niet alleen een kwestie van schoonheid, je kapsel draagt ook uit wie je bent of wie je wilt zijn, welke rol je in de samenleving speelt of wilt spelen.”

Kapper Bob Van Bever: 'Als ik mijn haar zelf knip of naar een collega-kapper ga, voel ik me ook op slag beter.’ Beeld Wouter Van Vooren
Kapper Bob Van Bever: 'Als ik mijn haar zelf knip of naar een collega-kapper ga, voel ik me ook op slag beter.’Beeld Wouter Van Vooren

Van kassabediendes tot proffen: alle beroepscategorieën komen in Pignoloni’s kapperstoel te zitten, zegt ze. “En zelfs al krijg ik de koning voor me, ik behandel iedereen op dezelfde manier. Mensen willen met hun kapsel hun status reflecteren. Wat ook opvalt is dat niemand er hetzelfde wil uitzien als een ander. Iedereen wil zich op de een of andere manier met zijn of haar kapsel onderscheiden van de rest. Je hebt mensen in de advocatuur die vragen om een gek accentje in hun haar te hebben om toch maar weer anders zijn dan de rest.”

Eindelijk weer fysiek contact

Het fysieke contact dat je bij een kapper ervaart, is de derde functie, naast het psychologische en identitaire, zegt Gielen. “Zeker nu worden mensen die in een isolement leven nooit meer aangeraakt. We staan er niet echt bij stil, maar bij de kapper gebeurt dat wel. Je haren wassen, je hoofdhuid masseren, vingers door je haar laten glijden… Op een heel minimale wijze wordt een soort van binding gecreëerd.”

Van Bever: “Soms ben ik bezig met de tondeuse en dan doen mensen hun ogen toe en zie ik hen genieten. Ik weet niet of dat vanuit een behoefte tot aanraking komt, maar het doet zichtbaar deugd. Dat dat vanaf volgende zaterdag weer mogelijk is, is zeer goed nieuws. Na dat halfuurtje kunnen ze weer even deze pandemie trotseren.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234