Donderdag 06/05/2021

PortretUlf Erlandsson

Ulf Erlandsson (45), Zweedse ex-bankier die klimaatactivist werd

Ulf Erlandsson Beeld Peter Philips/Mynewsdesk
Ulf ErlandssonBeeld Peter Philips/Mynewsdesk

Wie denkt aan klimaatactivisten ziet beelden van Greta Thunberg of Greenpeace-activisten die op woelige zeeën heroïsche gevechten in rubberootjes voeren. Wat je niet ziet is een bankier in maatpak. Maak kennis met Ulf Erlandsson (45). De activist die duwt waar het pijn doet: in de portemonnee.

Allan Polack, de CEO van het Deense pensioengroep PFA, verslikte zich begin maart in zijn ochtendkoffie. PFA stond op de pagina’s van Financial Times, waar de Deense pensioen- en verzekeringsverstrekker werd bekritiseerd omwille van zijn investeringen in Canada. PFA bezit obligatieleningen ter waarde van ongeveer 187 miljoen dollar die zijn uitgegeven door de provincie Alberta in Canada, een belangrijke producent van teerzandolie. Hoe dacht PFA dat te rijmen met zijn streven om de koolstofuitstoot te verminderen en de overgang naar een duurzamere toekomst te bevorderen?

“Geloofwaardigheid is essentieel wanneer spaarders hun geld toevertrouwen aan een pensioenfonds om het op een klimaatvriendelijke manier te beheren”, citeerde de Britse zakenkrant Ulf Erlandsson. Hij leidt het Anthropoceen Institute, een in Stockholm gevestigde onderzoeksgroep die zich richt op klimaatrisico’s in financiële producten.

Erlandsson bedient zich van een heel specifieke vorm van klimaatactivisme, gevormd door zijn bijna twee decennia ervaring in de financiële markten. Als een soort stroper die boswachter is geworden, spendeert hij zijn tijd nu aan het pushen en beïnvloeden van vermogensbeleggers en bankiers. Hij wil dat ze hun financiële gewicht gebruiken om bedrijven en kapitaalverschaffers onder druk te zetten om mee te werken aan een koolstofarme toekomst. Als voormalige financiële whizzkid – hij werkte als kredietstrateeg bij de Britse beursgenoteerde financiële groep Barclays Plc – zette hij vorig jaar het Anthropoceen Institute op, gesteund door Rockefeller-geld.

‘Geen dode vis’

Hij is in die rol een uitgesproken criticus geworden van de financiële instellingen, waaronder zijn voormalige werkgever Barclays, en belaagt hen omdat ze niet genoeg hebben gedaan om de opwarming van de aarde te bestrijden. Zijn onconventionele methoden omvatten een combinatie van public shaming, meestal op sociale media, en achterdeurdiplomatie. Met behulp van contacten die hij in de loop der jaren met het kopen en verkopen van kredietleningen heeft opgebouwd, bewerkt hij investeerders of kredietverstrekkers. En hij is niet verlegen om advocaten, andere non-profitorganisaties en journalisten in zijn campagnes te betrekken. “Ik weet dat de mensen mij als een onruststoker zien”, zegt hij tegen het financiële persbureau Bloomberg, dat hem deze week opzocht.

Bloomberg wou weten of zijn strijd ergens toe leidt? Al gebeurt het allemaal minder luidruchtig dan een horde klimaatbetogers, effectief is het in ieder geval. Hij zette Amundi SA, de grootste vermogensbeheerder van Europa, ertoe aan obligaties van India’s grootste bank, State Bank of India, af te stoten. De bank was van plan om 650 miljoen dollar aan kredieten te verstrekken aan Adani Enterprises om een controversiële kolenmijn in Noord-Australië te financieren. Als voormalige bankier wist Erlandsson dat Amundi het Planet Emerging Green One-fonds in portefeuille heeft. Daarmee worden fondsen verzameld om wind- en zonne-energieprojecten in heel India te financieren. Dat diezelfde bank ook de zeer vervuilende Carmichael-mijn zou financieren was een te grote tegenstrijdigheid. Onder druk van de gealarmeerde aandeelhouders trok Amundi zich binnen enkele weken terug uit het miljoenenproject.

In een andere case bekritiseerde Erlandsson de zakenbanken HSBC en Barclays voor hun medewerking bij de uitgifte van obligaties van de staatsbank Japan Bank for International Cooperation, voor de financiering van een kolencentrale in Vietnam. Amper twee maanden nadat Erlandsson investeerders had voorgesteld het fonds op de zwarte lijst te zetten, zei de Japanse bank in maart dat het geen plannen had om nieuwe steenkoolprojecten te financieren. Tegenover Bloomberg verklaarde Erlandsson: “Er is hier een gezegde dat zegt: ‘Alleen dode vissen stromen met de stroom mee’. Ik ben absoluut niet een van die dode vissen.” De financiële wereld is bij deze gewaarschuwd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234