Woensdag 20/10/2021

AchtergrondProductplacement

Is dit alweer een reclameblok? Productplacement is steeds minder subtiel

Kijkers van de telenovelle 'Lisa' kregen plots een grote reclame van Dela te zien. Beeld VTM
Kijkers van de telenovelle 'Lisa' kregen plots een grote reclame van Dela te zien.Beeld VTM

In de VTM-telenovelle Lisa gaat het promoten van producten of merken verder dan we gewoon zijn: personages praten er honderduit over de uitvaartverzekeraar op wie ze een beroep doen en de elektroketen voor wie ze een slogan moeten bedenken. ‘Er is geen ontkomen aan reclame’, zegt mediaprof Tom Evens.

In Lisa wordt de begrafenis van een van de personages zeer vlot geregeld. De kijker ziet hoe de acteurs naar de webpagina van Dela surfen en krijgt vervolgens de webpagina van het bedrijf op de volledige tv-breedte te zien. Wie enkel dit fragment ziet, zou kunnen denken dat hij naar een reclameblok tussen twee programma’s aan het kijken is, maar niets is minder waar: productplacement is erg aanwezig in de VTM-telenovelle. Zo is een van de personages, dat voor een reclamebureau werkt, ook al afleveringen lang aan het tobben over de ideale slogan voor Krëfel Keukens. Ook andere merken passeerden weinig subtiel de revue.

Tom Evens, professor media-economie aan Universiteit Gent, noemt deze vorm van productplacement verregaand, maar is niet helemaal verrast. “Vroeger was productplacement een soort van betaling in natura. Een autoproducent leverde een wagen aan waarmee Witse kon rondrijden: het merk was blij omdat het in beeld kwam, de makers van Witse omdat ze geen wagen moesten huren of kopen. Tegenwoordig dient productplacement om programma’s gemaakt te krijgen, want de financiering verloopt steeds moeilijker. Kijkers spoelen reclameblokken door, met als gevolg dat bedrijven niet zo veel meer willen betalen voor een reclameboodschap. Dan moet je als tv-maker inventief zijn. De reclameboodschappen die kijkers doorspoelen, worden nu in scenario’s geschreven. Er valt dus niet te ontsnappen aan reclame.”

Johan Smetrijns, producer van Lisa bevestigt dat de financiering van fictie steeds moeilijker wordt. “De zender betaalt een stukje en er is Tax Shelter, maar dan moet er nog steeds een financieel gat dichtgereden worden. Daardoor duiken er steeds meer sponsors op in fictieprogramma’s.”

Smetrijns geeft toe dat het scenario van Lisa daarvoor aangepast wordt. “Het verhaal speelt zich af in een reclamebureau - dat lag al lang vast - dus sommige sponsors kunnen op een organische manier worden ingepast. Maar het is niet altijd even makkelijk. Het is kwestie van een goed evenwicht te zoeken: als het te veel in your face is, is niemand daarbij gebaat. Het is niet de bedoeling dat wij reclamespots maken.”

Ook volgens het wetboek is dat niet de bedoeling. Het uitzenden van reclameblokken en productplaatsing is wettelijk geregeld in het mediadecreet. Zo mag productplaatsing onder meer “niet rechtstreeks aansporen tot aankoop of huur van goederen of diensten” en mag “het product of dienst in kwestie geen overmatige aandacht krijgen”.

De VRT kwam in de problemen toen het zuivelmerk Pur Natur te lang in beeld kwam. Beeld VRT
De VRT kwam in de problemen toen het zuivelmerk Pur Natur te lang in beeld kwam.Beeld VRT

De Vlaamse Regulator voor de Media (VRM) onderzoekt meldingen of klachten en houdt op eigen initiatief ook steekproeven. Regelmatig duiken er overtredingen op. Zo mocht VRT eens 15.000 euro ophoesten omdat het logo van een merk van zuivelproducten wel heel prominent in beeld kwam – twee van de veertien minuten om precies te zijn – toen Jeroen Meus een potje in Dagelijkse kost stond te bereiden. VTM is 10.000 euro armer nadat personages van Familie net iets te veel praatten over een online veilingplatform. Over Lisa deed de VRM nog geen uitspraken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234