Maandag 02/08/2021

AnalyseVaccinaties

Hoe België na de coronadoden nu ook de vaccinaties ‘anders telt’

null Beeld Bob Van Mol
Beeld Bob Van Mol

‘We tellen anders.’ U kent het zinnetje allicht nog wel van tijdens de eerste coronagolf, toen het steevast werd bovengehaald als verdediging voor de hoge dodentol door Covid-19. België telde tenminste correct, klonk het. Ook nu, met de vaccinaties, blijken we weer ‘anders te tellen’, dit keer in ons voordeel.

126.328 of 1,38 procent. Dat is hoeveel inwoners er momenteel in België een eerste inenting tegen Covid-19 hebben gekregen. Maar 1,38 procent van wat? Van de volledige bevolking van 11.492.641? Neen, zo blijkt. Wel 1,38 procent van enkel de 9.180.601 meerderjarigen in ons land, valt er te lezen op het Sciensano-dashboard.

Anders in het buitenland

Alleen, zo blijken ze het in het buitenland niet te doen. Wie bijvoorbeeld naar het dashboard van het Oostenrijkse ministerie van Volksgezondheid - inclusief overzichtelijke kaart van de verdeling per regio - surft, krijgt daar behalve absolute cijfers ook een verdeling per “100 Einwohnerinnen und Einwohner”, de volledige bevolking dus. Ook het Duitse overheidsdashboard toont naast een teller van hoeveel inentingen er per seconde bijkomen, het aantal gezette spuitjes in procent van de “Gesamt­bevölkerung”. En hetzelfde in het Deense dagelijkse rapport, dat de cijfers toont als een “andel af hele Danmarks befolkning”.

Niet elke overheid toont zelf de vaccinatiecijfers in procenten, een aantal officiële dashboards geven enkel de absolute cijfers. Maar ook daar berekenen de grote media de cijfers op de volledige bevolking, zoals de krant The Guardian in het Verenigd Koninkrijk, nieuwszender BFMTV in Frankrijk, openbare omroep SVT in Zweden, of de krant La Repubblica in Italië.

25 procent verschil

Als België zijn vaccinatiegraad zoals al die landen zou berekenen - dus op de volledige bevolking - zouden we niet aan 1,38 procent zitten, maar aan 1,10 procent. Dat lijkt misschien geen groot verschil omdat er twee lage getallen met elkaar worden vergeleken, maar het gaat wel om meer dan 25 procent afwijking. Als België op die manier op een gegeven moment uiteindelijk pakweg 60 procent gevaccineerden zou rapporteren, zou dat volgens de telmethode die de andere landen gebruiken, nog geen 45 procent zijn.

Waarom doen wij het dan anders? Sciensano zegt het relatieve aandeel gevaccineerden enkel op de meerderjarigen te bereken omdat ook enkel die groep momenteel in aanmerking komt voor vaccinatie. Jongeren onder de 16 jaar krijgen uit veiligheidsoverwegingen voorlopig sowieso niet het Pfizer-vaccin, en jongeren onder de 18 niet dat van Moderna.

Dat andere landen toch anders rapporteren, ligt aan hun “eigen vaccinatiestrategie waarbij elk land zijn eigen focus legt”. Volgens Sciensano zal het Europese Centrum voor Ziektebestrijding ECDC binnenkort waarschijnlijk met een rapport komen waarin wel gelijke vergelijkingen per land gemaakt zullen worden.

Verwarring

Vaccinoloog Corinne Vandermeulen (KU Leuven) ziet op zich geen groot probleem in de manier waarop Sciensano de cijfers rapporteert. “Er valt iets te zeggen voor het feit dat je de vaccinatiegraad enkel berekent op basis van de doelgroep die voor de vaccins in aanmerking komt.” Vandermeulen pleit wel voor duidelijke communicatie daarover, zeker bij internationale vergelijkingen om zo geen appelen met peren te vergelijken. “Maar het zou zeker in Europa eenvoudig moeten zijn dit beter te stroomlijnen.”

Het is effectief niet zo dat de Belgische regering of Sciensano de andere telling stiekem hanteert. Op het overheidsdashboard wordt er klaar en duidelijk verwezen naar het feit dat enkel de inwoners van 18 jaar en ouder worden meegeteld.

Maar dat de kwestie verwarring kan veroorzaken, bleek bijvoorbeeld gisteren al meteen. In het VRT-programma ‘De Afspraak’ werd een grafiek getoond met daarop 1,22 procent voltooide vaccinaties voor België (wat toen nog het meest actuele Sciensano-cijfer was), vergeleken met een reeks andere landen, met helemaal bovenaan Israël met meer dan 29 procent. Alleen, dat was dus een vergelijking van het Belgische cijfer zonder de minderjarigen, terwijl die voor alle andere landen wel werden meegeteld.

De grafiek met de foutieve vergelijking die in ‘De Afspraak’ werd getoond. Beeld VRT
De grafiek met de foutieve vergelijking die in ‘De Afspraak’ werd getoond.Beeld VRT
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234