Vrijdag 24/09/2021

Voor u uitgelegdVaccinatiepaspoort

Europees vaccinatiepaspoort zit in de pijplijn: 8 vragen beantwoord

Vliegtuigpassagiers komen aan in Palma de Mallorca. Beeld REUTERS
Vliegtuigpassagiers komen aan in Palma de Mallorca.Beeld REUTERS

Het Europese Parlement gaf donderdag groen licht voor het Europees vaccinatiepaspoort. Dat ‘digitale groene certificaat’ moet het mogelijk maken om deze zomer opnieuw wat vrijer tussen de lidstaten te reizen. Wie krijgt zo’n certificaat? Waar zal het geldig zijn? En wordt het noodzakelijk om op vakantie te gaan? Wij beantwoorden de acht meest gestelde vragen.

Waarom is zo’n Europees vaccinatiepaspoort nodig?

Wie nog maar aan reizen denkt, ondervindt het meteen: momenteel is er een ware kakofonie aan regels. Afhankelijk van de bestemming of het land van terugkeer worden reizigers nu nog verzocht om verschillende medische certificaten, testresultaten of verklaringen voor te leggen om een land binnen te komen of van een verplichte test of quarantaine te worden vrijgesteld. Een duidelijke, uniforme en gestandaardiseerde aanpak is noodzakelijk om problemen bij het reizen in de EU te voorkomen. Er werd ook al melding gemaakt van frauduleuze en vervalste documenten.

Wie krijgt het digitale groene certificaat?

Iedereen die is gevaccineerd met een vaccin dat in de hele EU vergund is. Maar ook niet-gevaccineerden moeten van het digitale groene certificaat kunnen gebruikmaken wanneer zij in de EU reizen, meent de Europese Commissie. Om discriminatie van niet-gevaccineerden te vermijden, zal ook wie over een recente negatieve coronatest beschikt — dat kan zowel een PCR-test als een snelle antigeentest zijn — het vaccinatiecertificaat kunnen krijgen. Dat is eveneens het geval voor wie kan bewijzen dat hij van een eerdere besmetting met het coronavirus is hersteld, en dus over antilichamen beschikt.

Een voorbeeld van hoe de digitale versie van het Europees vaccinatiepaspoort er zou kunnen uitzien. Beeld RV
Een voorbeeld van hoe de digitale versie van het Europees vaccinatiepaspoort er zou kunnen uitzien.Beeld RV

Hoe zal de pas eruitzien?

Het paspoort zal zowel in digitale vorm — toonbaar op de smartphone — als op papier beschikbaar zijn. Het zal een beperkt aantal gegevens bevatten, zoals naam, geboortedatum en datum van afgifte. Ook informatie over welke test of vaccin werd gebruikt, en door wie en wanneer die afgenomen of toegediend werd, wordt vermeld.

Die medische info blijft omwille van de privacy echter afgeschermd van de bezochte landen. Zij kunnen via een scan van de QR-code met unieke digitale handtekening enkel de geldigheid en echtheid van het certificaat nagaan. De QR-code moet fraude met valse documenten tegengaan.

Een voorbeeld van hoe de papieren versie van het Europese vaccinatiepaspoort er zou kunnen uitzien. Beeld RV
Een voorbeeld van hoe de papieren versie van het Europese vaccinatiepaspoort er zou kunnen uitzien.Beeld RV

Wat zal met het vaccinatiepaspoort mogelijk zijn?

De bedoeling is het veilige vrije verkeer in de EU tijdens de resterende duur van de pandemie te vergemakkelijken. Lees: wie er één heeft, kan vrij in de Europese Unie rondreizen. De EU wil niet dat houders van zo’n paspoort nog langer onderworpen worden aan aanvullende reisbeperkingen zoals quarantaine, zelfisolatie of (bijkomende) testen. De lidstaten beslissen echter zelf van welke beperkingen op het gebied van de volksgezondheid reizigers kunnen worden vrijgesteld. Het bezitten van de pas is dus niet per definitie een vrijgeleide om overal te gaan en staan.

Playa de Palma in Mallorca. Beeld REUTERS
Playa de Palma in Mallorca.Beeld REUTERS

Elke houder van een digitaal groen certificaat moet bij het reizen wel dezelfde rechten hebben als burgers van de bezochte lidstaat die zijn gevaccineerd, getest of hersteld. Voor wie van Covid-19 is genezen, is het certificaat maximaal een half jaar geldig.

Waar zal het certificaat overal geldig zijn?

Het digitale groene certificaat zal in alle EU-lidstaten geldig zijn en ook openstaan voor IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland. De Commissie zal een digitaal netwerk opzetten om ervoor te zorgen dat alle certificaten in de hele EU door onder meer politie, douane en vliegmaatschappijen digitaal kunnen worden geverifieerd. Europa moedigt ook landen buiten de EU aan om het paspoort te erkennen voor het opheffen van beperkingen op niet-essentiële reizen.

Wordt een paspoort verplicht om te kunnen reizen?

Neen. Het zal geen voorwaarde zijn voor vrij verkeer, en het zal ook op geen enkele wijze discrimineren, zo verzekert de Europese Commissie. Ook de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) kantte zich al tegen het opleggen van vaccinatieverplichtingen om te mogen reizen. Dat zou oneerlijk zijn, aangezien de vaccins niet overal gelijk verdeeld zijn.

Wie zal de pas uitreiken?

De certificaten zullen door de lidstaten zelf worden uitgereikt, door ziekenhuizen, testcentra en gezondheidsautoriteiten. Ze zullen gratis beschikbaar zijn in de officiële taal of talen van de lidstaat van afgifte, en in het Engels.

Wanneer treedt het systeem in voege?

Het principiële akkoord over het paspoort is er nu, maar heel wat praktische invullingen moeten nog worden onderhandeld. Wat bijvoorbeeld met de controle erop bij het autoverkeer? Ook in het technisch mogelijk maken van het vaccinatiepaspoort zal nog heel wat tijd kruipen, zo zei Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen al. De tijd dringt, want het is vanzelfsprekend de bedoeling dat het systeem tegen de zomervakantie in voege kan treden. Er wordt gemikt op een lancering in juni.

Het systeem van het digitale groene certificaat is sowieso slechts een tijdelijke maatregel: het zal worden opgeschort zodra de Wereldgezondheidsorganisatie het einde van de coronacrisis afkondigt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234