Zondag 20/10/2019

Energielabels

Energielabels op witgoed geven nogal een vertekend beeld. Hoe moet je ze lezen?

Energielabel. Hoewel de categorieën D en C nog op het label vermeld staan, mogen deze niet meer verkocht worden.

Dacht je al heel duurzaam bezig te zijn met je koelkast voorzien van een keurig groen getint A+ energielabel? Niet dus. Hoe moet je zo’n label dan lezen? En wanneer is het beter om die inmiddels luid ronkende koelkast in te ruilen voor een nieuw model? We helpen je op weg.

Wil je een nieuwe koelkast of wasmachine kopen, en het liefst een zuinige? Dan controleer je natuurlijk het energielabel. Hierop staat de zuinigheid van het apparaat aangegeven in letters die gaan van D in alarmerend dieprood, tot en met A+++ in kikkergroen. Dat lijkt overzichtelijk. Maar het systeem van energielabels heeft nogal wat mankementen. Ten eerste omdat maar liefst één op de vijf apparaten is voorzien van een zuiniger energielabel dan het apparaat in de praktijk is, zo bleek eerder dit jaar uit onderzoek van de Voedsel- en Warenautoriteit. Vooral bij koelkasten, wasmachines, ovens en televisies gaat het vaak mis – net de apparaten die je het vaakst gebruikt.

Verder geven de energielabels een nogal vertekend beeld. Witgoed in de categorieën C en D (oranje en rood) mag namelijk helemaal niet meer verkocht worden. En voor veel producten, waaronder koelkasten en wasmachines, zijn ook de categorieën B en A niet meer toegestaan. Dit betekent dat een koelkast met het energielabel A+ in plaats van een (licht)groene subtopper, het meest vervuilende model op de markt is. Valt dat even tegen.

Voor het milieu is A+-witgoed dus geen zegen, maar dit is doorgaans wel een stuk goedkoper dan A+++-apparatuur. Dillema? Niet per se. Voor koelkasten en wasdrogers geldt dat een A+++-apparaat dusdanig zuiniger is, dat deze zijn hogere aanschafkosten op de lange termijn compenseert op de energierekening. Vergelijk de jaarlijkse energiekosten van verschillende koelkasten maar eens in de grafiek hieronder:

Voor wasdrogers is niet A+ maar B het minimum toegestane energielabel, wat betekent dat de jaarlijkse energiekosten tussen de verschillende labels nog meer kunnen verschillen:

A+++-50%?

Omdat de technologie zich sneller ontwikkelt dan de energielabels bij kunnen houden, hanteren sommige fabrikanten binnen de categorie A+++ een tweede indeling, waarbij -1/20/30/40/50- of -65% wordt toegevoegd aan het officiële energielabel. Dit staat voor het percentage dat het apparaat zuiniger is dan vereist voor het label A+++. Een wasmachine met het label A+++50% is dus vijftig procent zuiniger dan vereist voor een A+++ label.

En vaatwassers en wasmachines?

Voor vaatwassers en wasmachines is het verschil in zuinigheid tussen de verschillende energielabels  veel minder groot dan bij koelkasten en wasdrogers. Dit betekent dat je wel heel veel vuile vaat moet maken om de hogere aanschafkosten van een  A+++-model nog terug te verdienen.  

Nieuw systeem

A+, A+++, A+++50%: al die energielabels creëren inmiddels meer verwarring dan ze ophelderen. Daarom wordt er gewerkt aan een nieuw systeem om witgoed naar duurzaamheid te classificeren. Dit zal naar verwachting medio 2021 zijn intrede doen. 

Witgoed vroegtijdig vervangen?

Als milieubewuste consument wil je natuurlijk zo lang mogelijk met je spullen doen. Vooral met spullen die veel energie en grondstoffen kosten om gemaakt te worden, zoals witgoed. Toch is dat gek genoeg niet altijd de meest milieubewuste strategie. De uitzonderingen zijn wederom koelkasten en wasdrogers: voor deze apparaten geldt dat niet alleen de zuinigheid tussen de verschillende energielabels enorm varieert, maar dat ook het verschil in verbruik tussen oude en nieuwe apparaten erg groot is. 

Dit komt doordat deze producten de afgelopen jaren een enorme ontwikkeling hebben doorgemaakt (koelkasten met name op het gebied van isolatie, en voor wasdrogers heeft de opkomst van de warmtepomp wonderen verricht). Die trouwe koelkast of droger kun je dus echt beter inruilen voor een nieuw A+++-model, zelfs wanneer de oude nog prima werkt. De energiezuinigheid van een nieuw apparaat compenseert namelijk voor de productie ervan.

En dan is het dus ook géén goed idee dat je oude droger of koelkast een tweede leven krijgt op een studentenkamer of in een vakantiehuisje. Dan blijft het ding immers gewoon energie slurpen op een nieuwe locatie. Zorg er daarom voor dat het apparaat daadwerkelijk afgebroken en gerecycled wordt, door hem in te leveren bij de witgoedhandelaar (wanneer je een nieuwe koopt) of af te leveren bij een gemeentelijk afscheidingsstation.

Andere soorten witgoed hebben de afgelopen jaren aanzienlijk minder technologische ontwikkelingen doorgemaakt, daarom geldt daarvoor wel weer het duurzaamheidscredo: liever repareren dan vervangen.

Tips voor zuiniger gebruik van je witgoed

-Voorkom sluipgebruik van energie door de stekker uit apparaten te trekken die je niet gebruikt.

-Let bij het kopen van een nieuwe koelkast erop dat deze niet groter is dan voor jouw behoeftes nodig is. Immers, hoe groter de koelkast, hoe hoger het energieverbruik.

-Ontdooi bevroren voedingswaren in de koelkast. Hierdoor wordt de lucht koeler en hoeft de koelkast zelf minder hard te werken. Omgekeerd: plaats geen warme kliekjes in de koelkast, deze verwarmen de lucht, waardoor de koelkast harder aan de slag moet.

-Was je kleding niet te warm. Niet al te vuile was kun je prima wassen bij 30 graden.

-Gebruik het eco-programma van je vaatwasser. Dit programma doet er doorgaans langer over dan het reguliere programma, maar wast met vijf tot vijftien graden kouder water.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234