Vrijdag 14/08/2020

AchtergrondOlieprijs

De olieprijs is alweer aardig op niveau, hoe kan dat?

Beeld EPA

Eerder dit jaar leek het of oliehandelaren zich het beste konden laten omscholen. Maar de oliemarkt is in razend tempo volledig bijgetrokken.

Nog niet zo heel lang geleden leek het finaal de verkeerde kant op te gaan met de oliehandel. Door corona viel de wereldwijde vraag plots weg, terwijl installaties op olievelden rustig doorpompten. Opslagtanks zouden spoedig overstromen, was de vrees in april. Handelaren wisten niet waar ze het zwarte goedje kwijt moesten. Op het dieptepunt was de prijs van Amerikaanse WTI-olie zelfs even negatief – handelaren wilden geld bijleggen om verlost te zijn van het spul waar oorlogen om zijn begonnen.

Een paar maanden later is van chaos onder oliehandelaren bepaald geen sprake meer. Ook de olieprijs is weer gestegen, naar iets meer dan 40 dollar per vat. Dat is best in de buurt van de plusminus 60 dollar aan het begin van het jaar. Hoe kan dat zo snel veranderen?

Opmerkelijk genoeg was het China dat de oliemarkt over het dode punt heen hielp. Terwijl de prijzen naar beneden raasden en beleggers niet wisten hoe snel ze van hun Shell-aandeel af moesten, ging dat land op koopjesjacht.

Al voor het hoogtepunt van de oliedip sloeg China op grote schaal olie in. “Hun import ligt op recordhoogte”, zegt Hans van Cleef, energie-econoom bij ABN Amro. De toestroom van olietankers was zo groot dat in Chinese havens lange files ontstonden. Op 29 juni bijvoorbeeld dobberden volgens databedrijf ClipperData liefst 59 tankers aan de noordelijke Chinese kust.

Zelfdiscipline

China speelde niet als enige in op de lage olieprijzen, nuanceert Van Cleef. Maar het land was wel de grootste jongen onder de speculanten. “Je moet zoveel olie wel kwijt kunnen. Daar ging het mis in de Verenigde Staten, waar de prijzen even negatief werden.”

Heeft China dan zoveel meer opslagruimte dan de VS? Dat is door een gebrek aan betrouwbare data lastig te zeggen, aldus de econoom. “Chinese cijfers zijn moeilijk te lezen. Blijkbaar hebben ze de ruimte.”

Minstens zo belangrijk voor de stijgende olieprijs is de zelfdiscipline onder 23 olieproducerende landen, de zogeheten OPEC+. In een poging de bodemprijzen op te krikken spraken zij in april af gezamenlijk bijna 10 miljoen olievaten per dag minder te vullen.

Leuk vinden ze dat niet, want bij een lagere productie verdienen landen als Rusland en Saudi-Arabië minder. Inmiddels hebben de olieproducenten op de strakgetrokken broekriem weer een gaatje extra vrijgelaten: per augustus is de verlaging afgezwakt naar 7,7 miljoen vaten per dag.

Los van internationale afspraken beperken lage prijzen de productie ook op natuurlijke wijze, zegt Van Cleef. “De productie van schalieolie in de Verenigde Staten is gedaald van 13,1 miljoen naar 11,1 miljoen vaten per dag. Olie winnen is bij zulke lage prijzen niet meer rendabel.”

Elektriciteitscentrales

Saudi-Arabië heeft ondertussen een geheel eigen manier gevonden om van overtollige olie af te komen en de prijs op peil te houden: het land verbrandt dit jaar naar verwachting een recordhoeveelheid olie om elektriciteit op te wekken. Tijdens de snikhete Arabische zomer ronken de airco’s van het woestijnland op olie. De elektriciteitscentrales van de Saudi’s draaien al decennia op olie, maar ze waren juist bezig over te stappen op gas en zonne-energie. Op lange termijn zal dat wel het plan blijven, zegt Van Cleef. “Olie is nu goedkoop, maar zon is nog goedkoper.”

Overigens kan de koers bij nieuwe corona-uitbraken zo weer omslaan, zegt Van Cleef. Zelfs alleen al bij angst voor een corona-uitbraak. “Staat in een bericht dat het vaccin tegen corona over een maand klaar is, dan zal je zien dat de olieprijs direct omhoog schiet. Terwijl zo’n vaccin er dan nog helemaal niet is.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234