Zaterdag 19/06/2021

InterviewKoen Hermans

‘Daklozen zijn vooral mensen zonder papieren, en opvallend veel jonge mensen en moeders met kinderen’

Koen Hermans van het Centrum voor Zorgonderzoek en Consultancy. Beeld rv/Lander Loeckx
Koen Hermans van het Centrum voor Zorgonderzoek en Consultancy.Beeld rv/Lander Loeckx

Uit cijfers blijkt dat dak- en thuisloosheid in zowat alle Europese landen toenemen. Voor het eerst werd het fenomeen in ons land via een steekproef in kaart gebracht. Professor Koen Hermans van LUCAS KU Leuven duidt de cijfers.

Hoe zijn jullie tewerk gegaan?

“We hebben met verschillende partners samengewerkt. Onder meer de Koning Boudewijnstichting, de ULiège, de lokale besturen van de steden Gent, Aarlen en Luik, en de provincie Limburg. Maar ook met de OCMW’s, de NMBS en de politie. Op die manier hebben op 29 en 30 oktober 2020 zo’n 120 verschillende organisaties dak- en thuisloze personen geteld en geïdentificeerd. Daarnaast hebben het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de stad Leuven op eigen initiatief een soortgelijke oefening gemaakt. Al die diensten en instellingen hebben elk een stukje van de puzzel in handen, maar niemand kon de hele puzzel leggen.”

Het is de eerste keer dat het tot zo’n algemene telling kwam?

“Klopt. In totaal werden zowat zowat 9.677 daklozen en thuislozen gescreend. Voor de gebruikte methodologie hebben we de mosterd gehaald in Scandinavië. In de meeste steden was dit een eerste ervaring, die daarenboven werd beïnvloed door de maatregelen ter bestrijding van het coronavirus. De resultaten zijn dus niet honderd procent sluitend, er zullen wellicht mensen onder de waterlijn zijn gebleven. Maar het proces wordt geoptimaliseerd. Een bijkomende problematiek is de complexiteit van ons land en de grote bevoegdheidsverdeling. Waardoor zowel lokale, als gewestelijke en federale bevoegdheden in elkaar overlopen.”

Welke zijn voor u de opvallendste conclusies?

“In 2014 hebben we in Vlaanderen al een soort van nulmeting gedaan. Daardoor wisten we bijvoorbeeld al dat er een groot aantal dak- of thuisloze kinderen aanwezig was in de grote steden. Zij brengen niet zozeer de nacht door op straat, maar eerder op onconventionele plaatsen. Maar het is niet omdat het voor mij niet nieuw is dat het daarom niet minder confronterend zou zijn.

“Voor mij vielen twee andere tendensen op: het groot aantal jongvolwassenen. Zowat een op de vijf daklozen is tussen 18 en 25 jaar. Daar speelt onder meer de bijzonder problematische huisvestingsmarkt. Een andere opvallende vaststelling voor mij is de vervrouwelijking. Tal van alleenstaande moeders met kinderen. Al zijn zowat zeven op de tien mannen. De Brusselse ervaring toont een stijging van bijna 28 procent van het aantal dak- en thuislozen op het grondgebied van de hoofdstad, een tendens die ook op Europees niveau wordt waargenomen.”

Een pak mensen heeft ook geen verblijfsvergunning?

“Dat is een andere opvallende vaststelling. Zowat een derde heeft geen papieren. Het is voor mij een bevestiging van een eerder signaal. Namelijk dat er een kruisbestuiving is tussen migratie en dakloosheid. Een ander deel van de betrokkenen heeft een verleden in de institutionele zorg. Het verband tussen dak- of thuisloosheid en gezondheidsproblemen is van dezelfde orde: geestelijke gezondheidsproblemen en drugsmisbruik zijn opvallend.”

Wat gebeurt er nu met deze data?

“De betrokken steden kunnen de beschikbare gegevens nu al gebruiken om hun lokale beleid doelgericht aan te passen. Dit is al het geval in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de stad Leuven, die actieplannen hebben opgesteld om dak- en thuisloosheid te bestrijden.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234