Donderdag 29/10/2020

ReportageVrachtluchthaven Luik

Corona geeft luchthaven van Luik vleugels: verdeling van medisch materiaal zorgt voor stevige winsten

Anders dan de vluchten met passagiers gaan die met vracht wel de lucht in.Beeld Tim Dirven

Terwijl de passagiersluchtvaart letterlijk en figuurlijk aan de grond zit, bloeit de luchthaven van Luik als nooit tevoren. Ze profiteert van haar jarenlange focus op vracht en werd in de coronacrisis hét Europees verdeelcentrum voor medisch materiaal. 

Hoewel de cijfers anders doen vermoeden, is het geen komen en gaan van jewelste op de luchthaven van Luik. Hier en daar laveert een bestelwagen tussen de kraanmachines, laadkranen en lange opleggers met kerosine. Geen grote gates of lange tunnels naar het vliegtuig, wel een meterslange rij bestelwagens die  klaarstaat om de crew naar het juiste vliegtuig te brengen. Netjes geordend op de tarmac wachten pakketten bloemen en medisch materiaal hun beurt af om naar het vliegruim gehesen te worden. “Als je deze luchthaven in volle glorie wil zien, zou je hier eens ’s nachts moeten terugkeren”, zegt communicatieverantwoordelijke Christian Delcourt. “Elke vijf minuten komt hier een nieuw vliegtuig langs.”

Terwijl de luchtvaartsector wereldwijd in de lappenmand ligt, kent de luchthaven van Luik een sterke groei. Het contrast met de twee andere voornaamste luchthavens van België, Zaventem en Charleroi, kan niet groter zijn. In september nog telde Charleroi 74 procent minder passagiers dan in september 2019. Zaventem moest het tussen januari en augustus met 69 procent passagiers minder doen. De luchthaven verwacht dit jaar een verlies van 200 miljoen euro. 

Freighters first

Waarom gaan in Luik de curves dan de andere kant op? Je hoeft slechts naar de vliegtuigen op de parking te kijken: zowel bij de Boeing 737 als de gigantische 747 zijn geen ruitjes te zien. Dit zijn zogenaamde full freighters, vliegtuigen die uitsluitend vracht vervoeren. Luik gaat er prat op dat het de enige luchthaven in Europa is waar deze vrachtvliegtuigen op de eerste plaats komen. Om passagiersvliegtuigen van een stille dood te behoeden, bouwen luchtvaartmaatschappijen ze nu zelfs om tot vrachtvliegtuigen. 

Luik ziet het graag gebeuren. Met 93.000 verwerkte goederen kende Luik in juli zijn recordmaand. Voor 2020 verwachten ze een totaal van een miljoen ton, een stijging van 10 procent tegenover het vorig recordjaar 2019. Met al vijf jaar gestage groei is Luik een uitzondering in de vrachtluchtvaart, die voor de coronacrisis krimpende was. 

Een landingsbaan en een barak

Dat was ooit anders. Toen luchthavens in 1989 een bevoegdheid van de deelstaten werden, kreeg de Waalse regering Charleroi en Luik in handen. Die moesten de nieuwe paradepaardjes van de regio worden om het banenverlies door de teloorgang van de staalindustrie te compenseren. Hoewel Luik op dat moment niet veel meer was dan een landingsbaan en een militaire barak, zag de Waalse regering er potentieel om het als vrachtluchthaven uit te bouwen.

Met resultaat: eind jaren 90 vestigden grote vrachtmaatschappijen als CAL en TNT er zich. Met de groei kwamen ook de klachten van de omwonende bewoners. Dus werden de vliegroutes aangepast, om hinder in de stad Luik te vermijden. Ook voorzag de Waalse regering isolatie en financiële steun voor de omwonenden. De relatie blijft gespannen: het eerste half jaar van 2020 kwamen nog 167 klachten wegens geluidsoverlast binnen.

Toch ziet de luchthaven van Luik nog heel wat groeimogelijkheden. Voor zover je kan kijken zie je rond de Luikse luchthaven groene velden – 350 hectare, om precies te zijn. De Chinese internetgigant Alibaba bouwt er op dit moment zijn eerste distributiecentrum, dat Luik 900 extra banen zou opleveren. Dat Luik mede daardoor de reputatie krijgt meer en meer een Chinese luchthaven te worden, vindt Delcourt onterecht. “Nous sommes un petit village du monde. China wordt inderdaad een belangrijke partner, maar hier zitten evenzeer Ethiopische, Qatarese of Amerikaanse bedrijven. Het is de klant die de transportsector verandert. E-commerce is onze voornaamste activiteit geworden, en bedrijven als Alibaba zijn daar belangrijke spelers in.” 

Spil in verdeling mondmaskers

Hoewel de e-commerce de afgelopen maanden alleen maar toenam, leerde de wereld de luchthaven van Luik vooral door een andere transporttak kennen. De WHO en het World Food Programme kozen Luik als een van de acht luchthavens die de verdeling van medisch materiaal moest verdelen. Zo werd Luik de Europese spil in de levering van beademingsapparatuur, testkits en mondmaskers, zo’n 2 miljard tot dusver. “Het was een ongezien huzarenstukje”, zegt Hien Adjemian, logistiek manager van het World Food Programme. “In een recordtijd moesten we de coördinatie tussen 23 ngo’s, regeringen en bedrijven op poten zetten.” Ook voor de luchthaven was het behelpen. CEO Luc Partoune zag personeel uitvallen terwijl de werklast overliep, dus wierf hij in volle crisis 100 nieuwe mensen aan.

Het volgend huzarenstukje

Het sterkt Partoune in zijn overtuiging dat Luik klaar is om een sleutelrol te spelen in wat de internationale luchtvaartorganisatie IATA “de grootste transportuitdaging” ooit noemt: het transport van coronavaccins. Als we uitgaan van het scenario waarbij een injectie per persoon volstaat, zullen wel 8.000 jumbojets nodig zijn om iedereen te vaccineren. 

“Wij zijn voorbereid, dankzij onze jarenlange ervaring met het transport van etenswaren en geneesmiddelen. Bijna alle bedrijven op onze luchthaven bouwen op dit moment koelkasten om vaccins te bewaren”, zegt Partoune. Toch heeft Luik wat dat betreft stevige concurrentie van Zaventem, met 30.000 vierkante meter farmamagazijnen Europa’s voornaamste farmahub. “Maar ik zie dat niet als concurrentie. Om de vaccins snel rond te wereld te krijgen, zullen we allemaal ons steentje moeten bijdragen.”  

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234