Zondag 19/09/2021

Voor u uitgelegdHartproblemen

Cardioloog maakt balans na één jaar corona: ‘Meer mensen sterven nu thuis ‘een plotse dood’’

Johan Vijgen is als elektrofysioloog gespecialiseerd in hartritmestoornissen. Beeld RV
Johan Vijgen is als elektrofysioloog gespecialiseerd in hartritmestoornissen.Beeld RV

Goede preventie had het aantal slachtoffers van hart- en vaatziekten de jongste jaren teruggedrongen, maar door corona is er een zware terugslag. Dat zegt Johan Vijgen, cardioloog en vicevoorzitter van de Belgian Heart Rhythm Association. ‘Mensen mochten in de lockdown niet naar het ziekenhuis, of durfden niet uit angst voor het virus. De impact zal vergelijkbaar zijn met die van de pandemie zelf. Meer mensen overlijden door een plotse dood.’

Na een jaar corona maakt Johan Vijgen de balans op van de impact van de pandemie op de cardiologie. “Meer mensen komen plots te sterven, thuis of elders buiten het ziekenhuis. De cijfers lopen wat uiteen. Britse studies signaleren 8 procent meer sterftes door alle hartaandoeningen, daarbij gaat het in 35 procent van de gevallen om acute overlijdens. In Denemarken meldt men 5 procent meer herseninfarcten en 3 procent meer overlijdens door voorkamerfibrillatie.”

Vijgen geeft ook de eerste cijfers voor ons land mee. “Het laatste jaar heeft zich een kwart minder mensen in het ziekenhuis heeft aangeboden voor hartonderzoek, in vergelijking met de laatste vijf jaar, berekende de Antwerpse prof. Marc Claeys. Daardoor worden hartritmestoornissen te laat gezien. In Europa zijn er 50 procent minder diagnoses, maar dat wil niet zeggen dat er plots minder hartproblemen zijn. De uitgestelde of gemiste diagnoses leiden bij 14 procent van de Belgische patiënten tot een slechtere prognose. Voor 7 procent loopt het fataal af, met een plotse dood of een infarct met heel veel schade aan de hartspier.”

Vaak ongemerkt

In normale tijden krijgt een kwart van de 65-plussers te maken met voorkamerfibrillatie of hartritmestoornissen. “Het gaat om bijna een miljoen mensen. Misschien bent u er ook bij. Ga naar de huisarts als u zich duizelig of kortademig voelt”, drukt dokter Vijgen ons op het hart. “Maar ook als u geen klachten heeft kan u hier beter even bij stilstaan. Hartritmestoornissen verlopen bij 15 tot 20 procent van de mensen asymptomatisch. Ongemerkt kunnen ze dan leiden tot de vorming van bloedklonters, die een herseninfarct kunnen veroorzaken.”

Om die gevallen er preventief uit te halen, biedt de Belgian Heart Rhythm Association (BeHRA) tijdens de week van het hartritme normaal een gratis screening in het ziekenhuis aan. “In 12 jaar tijd hebben we meer dan 100.000 Belgen in staat gesteld hun hartslag in het ziekenhuis te laten controleren. Doorgaans blijkt dat 5 tot 10 procent van de deelnemers effectief last hebben van voorkamerfibrillatie (VKF).

Schade beperken

Maar door corona valt ook die preventie nu al voor het tweede jaar op rij in het water. “Om de schade te beperken bieden we nu een gratis screening op afstand aan. Maak hier gebruik van, zeker als u een voorgeschiedenis hebt van hoge bloeddruk of diabetes, kan u beter eens getest worden.”

Concreet kunnen 10.000 risicopatiënten de app FibriCheck downloaden en gedurende één week tussen 1 juni en 1 oktober gratis gebruiken. “Dankzij die app kon ik thuis mijn hartslag controleren toen de lockdown inging”, getuigt Roger Henderix (78) uit Heusden-Zolder. “Ik ben content dat ik een zoon heb die in de informatica zit. Hij heeft FibriCheck op mijn smartphone geïnstalleerd toen duidelijk werd dat ik last had van hartritmestoornissen, en deed me een abonnement cadeau.”

Roger Henderix. Beeld Mine Dalemans
Roger Henderix.Beeld Mine Dalemans

Roger is namelijk van het type dat niet graag naar dokters en ziekenhuizen gaat. “Dokter Vijgen, mijn cardioloog, had al een operatie ter sprake gebracht toen bleek dat elektroshocks mijn hartslag niet blijvend in normale cadans konden brengen. Maar dat idee schrikt me af. En toen kwam corona en wou ik al helemaal niet meer naar het ziekenhuis. Ik zag op tegen de strenge maatregelen en was bang daar het virus op te rapen. Een geluk dat ik mijn hartritme kon controleren via Fibricheck. Daardoor kon ik ook rechtstreeks telefoneren met de verpleegkundige, als ik met vragen zat.”

“Op een gegeven ogenblik was ik echt bang dat mijn hart zou stilvallen. Door de medicatie was mijn hartslag namelijk soms minder 50. De meeste mensen hebben 70-80 hartslagen per minuut. De cardioloog kon mij dan gerust stellen met bijkomende informatie en mijn behandeling aanpassen. Uiteindelijk moest ik toch nog twee keer worden geopereerd. Een keer wegens een verstopte ader, bij een tweede ingreep werden de hartritmestoornissen zelf aangepakt. Want je kan niet eeuwig geneesmiddelen nemen. En als je niets doet, kan het fataal aflopen. Uit voorzorg blijf ik nu wel regelmatig een check uitvoeren met de app.”

Meer info op www.mijnhartritme.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234