Dinsdag 07/12/2021

AchtergrondCoronavaccin

Bescherming vaccins neemt af na verloop van tijd, en toch hoeven we ons geen zorgen te maken. Waarom?

null Beeld AP
Beeld AP

De vaccins van Pfizer en AstraZeneca beschermen na verloop van tijd minder goed tegen een besmetting met het coronavirus. Al na 90 dagen zijn ze een pak minder effectief, blijkt uit een Britse studie. Dat klinkt bijzonder verontrustend, maar veel zorgen moeten we ons toch niet maken. Vaccinoloog Geert Leroux-Roels (Universiteit Gent) legt uit waarom niet.

De onderzoekers van de Universiteit van Oxford hebben meer dan drie miljoen neus- en keeluitstrijkjes onderzocht. “Eerst hebben we veertien dagen na de tweede prik gemeten hoe effectief de vaccins van AstraZeneca en Pfizer waren tegen een coronabesmetting. Daarna hebben we dat nog eens onderzocht 90 dagen na de tweede prik”, legt Koen Pouwels, gezondheidseconoom aan de Universiteit van Oxford en één van de auteurs van de studie, uit. “De bescherming tegen een besmetting bleek bij AstraZeneca in die periode gedaald te zijn van 68 naar 61 procent en bij Pfizer van 85 naar 75 procent. Bovendien stelden we vast dat de effectiviteit sneller afnam bij gevaccineerden die ouder waren dan 35 jaar dan bij jongeren.”

Dé grote vraag is nu hoe bezorgd we moeten zijn over deze dalende beschermingsgraad. “Dat ook volledig gevaccineerden nog besmet kunnen raken met het coronavirus, hoeft ons niet te verontrusten”, weet professor Geert Leroux-Roels. “Er moet namelijk een duidelijk onderscheid gemaakt worden tussen bescherming tegen infectie enerzijds en bescherming tegen ernstige ziekte, hospitalisatie en overlijden anderzijds. In deze Britse studie, die vanuit wetenschappelijk oogpunt zeker boeiend is, werd enkel onderzocht of volledig gevaccineerden nog geïnfecteerd kunnen raken. Over ernstige ziekte en overlijden zegt dit onderzoek niets, en net dát is belangrijk. Onze vaccins blijven hiertegen zeer goed beschermen.”

Professor Leroux-Roels voegt eraan toe dat vaccins, zeker deze tegen luchtweginfecties, nooit volledig beschermen tegen een infectie. “Als je een vaccin in je arm krijgt, wekt dit antistoffen op in je bloed”, zegt hij. “Die antistoffen sijpelen vervolgens door naar je slijmvliezen, maar ze zijn daar niet zó massaal aanwezig dat ze elk virusdeeltje onmiddellijk afblokken. De virusdeeltjes kunnen zich dus een tijdje vermenigvuldigen en als je dan een wisser in iemand zijn neus stopt, vind je inderdaad virus. Ook dat is niet eens erg, want als je als gevaccineerde een infectie oploopt, krijgt je immuunsysteem een natuurlijke boost en zal je uiteindelijk beter beschermd zijn.”

Koen Pouwels van de Universiteit van Oxford geeft toe dat hij en zijn collega’s niet onderzocht hebben hoe goed Pfizer en AstraZeneca beschermen tegen hospitalisaties en sterftes. “We hebben wel vastgesteld dat gevaccineerden na een besmetting met de deltavariant net zoveel virusdeeltjes in hun neus en keel hebben als niet-gevaccineerden. Dat betekent dat gevaccineerden nog altijd andere mensen kunnen besmetten, en daar moeten ze zich goed bewust van zijn”, vindt Pouwels. “Maar als alle kwetsbare mensen in de maatschappij goed beschermd zijn, is het niet erg dat gevaccineerden het virus nog kunnen doorgeven.”

Gevaccineerd en toch naar ziekenhuis

Pouwels en Leroux-Roels zeggen allebei dat de vaccins nog steeds voorkomen dat je na een coronabesmetting ernstig ziek wordt of naar het ziekenhuis moet. Dat blijkt ook uit de cijfers van de ziekenhuisopnames in ons land. Sinds begin dit jaar werden 19.723 coronapatiënten opgenomen. “Slechts 416 van hen waren volledig gevaccineerd. Het waren vooral oudere en zwakkere mensen”, zegt epidemioloog Boudewijn Catry van gezondheidsinstituut Sciensano. “Ongeveer de helft van de besmettingen werd toevallig ontdekt. Deze mensen hadden geen symptomen en kwamen in het ziekenhuis terecht voor iets totaal anders. 93% had onderliggende aandoeningen en de helft was ouder dan 82 jaar.”

Vaccinoloog Geert Leroux-Roels. Beeld Florian Van Eenoo / Photo News
Vaccinoloog Geert Leroux-Roels.Beeld Florian Van Eenoo / Photo News
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234