DM Zapt

We weten maar al te goed waarom we zo graag naar ‘De rechtbank’ kijken

In de dagelijkse rubriek DM ZAPT zet de tv-redactie van De Morgen de blik op oneindig. Vandaag: Sam Feys over waarom De Rechtbank blijft fascineren.

1 © RV Beeldfabriek

Mijn grootouders kijken nooit naar VIER, zeggen ze. Ze liegen. Wanneer je doorvraagt blijkt dat ze minstens naar twee programma’s kijken: The Sky is the Limit (hèhè, mijn grootouders en hun guilty pleasures) en De Rechtbank. Ze zijn niet de enigen. Elke dinsdagavond stemmen bijna 700.000 kijkers trouw af op VIER. Geef ze eens ongelijk.

Dat zoveel mensen gefascineerd zijn door De Rechtbank heeft waarschijnlijk veel te maken met waarom mensen zoveel tijd doorbrengen op Facebook. In ieder van ons schuilt een gezond soort voyeurisme. We houden ervan om onze mening te spuien over vage kennissen, over de maatschappij en over wat in media komt – ook al heeft niemand ons dat gevraagd.

We vinden het stiekem geweldig om te zien dat mensen voor de rechter moeten verschijnen. We willen horen waarom mensen iemand een slag hebben toegediend of waarom ze te snel reden. Of hoe mensen er zich uitlullen bij de onderzoeksrechter. “Ik ben tegen drugs, hé”, zegt iemand die net werd opgepakt voor het onderhouden van een cannabisplantage dan.

Het is heerlijk om mensen vanuit onze luie zetel te veroordelen. Om hun excuses te aanhoren – hoe wereldvreemd of herkenbaar ze ook mogen zijn.

Uitbuiting

En dan zijn er uiteraard nog de burenruzies, waarvan er dit seizoen opmerkelijk veel aan bod komen. Het is meestal de omheining die dan al jarenlang voor frustraties zorgt. Klein Vlaanderen, denk je dan. In Nederland hebben ze al op zich staande programma’s over burenruzies bedacht. Van programma’s met klinkende namen als Bonje met de Buren en De Rijdende Rechter zijn zoveel platte YouTube-compilaties terug te vinden dat het bijna uitbuiting lijkt.

Share

Dankzij 'De Rechtbank' hebben we meer respect gekregen voor het justitieapparaat

De Rechtbank valt evenwel niet in die val. Het programma gaat nooit over de schreef. Terwijl de kijker thuis oordeelt, blijft het programma sereen. Het toont een ruw deel van de maatschappij waarmee velen – vaak onrechtstreeks – in aanraking komen, maar die weinigen écht kennen of begrijpen.

Een programma als De Rechtbank is daarom nodig. Kijkend Vlaanderen begrijpt nu beter hoe justitie werkt en we hebben zelfs respect gekregen voor het justitieapparaat. Niet zozeer voor de vaak logge machine waar die grote stapel papier voor de rechter ons telkens aan herinnert, maar wel voor de mensen erachter. Voor een rechter die een beschuldigde aanhoort en rekening houdt met zijn argumenten, of net genadeloos is na de zoveelste stommiteit.

Wanneer je blijft zitten tot het einde komt de uiteindelijke strafmaat op het scherm. Dan kan je zoals tijdens een voetbalmatch naar het scherm schreeuwen. "Allez, dat is toch veel te weinig?" "Ja, die mens gaat zijn leven beteren. Die had geen zware straf nodig."

De rechtbank en wie ermee in aanraking komt, blijven fascineren. Het is entertainment op zijn eigen, soms droeve, manier. Het lijkt me wel een fascinerende bezigheid voor later, zo’n dagje rechtbank meepikken als ik op pensioen ben.

Nieuw: krijg nu gratis tips over niet te missen series en tv-programma's met DM Zapt in Messenger.

Dossier DM Zapt
Dossier DM Zapt

De Morgen kijkt naar televisie.

Lees alle artikels

nieuws