Tv-Recensie

Vierde ‘Black Mirror’-seizoen weet niet alle knoppen staan

3 Scène uit ‘U.S.S. Callister’, de eerste episode van het nieuwe ‘Black Mirror’-seizoen. © rv

Het vierde seizoen van Black Mirror serveert opnieuw zes losstaande vertelsels, waarin te snelle technologische ontwikkelingen een moreel en psychologisch vacuüm creëren. Maar wat we zagen, was vaak niet meer dan een upgrade van oudere vignettes.

In een vorig leven was Black Mirror-bedenker Charlie Brooker een videogamerecensent, en dat is meer dan ooit te merken in het vierde seizoen van zijn serie techparabels: de technologie, die een vernietigende rol speelt in de levens van de protagonisten brengt, hen wel érg vaak naar een bevreemdende virtuele wereld. Zoals de Star Trek-pastiche uit de eerste episode ‘U.S.S. Callister’, waarin de campknop heel diep wordt ingeduwd.

3 Scène uit ‘U.S.S. Callister’, de eerste episode van het nieuwe ‘Black Mirror’-seizoen. © rv

Maar het interessante aan Black Mirror zit hem zoals altijd weer in de thematische elementen die Brooker erónder verschool. Zoals, ook weer in die eerste aflevering, het verhaal van de nerdy bouwer van die wereld, die - gekweld door wraakzucht voor zijn sociale uitsluiting in het echte leven - zichzelf binnen zijn virtuele universum uitleeft in een bijzonder ranzige soort toxische mannelijkheid.

Malen in de geest

Digitale nepwerelden, implantaten en hersenstimulatie spelen - zeker in het eerste deel van de vierde jaargang - een net iets té belangrijke rol. In die mate zelfs dat het lijkt alsof de ideeën stilaan op geraken. De tweede aflevering ‘Arkangel’, bijvoorbeeld, exploreert hoe technologie de geest van een ongeruste ouder onvermoede richtingen doet uitgaan, via een ‘meekijkchip’ die in de hersenen van haar jonge kind wordt ingebouwd. Het levert een op zich solide vertelling op, maar de technologische piste is al eens eerder bewandeld - in ‘The Entire History of You’, de slotepisode van de eerste reeks. 

Ook het wrange
Crocodile, de derde episode, toont op een gruwelijke manier hoe te intrusieve technologie de duistere kant van menselijk gedrag accelereert, maar de verrassingen zitten hem eerder in de richting waarin Brooker zijn verhaal stuurt dan in het idee waaruit dat verhaal voortspruit.

3 Scène uit ‘Arkangel’, de tweede episode van het nieuwe ‘Black Mirror’-seizoen. © rv

Het komt eventjes (heel erg) goed in ‘Hang the DJ’, de vierde en beste aflevering van het nieuwe seizoen, waarin het westerse paringsritueel dat ‘dating’ heet volledig wordt overgenomen door AI. Het is de episode waarover u het langste zult blijven malen in uw geest, nadat de aftiteling loopt - een kwaliteit die alleen de beste Black Mirror-episodes hebben. (Al is het surprise-einde er een beetje met de haren bij gesleurd.)

Grootste samenhang

Share

Het nieuwe seizoen waagt zich nergens aan een écht diepe exploratie van hoe de mens zijn eigen hightech-hel aan het creëren is

Maar na dat hoogtepunt helt het seizoen opnieuw bergaf. In ‘Metalhead’ wordt de spanning wat opgevoerd, maar komt het inzicht over de menselijke conditie, waarop Black Mirror-kijkers azen, pas in de staart van de aflevering. En in de slotaflevering ‘Black Museum’ nemen de hoogtechnologische MacGuffins, die alwéér draaien rond het concept van de brein-computerinterface, de overhand over het verhaal, dat met een fel getelefoneerde twist eindigt.

Deze vierde jaargang, de tweede die mee door Netflix werd geproduceerd en duidelijk wat meer geld mocht kosten dan de twee eerste, is zonder twijfel het meest samenhangende seizoen van de Brits-Amerikaanse serie. Het ziet er allemaal goed uit, en de scenario's zijn vakkundig geschreven. Maar de broze balans tussen mens en technologie in de verhalen schommelt sterk, en geen van de individuele episodes behoort tot de top van de reeks. Ze hebben niet de pijnlijke schoonheid van bijvoorbeeld ‘San Junipero’, de beste aflevering van het voorgaande seizoen, en ze wagen zich nergens aan een écht diepe exploratie van hoe de mens zijn eigen hightech-hel aan het creëren is. 

Te bekijken op Netflix.

Nieuw: krijg nu gratis tips over niet te missen series en tv-programma's met DM Zapt in Messenger.

Dossier DM Zapt
Dossier DM Zapt

De Morgen kijkt televisie.

Lees alle artikels

nieuws

cult