Zaterdag 14/12/2019

Muziek

'Zoutelande': waarom we graag buitenlandse nummers overnemen, maar omgekeerd niet

'Zoutelande' van Pascal Jacobsen van Bløf en Geike Arnaert is een cover van een Duits nummer. Beeld Hollandse Hoogte / Harold Versteeg

'Zoutelande', een nummer over een Nederlandse kustplaats, is de grootste Nederlandstalige hit ooit. Het oorspronkelijke lied ging over een Duits stadje. Waarom nemen we zo graag buitenlandse nummers over? 

Het nummer was al een enorme hit in Duitsland en nu kennen wij het ook: 'Zoutelande' van het Nederlandse Bløf met de Vlaamse Geike Arnaert heeft na meer dan elf jaar 'Rood' van Marco Borsato van de troon gestoten als de grootste Nederlandstalige hit ooit in de Mega Top 50.

(Lees verder onder de video.)

Het nummer, een cover van 'Frankfurt Oder' van Bosse en Anna Loos,  plaatst zich zo in een traditie van nummers die heel Nederlands lijken, maar die het daarom niet zijn. Het melancholische 'Het dorp' van Wim Sonneveld? Een cover van het Franse 'La Montagne'. Artiesten die nog in dit rijtje passen zijn er te over: Herman van Veen ging met een zekere Suzanne aan het water zitten, net als Leonard Cohen voor hem. En ‘Laat me’ van Ramses Shaffy komt van ‘Vivre’ van Serge Reggiani.

(Lees verder onder de video.)

Aalst, Peutie, Zwevezele

Volgens docent muziekgeschiedenis Gert Keunen worden buitenlandse nummers om diverse redenen naar hier gehaald wordt. “Natuurlijk spelen er commerciële motieven”, zegt hij. “Maar het belangrijkste voor veel artiesten is dat ze er zelf een klik mee hebben.”

Soms is een nummer in het buitenland al een hit en proberen artiesten het ook bij ons te lanceren door het 'plaatselijk' te maken. 'Zoutelande', een gemeente aan de Zeeuwse kust, is het Nederlandse equivalent van Frankfurt Oder. “Een grijs, klein en treurig stadje in Duitsland”, omschreef Bløf-zanger Paskal Jakobsen het in De wereld draait door

Anderzijds verwijst Keunen naar 'Je veux de l’amour', de hit van Raymond van het Groenewoud. Oorspronkelijk was dat een nummer van de Canadese zanger Robert Charlebois. Van het Groenewoud kon het naar zijn eigen hand zetten met een Nederlandse tekst. De Canadese plaatsnamen die in het lied aan bod kwamen, werden vervangen door Aalst, Peutie en Zwevezele. 

In beide gevallen gaat het om songwriters die een idee van een nummer overnemen en er zelf iets mee doen, zoals er een persoonlijke toets aan geven. “Daarnaast heb je ook pure vertolkers”, weet Keunen.

Charmezangers, bijvoorbeeld, schrijven vaak geen eigen nummers en hangen voor hun repertoire van anderen af. Jo De Clercq, alias Jo met de Banjo, maakt voor verscheidene artiesten vertalingen. Hij vertaalde 'Sweet Caroline' van Neil Diamond voor de Vlaamse zanger Christoff, en gaf er een kleine twist aan. 

“Dat werd een dikke hit", zegt De Clercq. "Als auteur is het wel frustrerend dat je voor vertalingen geen royalty’s krijgt. Maar voor artiesten zijn vertalingen erg belangrijk. Zij moeten nummers hebben die goed passen bij hun publiek en die hun waarde al bewezen hebben." Voor artiesten zijn goede covers dus een garantie op een volle concertagenda. En dat is hun belangrijkste bron van inkomsten.  

Chauvinisme

Wie er bij ons als eerste mee begon, is moeilijk te zeggen. In de jaren 60 begonnen covers van buitenlandse nummers te boomen, maar vooral in andere landen, zoals Frankrijk. "Artiesten als Claude François leenden vaak nummers van Engelse groepen", zegt De Clercq. 

"Dat vertalen heeft in Frankrijk natuurlijk met chauvinisme te maken", vertelt De Clercq. "Als je onze hitlijsten bekijkt, zie je dat wij toch liever naar het Engelstalige origineel luisteren. Omdat wij zo'n klein taalgebied zijn, zijn er weinig Nederlandstalige nummers die internationaal veel hebben betekend. Maar 'Eviva España' van Samantha en 'Ik ben verliefd op jou' van Paul Severs zijn in vertaling toch de wereld rondgegaan."  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234