Donderdag 25/02/2021

Postuum

Zonder Phil Spector geen wall of sound: muzikaal pionier en veroordeeld moordenaar is niet meer

Producer Phil Spector samen met The Ronettes. Zijn huwelijk met zangeres Veronica Bennett omschreef zij als 'psychologische foltering'. Beeld Redferns
Producer Phil Spector samen met The Ronettes. Zijn huwelijk met zangeres Veronica Bennett omschreef zij als 'psychologische foltering'.Beeld Redferns

Muziekproducer Phil Spector is op 81-jarige leeftijd overleden. Spector, die met The Ronettes, The Beatles en Leonard Cohen werkte, ging niet alleen de geschiedenis in als muzikaal vernieuwer, maar ook als veroordeeld moordenaar. Zijn gevangenisstraf was nog niet ten einde toen hij zaterdag overleed.

Wie een lijst opstelt van de Belangrijkste Momenten in de Rockgeschiedenis, komt onvermijdelijk uit bij legendarische concerten. Elvis Presley die ‘Hound Dog’ speelt op tv, The Beatles in The Ed Sullivan Show, Bob Dylan die elektrisch gaat op Newport, Jimi Hendrix op Woodstock. Maar ergens in die lijst hoort ook een moment waar geen publiek bij was: 5 juli 1963. In de Gold Star Studios in Los Angeles namen The Ronettes toen hun nummeréénhit ‘Be My Baby’ op. Achter de knoppen zat een 23-jarige songschrijver, die grenzen verlegde met de baanbrekende, orkestrale, gelaagde productie van het nummer. 

“Een wagneriaanse benadering van rock-’n-roll”, noemde de bedenker het. De ‘wall of sound’ was geboren, en ze kwam voort uit een brein waarin de ene hersenhelft ‘gek’ en de andere ‘geniaal’ heette. Het was het brein van Phil Spector, die zaterdag op 81-jarige leeftijd overleed. Volgens het doorgaans goed ingelichte TMZ stierf hij aan de gevolgen van corona. Hij zat een 19-jarige celstraf uit voor de moord op actrice Lana Clarkson, in 2003.

De gewelddadige gek in Phil Spector heeft het in de laatste decennia van zijn leven gehaald van het muzikale genie. Beeld Getty Images
De gewelddadige gek in Phil Spector heeft het in de laatste decennia van zijn leven gehaald van het muzikale genie.Beeld Getty Images

Een jaar later plaatste muziekblad Rolling Stone Spector op plaats 64 in een lijst met de ‘Grootste Artiesten’ uit de rockgeschiedenis, net voor The Kinks en na Tina Turner. Een opmerkelijke positie voor iemand die vooral achter de knoppen zat, al begon Spectors muzikale carrière als de bezieler van het trio The Teddy-Bears, die in 1958 een nummeréénhit scoorden met ‘To Know Him Is to Love Him’ – het grafschrift op de zerk van vader Spector, die zichzelf doodschoot toen zijn zoon negen was. Spector, die het nummer had geschreven, gearrangeerd en geproduceerd, was amper 19, maar trok een jaar later de stekker uit de band.

‘River Deep, Mountain High’

Het markeerde het begin van een van de opmerkelijkste loopbanen in de muziekgeschiedenis. Op zijn 21ste richtte hij met Philles Records zijn eigen platenlabel op: een van de eerste acts die hij contracteerde was de girlband The Crystals. Nadien volgden The Ronettes en The Righteous Brothers. De laatste artiesten die hij onderbracht bij Philles Records, voor het label in 1967 uitdoofde, waren Ike & Tina Turner. Spector zou later beweren dat hun song ‘River Deep, Mountain High’ zijn beste werk was.

Spector wilde zich terugtrekken uit de muziekindustrie en trouwde, na een eerder stukgelopen huwelijk, met Veronica Bennett, de zangeres van The Ronettes die zich toen ‘Ronnie Spector’ liet noemen. Kwam Spectors geniale zijde in de studio naar boven, dan vond zijn gekke kant een thuis in hun huwelijk. Ronnie Spector beschreef in haar memoires, in 1990, hun weinig beschaafde verhouding: haar echtgenoot sloot haar op en onderwierp haar aan “psychologische foltering” – in 1972 ontsnapte ze, op blote voeten, uit hun huis en hun huwelijk. Ze zag af van het hoederecht over hun drie geadopteerde kinderen en van de royalty’s van alle nummers van The Ronettes, omdat Spector haar dreigde te laten omleggen door een huurmoordenaar.

Toch bleef Spector vooral naam maken met legendarische producties. Die van het laatste Beatles-album, Let It Be (1970) bijvoorbeeld. Paul McCartney vond het uiteindelijke resultaat maar niets, maar George Harrison en John Lennon waren hoogst enthousiast: beiden schakelden Spector in voor hun soloalbums, zoals Harrisons All Things Must Pass (1971) en Lennons Imagine (1971), twee nummeréénplaten. Lennon omschreef hem als “de grootste platenproducer ooit”, terwijl Bruce Springsteen de sound voor ‘Born to Run’ afkeek van Spector. Beach Boy Brian Wilson stelde dat hij “de meest invloedrijke producer” was die hij kende. “Hij is tijdloos. Hij creëert een mijlpaal telkens als hij de studio intrekt.”

Schotwonde

Leonard Cohens Death of a Ladies’ Man (1977) werd om andere redenen een mijlpaal. Enerzijds omdat Cohens spaarzame songs en Spectors barokke productie als een mismatch werden gezien door pers en publiek, anderzijds omdat Cohen de producer niet kon uitstaan. Eerder vergleden studiosessies met John Lennon al in wervelwinden van drugs, drank en geweld, waarbij Spector het niet naliet om met een vuurwapen te zwaaien. Ook Cohen herinnerde zich “veel geweren en veel drank” in de studio. In het boek Excess All Areas: A Life in Rock-’n-roll omschrijft de zanger Spector als “the worst human being I have ever met”.

Ook Dee Dee Ramone herinnert zich een moment, tijdens de opnames van het Ramones-album End of the Century (1979), waarin Spector hem met een revolver bedreigde. Drummer Marky Ramone nuanceerde dat verhaal later – “Hij heeft ons nooit gegijzeld” – maar Spectors gewelddadige aard zou in 2003 alsnog tot een gitzwart hoofdstuk leiden: actrice Lana Clarkson werd dood teruggevonden in Spectors huis in Californië, met een schotwonde in haar mond en gebroken tanden. Spector beweerde dat het om een “accidentele zelfmoord” ging, maar zou tegen zijn chauffeur hebben gezegd: “Ik denk dat ik haar net heb neergeschoten.”

In 2009 werd Spector schuldig bevonden aan de moord en veroordeeld tot een 19 jaar cel. De gewelddadige gek heeft het in de laatste decennia van zijn leven gehaald van het muzikale genie: Phil Spector zal evenzeer herinnerd worden om zijn moorddadige gedrag als om zijn wall of sound.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234