Vrijdag 28/02/2020

Zomerfestivals in 20 straffe stellingen (deel 1)

De Amerikaanse punkfolksensatie Flogging Molly sloot gisteren Groezrock af.Beeld UNKNOWN

Geen zomer zonder luide muziek en frisse pinten op zonovergoten weides. De komende maanden volgen we de belangrijkste binnen- en buitenlandse zomerfestivals voor je op de voet. We beginnen met het allereerste grote festival van het seizoen. Groezrock - gespecialiseerd in punk, metal en hardcore - viert dit jaar zijn 20ste verjaardag. Een ideale gelegenheid om 20 straffe stellingen over zomerfestivals aan de praktijk te toetsen, dachten wij zo.

Groezrock heeft er de voorbije twee decennia een opvallende evolutie opzitten. Van zeer lokaal festival ('Ingericht omdat er na de handelsbeurs en ambachtsmarkt hier toch nog een tent stond waarmee we iets konden doen'), tot een van Europa's grootste punk-, emo- en hardcorebijeenkomsten met fans uit alle windstreken.

Met ongeveer 32.000 strijken ze neer in Meerhout-Gestel, waar een weide van meer dan vijf hectare groot twee dagen lang het toneel is van drie podia met het beste van wat de harde gitaarscene te bieden heeft. Gisteren en vandaag staan onder meer Dropkick Murphys, Flogging Molly, NOFX, Danko Jones en Hatebreed op de affiche. Voor zoiets rijden we zelfs met plezier tot in de Kempen, om er met bezoekers, bands en organisatie 20 gemeenplaatsen over rockfestivals aan de realiteit te toetsen.

1. Wie een festival organiseert in april smeekt om slecht weer

Tenzij 'slecht weer' betekent dat je te veel zonnecrème moet smeren en al van 's ochtends zin hebt in een frisse pint, kunnen we dit jaar niet klagen. De Kempen blinken onder een zachte lentezon waar je veeleer een reggaefestival dan een punkconcert bijdenkt. Tot het weer zich iets voor vijf bedenkt en het festival op een paar even korte als hevige stortbuien trakteert. "Ideaal", vindt een medewerker. "We zijn weer fris en 't stof gaat liggen."

Een beetje regen is overigens nog het minste, als we kort daarna horen hoe het Canadese Danko Jones ooit in een ski-resort moest optreden. "We kregen er een sneeuwstorm op ons dak - vriezen was dat. Een beetje lullig ook om het podium op te moeten met dikke jassen en mutsen op. Aan de bevroren vingers was er niks te doen, want gitaarspelen met handschoenen aan, dat gààt dus niet. Vergeet maar dat je het publiek warm kunt maken voor je muziek in zulke omstandigheden."

Kortom: het kan altijd erger, en de rest van dit weekend wordt er vooral veel zon verwacht. Flo, Marco en Fabian, drie sympathieke oosterburen die voor de zesde keer op Groezrock verschijnen, liggen er niet wakker van. "Eerlijk waar: we hebben hier nog nooit slecht weer gehad. Maar eigenlijk maakt ons dat niks uit. In 2004 zagen we Iron Maiden op Rock am Ring in de gietende regen: het beste concert aller tijden."

2. Op rock-'n-roll staat geen leeftijd
Verre van ons op Rimpelrock te wanen hier, maar het valt wel op dat nogal wat bands al langer of net zo lang meedraaien als Groezrock. Sick Of It All behoort bijvoorbeeld tot de allereerste generatie New Yorkse hardcorebands die in de jaren '80 doorbraken ("Dit festival bestaat 20 jaar? Wij 25!"), afsluiter NOFX draait al van in de jaren '90 mee en Descendents waren de grondleggers van de poppunk, waarmee groepen als Blink 182, Green Day of, bij ons, Janez Detd. later grote sier zouden maken.

Veel merken we op het plein echter niet van nostalgie: we zien naast de obligate oude rockers veel jong volk, met de juiste shirts en de juiste tatoeages. Niet dat die jongeren overigens allemààl de rock-'n-roll zijn toegedaan. In een zaaltje net voor de ingang wordt vrolijke hoempapa gespeeld en de polonaise op gang getrokken. Moet ook kunnen.

3. Op 20 jaar verandert er niks
Een festival, dat blijft wézenlijk altijd hetzelfde: je brengt een hoop mensen samen die naar dezelfde muziek luisteren. Het 'peace, love and harmony'-gevoel dat er al op Woodstock was, heb je ook op dit Groezrock nog, terwijl de muziek nochtans behoorlijk hard kan zijn. Op het einde van de avond hou je dan nog twee soorten mensen over: degenen die moe zijn, en degenen die niet naar huis willen.

4. Op 20 jaar tijd is alles anders
Oudere jongeren onder ons, tel even mee twintig jaar terug in de tijd en besef wat er anders was aan de rockfestivals. De ticketprijzen waren niet alleen in frank, maar ook een pak lager; één festival had één podium; dj's waren nergens te bespeuren; er was wel merchandise van de groepen maar er rezen geen Phuket-achtige winkelcentra uit de grond. "Dat is op Groezrock niet anders", geeft medewerker Christophe toe. "Ik herinner me toen ik hier in 1999 voor het eerst kwam. Toen was er een tent waar 800 man binnenkon, en betaalde je 400 frank voor het hele festival. Als je het hier nu ziet, dat is toch andere koek."

Algemeen kan je stellen dat het er nu een pak professioneler aan toegaat: zelfs een 'kleiner' festival als dit Groezrock heeft een legertje technici, cateraars, securitymensen en andere medewerkers die achter de schermen alles gesmeerd laten verlopen. "De dingen veranderen altijd, omdat ze moeten veranderen", neemt Flogging Molly-zanger Dave King het filosofisch op. "Evolutie kan je niet stoppen."

5. Festivaleten is niet te vreten

Punks en hardcorefans, daar moeten een pak veganistische wereldverbeteraars tussen zitten, zou je denken. Maar daar merken we op de wei weinig van - de echte veganisten zullen aan het gras moeten gaan. Voor de rest zijn het braadworsten, hamburgers, frituren, kippenburgers, kebabs en ribbetjes die de boventoon voeren. 'Sonja Kimpens Nachtmerrie', zeg maar. "Bwah, het kan er toch mee door", relativeren Evy en Emilie (beiden 18) uit Geraardsbergen tijdens het naar binnen werken van een spaghetti. "We hebben ons eigen water mee op de camping, en boterhammen voor de eerste avond. Voor de rest passen we ons aan aan wat we hier kunnen vinden."

Bij dierenrechtenorganisatie BiteBack, die een beetje een weggemoffeld standje hebben in een uithoek van het festival, betreuren ze het gebrek aan veggiekeuzes. "Zeker met zo'n punkpubliek is daar vraag naar", luidt het. "Zelf weten we dat de keuze beperkt is en dus nemen we ons eten zelf mee. Maar heel wat concertgangers uit andere landen komen bij ons terecht met de vraag waar ze iets vegetarisch of veganistisch kunnen krijgen. Tja, die hebben dan honger he. Best jammer, want we zijn er zeker van dat de keuze er backstage wél is: nogal wat groepen die hier spelen eten immers geen vlees." Met hun ongelukkige plek op het festivalterrein hebben ze bij BiteBack niet zo'n probleem. "Liever zo dan enkele jaren geleden: toen stonden ze zo'n tien meter van onze stand een varken aan 't spit klaar te maken."

6. Punk- en metalconcerten zijn agressief
We gaan er eerlijk in zijn: wie voor het eerst in een moshpit of een circle pit (stel je een horde in een rotvaart rondjes achter elkaar lopende wildemannen (m/v) voor) terechtkomt, kan maar beter niet uit porcelein zijn opgetrokken. Maar achter dat wilde gedrag gaat in veel gevallen ook solidariteit en zorgzaamheid schuil. Mooiste voorbeeld dat we daar dit weekend van zagen, is een arme drommel die ergens in volle actie zijn schoen verloor. Waarop een andere concertganger met gevaar voor eigen lijf en leden het verloren schoeisel uit de massa viste en er wel een kwartier mee stond te zwaaien tot de rechtmatige eigenaar kwam aangestrompeld om zijn verloren voorwerp terug te vragen. Hartverwarmend.

8. Engagement is out
De meeste bands hebben wel ergens een nummer over sociaal onrecht, het milieu of oorlog, alleen valt er van dat engagement niet altijd evenveel te merken bij het publiek. De tijd dat mensen flyers voor Greenpeace of één of andere politieke splintergroep uitdeelden, is duidelijk over zijn hoogtepunt heen. Er wordt nog wel met flyers rondgegaan, maar dan eerder om hippe merken als Etnies, Eastpak of Innes te promoten.

"Een beetje raar toch, een festival waarop ze schoenen verkopen?", vraagt Zoë, die als standhouder van milieuorganisatie Sea Shepherd, die de illegale jacht op walvissen, zeehonden en andere zeedieren aan banden wil leggen, op het festival present tekent. "Bij de bezoekers blijkt er nochtans wel interesse voor ons project als ze langs het standje lopen. Toch merk je op een festival als Ieperfest - ook een metal- en punkfestival, in augustus - dat de interesse voor het milieu daar nog groter is."

9. Rock is nog steeds een (blanke) mannenzaak
We hebben ons op de affiche van Groezrock de pleuris gezocht naar vrouwen of mensen van een andere etnische afkomst, maar nauwelijks iets gevonden. Uitzonderingen zijn er in de vorm van Danko Jones, of bands als Flogging Molly en Dropkick Murphy, die beiden een vrouwelijk bandlid mee hadden. Maar daar houdt het zo ongeveer bij op. Harde rock is ook in 2011 duidelijk een mannenzaak, een blanke mannenzaak. Maar toch: een Duitse bezoeker komt na enig denkwerk met Walls of Jericho op de proppen, een vrouwelijke hardcoreband uit het Amerikaanse Detroit. Het mannelijke overwicht is overigens voooral óp het podium merkbaar, in het publiek zijn de kaarten evenrediger verdeeld en eisen de vrouwen hun deel van de koek op.

10. Rockers nemen zichzelf veel te serieus

Afgaande op de vaak loodzware teksten, horrorachtige cd-hoesjes en groepsnamen als Hatebreed of Sick Of It All zou je er kunnen van uitgaan dat er in deze scene geen plaats is voor humor. Maar dat blijkt gelukkig reuze mee te vallen. Het WK Luchtgitaar - dat deze middag plaatsvindt - kan je bezwaarlijk een droge materie noemen en de Canadese punkgroep The Cancer Bats ontpopte zich tot improvisatiemeesters toen ze tijdens een interview subtiel de rollen omdraaiden en zelf betere vragen begonnen te stellen aan een Britse journalist dan de man zelf. (Tom Windey)

Morgen: deel 2.

Danko Jones.Beeld UNKNOWN
Beeld UNKNOWN
 Het weer maakt ons niks uit. In 2004 zagen we Iron Maiden op Rock am Ring in de gietende regen: het beste concert aller tijden  
Flo, Marco en Fabian
Hatebreed.Beeld UNKNOWN
Emilie en Evy: gewapend tegen de honger.Beeld UNKNOWN
Underoath.Beeld UNKNOWN
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234