Zaterdag 28/03/2020

DM Zapt

Zo pak je angst aan: ‘Er zit een soort intelligente Otto-Jan in dit lichaam’

“Hoe maak je je brein minder angstig", vragen Otto-Jan Ham en Bart Van Peer zich af in 'Brain Man'.Beeld © VRT - Woestijnvis

Robin Broos zet deze week de blik op oneindig. Vandaag: Brain Man op Canvas.

“Hoe maak je je brein minder angstig?” Dat was het uitgangspunt in de laatste Brain Man, het programma waarin Otto-Jan Ham en Bart Van Peer proberen om hun hersenen te verbeteren. En laat die angstvraag nu net eentje zijn waar ik zelf al een tijdje mee worstel.

Schrik van honden, autorijden of falen, bijvoorbeeld. Maar sinds Charlie Hebdo ook schrik voor terreur. Iets wat de aanslagen op de Bataclan, Brussel en de Berlijnse kerstmarkt niet beter hebben gemaakt. Het werkte verlammend. Ik durfde nog amper trein en bus op, wat onhandig was voor iemand die zelf liever niet achter het stuur kruipt.

In die periode las ik een interview met een slimme mens die zijn licht liet schijnen over zulke kwesties. “Als wij bang zijn, dan winnen de terroristen.” Klinkt redelijk, maar hoe pak je dat aan? Het stond alvast niet in het artikel. En ook in mijn eigen zoektocht ben ik geen hapklare oplossing tegengekomen.

Bart en Otto-Jan trekken naar psychiater Dirk De Wachter. Die hypnotiseert Otto-Jan om hem zo wat meer tot rust te brengen. Beeld © VRT - Woestijnvis

Dus over naar Otto-Jan en Bart. Tijdens zijn psychometrische testen scoorde ook Otto-Jan slecht op angst. En om dat aan te pakken, nam Bart hem mee naar een hypnotiseur (met vaag resultaat), een psychiater met de methodiek van hypnose (Dirk De Wachter met een wat concreter resultaat), psychedelica (don’t try this at home, unless you’re Ingeborg) en VR-therapie.

Dat laatste klinkt misschien vergezocht, maar werkte verrassend doeltreffend. Zo werd Otto-Jan, bang voor tunnels en bruggen, geconfronteerd met een virtuele versie van zijn vrees. Met VR als een veilige omgeving om zich bloot te stellen aan zijn grootste angst. Want, zo stelt de betrokken neurowetenschapper, alleen zo beseft je brein dat er geen reden is om bang te zijn.

Nu weet ik niet of ook mijn brein geholpen wordt met een 3D-gesimuleerde versie van pakweg een concert in de AB, een glühwein op de Leuvense kerstmarkt of een busrit op lijn 214 richting Aalst. Wat me intussen wél heeft geholpen, naast de juiste therapie en medicatie, is deze dingen effectief opnieuw te doen. Behalve de glühwein. Wie drinkt er nu warme wijn?

Otto-Jan kan met een VR-helm advies geven aan zijn virtuele alter-ego. Hij kruipt daarvoor in de virtuele huid van Sigmund Freud.Beeld © VRT - Woestijnvis

Voor mij was het een kwestie van verontrustende situaties te rationaliseren. Niet door iets (on)redelijk als “dan winnen de terroristen”. Wel door met mezelf in dialoog te gaan. Wat zou ik doen als ik een aanslag meemaak? Of ook: hoe zou ik het zelf aanpakken, mocht ik slechte bedoelingen hebben? Om zo tot trucjes te komen die het irrationele een stapje voor zijn. Zo stap ik tijdens piekuren nog zelden op in de middelste, drukste wagon van de trein. Als er dan toch eentje wordt opgeblazen, zal het niet de quasi lege achteraan zijn. Zoiets.

Via VR ging ook Otto-Jan in dialoog met zichzelf. Of beter, met een digitale Freud die hij zelf speelde, om zo zichzelf advies te geven. En dat werkte. “Er zit een soort intelligente Otto-Jan in dit lichaam”, besloot hij. Waarna hij zich vergoelijkend richtte tot Bart: “Je hebt gewoon de pech dat je het met deze Otto-Jan moet doen.”

Dus vrienden, collega’s, sorry dat jullie het met deze Robin moeten doen.

Brain Man, dinsdag om 21.20 uur bij Canvas en op vrtnu.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234