Zondag 03/07/2022

AchtergrondFestivalzomer

Zijn de festivalreuzen de kleintjes aan het wurgen? ‘De nichefestivals zullen er niet tussenuit vallen’

Joy Crookes. Beeld ANP
Joy Crookes.Beeld ANP

Deze week staat het trouwfeest van Tomorrowland en Rock Werchter op de planning. Voor het nieuwe boutiquefestival Core bundelen de festivalreuzen de krachten. Met ook Unwind, Hear Hear! en Live is Live in het vooruitzicht: wat betekenen de vele nieuwe initiatieven voor de kleinere spelers?

Elmo Lê van

In het Ossegempark dringen later deze week Rock Werchter en Tomorrowland de thuisbasis van Couleur Café binnen. Daar waar de glinstering van het Atomium door de bomen priemt, vindt de eerste editie van het nieuwe boutiquefestival Core plaats, een initiatief van ’s lands twee bekendste festivalmerken. De bruiloft oogt fraai, met gasten als Jamie xx, Caribou en Action Bronson.

Core is niet de enige nieuwkomer op de festivalkalender. Atøm, ook al aan de voet van het Atomium, pakt uit met Damso, Live is Live spoelt aan in Zeebrugge, Hear Hear! komt uit de koker van Pukkelpop en OLT Rivierenhof is het decor van zowel Unwind als Whisper. En dan is de lijst niet eens compleet. Tomorrowland krijgt daarnaast een derde weekend en ook Dour en Les Ardentes breiden uit.

Rock Werchter bekocht zijn gulzigheid met een flop: Encore, een extra eendagsfestival met Florence and the Machine, werd door een tegenvallende ticketverkoop samengevoegd met TW Classic. “Het consumentenvertrouwen is zoek”, klonk het dramatisch in een persbericht. Werkt de keuzestress effectief verlammend? Of heeft Vlaanderen Festivalland gewoon het punt bereikt waarop trop te veel is?

“Er is een overaanbod”, is eventmanager Peter Decuypere stellig. Al is het volgens de founding father van I Love Techno te vroeg om te concluderen dat de situatie daarom per definitie problematisch is. “Als je achteruitkijkt en de ellende van de voorbije jaren aanschouwt, is het een luxe om over een overaanbod te kúnnen spreken.” Decuypere juicht nieuwe initiatieven dan ook toe, want “wat houdt jou tegen als je denkt dat je een gat in de markt kan vullen?”

Lous and the Yakuza Beeld RV
Lous and the YakuzaBeeld RV

Core is zo’n geval. Tomorrowland-oprichter Michiel Beers speelt al lange tijd met het idee om een kleinschalig festival uit de grond te stampen. Als sparringpartner kwam hij logischerwijs uit bij Rock Werchter. Los van Beers’ relatie met Sarah Schueremans – de dochter van de Werchter-coryfee – onderhield hij al langer goede banden met Live Nation, de groep achter Rock Werchter en Pukkelpop die bovendien het grootste deel van de markt inneemt. Eerder al bundelden Tomorrowland en Live Nation de krachten voor de arenashows van Dimitri Vegas & Like Mike en Charlotte de Witte.

De mensen van Rock Werchter stelden de line-up van Core samen, terwijl Tomorrowland de inkleding en het productionele luik verzorgt. “Het is een combinatie van het beste van twee werelden”, zegt Tomorrowland-woordvoerder Debby Wilmsen. Core is du jamais vu, “anders dan wat er al is”, beweert Wilmsen. Zo zullen de podia naar eigen zeggen de eyecatchers zijn, opgebouwd rond spiegels en ledschermen. Door headliners uit het rapcircuit aan wereldvermaarde dj’s te koppelen, mikken ze zowel op de klassiekere festivalbezoeker als op clubgangers.

Michiel Beers werkte Core uit tijdens de pandemie, maar het is geen inhaalmanoeuvre om de schade van de verloren zomers in te halen. “Het idee was er al langer, al heeft Covid-19 wel een opening gecreëerd om de sprong te wagen”, duidt Debby Wilmsen. “Het is een nieuw initiatief, maar we koesteren de ambitie om een vaste waarde te worden. Op termijn willen we een reden zijn om een citytrip naar Brussel op te hangen aan een festivalbezoek.”

Concurrentie

Core vindt plaats in het Ossegempark, waar ook Couleur Café sinds 2017 zijn thuis heeft. De Brusselse burgemeester Philippe Close (PS) zag er geen graten in om een nieuw festival te laten plaatsvinden in de schaduw van het Atomium, nadat hij vorig jaar al toestemming gaf voor Arena 5, een organisatie van Brussels Expo, concertpromotor Greenhouse Talent en Fimalac, de Franse holding die achter Les Ardentes in Luik zit.

Philippe Close ziet met de komst van Core – ook Atøm is een nieuw meerdaags initiatief op een boogscheut van het Ossegempark – een kans om de toeristische sector een boost te geven. “Er is plaats voor iedereen. Als het een aanvraag was geweest voor een wereldmuziekfestival, had ik een negatief advies gegeven,” zei de burgemeester van Brussel in Le Soir, “maar het programma van Couleur Café en dat van Core is niet hetzelfde.”

Couleur Café-organisator Irene Rossi volgt de beargumentering van Close niet. “Wij zijn indertijd als wereldmuziekfestival gestart, maar staan intussen voor veel meer dan dat. We proberen de vinger aan de pols te houden en programmeren wat leeft bij de muziekliefhebber. Op Core staan artiesten geprogrammeerd die wij ook zouden benaderen. Nas (een Amerikaanse hiphoplegende en de headliner van Core op vrijdag, ELV.) heeft al meermaals bij ons gespeeld en staat altijd hoog op onze verlanglijst.”

Couleur Café vernam de komst van Core rechtstreeks van de organisatoren. “Vanaf het begin hebben we overleg gevraagd over de programmering, zodat we mekaar niet in de weg zouden staan, maar dat is niet gelukt”, aldus Rossi. “De enige garantie die we hebben gekregen is dat Core het park na afloop in perfecte staat zal afleveren.”

Jamie xx. Beeld Getty Images for Coachella
Jamie xx.Beeld Getty Images for Coachella

Irene Rossi beschouwt Core, hoewel ze een andere doelgroep beogen, als concurrentie. “Het is niet fijn dat er op onze locatie een festival komt dat in dezelfde artiestenvijver vist. Daardoor valt het exclusieve karakter van Couleur Café weg. Maar iedereen is natuurlijk vrij om te doen wat hij wil.” Al ziet ze er ook het positieve van in. “Net zoals de pandemie leidt dit tot een reflectiemoment. We willen voortaan nog duidelijker aflijnen en uitstralen waar Couleur Café voor staat: een weerspiegeling van de Brusselse diversiteit.”

Bij hiphopfestival Fire Is Gold klinkt een gelijkaardig geluid. “Er staan artiesten geprogrammeerd die zomaar op onze shortlist zouden kunnen staan”, zegt woordvoerder Sami Abdou. “We hebben het geluk dat we in 2019 van Vilvoorde naar Antwerpen zijn verhuisd, want op onze eerste locatie – vlak bij Brussel – zouden we als festival dat hiphop, r&b en afro programmeert wellicht overklast worden door de evenementen in de buurt.”

Fire Is Gold blijft ondanks de toenemende concurrentie in eigen kunnen geloven. “We zijn een kleine speler, maar we hebben wel een duidelijk afgelijnd verhaal. Fire Is Gold is een communityverhaal met lokaal talent, fashion, sport en food als belangrijkste pijlers. We hoeven in deze fase niet per se op de massa te mikken, en proberen acts te programmeren nog voor ze een hype worden. We willen de jaarlijkse happening zijn voor Nederlandstalige hiphopfans. Door onze focus en filosofie te behouden, geloof ik dat wij ons als nichefestival onderscheiden van de rest”, aldus Abdou.

Duurzaam

In 2020 zou Jamie xx mogelijk optreden op de afgelaste editie van Horst. Een herkansing kwam er niet. Dit weekend staat de klankentapper van The xx op Core. Wim Thijs, medebezieler van Horst, zit echter niet met een wrang gevoel, want mainstreamnamen zijn niet de prioriteit van het muziek- en kunstenfestival. “Horst is een plek waar mensen naartoe komen om verrast te zijn, eerder dan dat ze grote headliners verwachten.”

We willen ons verdiepen in plaats van te concurreren met anderen. Iedereen claimt natuurlijk een unieke positie te hebben in het landschap, maar je moet daar ook niet naïef in zijn. In eigen land is er Klub Dramatik en over de grens heb je Lentekabinet: er zal altijd iets zijn dat in onze buurt komt, of omgekeerd. That’s life. Het is een kwestie om er op een gezonde manier in te staan.”

Van de kleinere festivals is Horst misschien wel het snelst groeiende evenement. “Er ís een overload: het aanbod wordt groter maar het publiek is niet gegroeid. Wij hebben echter geleerd om in de eerste plaats naar onszelf te kijken. Ik geloof dat festivals met een straffe basis en een inhoudelijk sterke verankering altijd zullen overleven”, zegt Wim Thijs.

Horst organiseert deze zomer zelfs twee extra zomerevents, “al doen we dat niet om de knaldrang tegemoet te komen”, klinkt het. “We beogen een duurzaam verhaal. Niet alleen door podia te recupereren of dankzij blijvende architecturale ingrepen op de Asiat-site in Vilvoorde waar wij verblijven, maar evenzeer door te evolueren naar een jaarwerking waarbij we door de seizoenen heen verschillende evenementen organiseren. Zo zal er dit najaar ook een winterprogramma zijn.”

Net zoals Fire Is Gold en Couleur Café ervaart Horst dat het kan terugvallen op een trouw publiek. “Live Nation, FKP Scorpio, Greenhouse Talent: de grootste promoteren lanceren nu eigen evenementen, maar de nichefestivals staan sterk”, weet eventmanager Peter Decuypere. “Het elektronicafestival Voodoo Village in Grimbergen is klein gestart, maar verkoopt wel jaar na jaar uit en wordt steeds groter. Als je de grote namen niet kan betalen, moet je innovatief zijn, en ook daar is duidelijk een publiek voor.”

Action Bronson. Beeld Getty Images
Action Bronson.Beeld Getty Images

Decuypere heeft ook Horst en Paradise City in Perk zien groeien van onbekend en onbemind tot gevestigde waarden. “Rock Werchter en Pukkelpop zijn ‘supermarktfestivals’: het aanbod is door de jaren heen enorm gediversifieerd. Je vindt er voor elk wat wils, maar het is aan de vele succesvolle nicheverhalen duidelijk dat niet iedereen met de stroom wil meezwemmen. Voodoo Village, Horst en Paradise City zijn heel consequent in hun keuzes, en dat loont, want er is duidelijk een publiek voor. Ze blijven immers groeien.”

Ticketverkoop

Een week na Core vindt in Houthalen-Helchteren het dj-festival Extrema Outdoor plaats. Ook zij zouden in Core een concurrent kunnen zien. “Maar zo ervaar ik het vooralsnog niet”, vertelt organisator Ugur Akkus. “Ik vond het aanbod voor de komst van Core al te groot. De mensen hebben ook niet eindeloos veel geld om te spenderen. Ik heb eens rondvraag gedaan bij mijn bezoekers en zij gaan gemiddeld naar vier festivals. Je moet ervoor zorgen dat je een van die vier bent.”

Er is keuzestress, en dat je bepaalde keuzes móét maken heeft Rock Werchter ondervonden met het schrappen van Encore. De ticketverkoop van Unwind in OLT Rivierenhof verloopt evenmin vlot. Extrema Outdoor daarentegen staat op het punt om uit te verkopen. Al ziet Ugur Akkus naast meer concurrentie nog een bijkomend nadeel: “Net zoals in alle sectoren geldt het principe van vraag en aanbod. Hoe groter de vraag, hoe duurder het wordt om een act te boeken. Je merkt dat de prijzen van artiesten fors worden opgedreven.”

Voor wie geen Rock Werchter, Pukkelpop of Tomorrowland is, wordt het daarom moeilijk om nog echte kleppers binnen te halen. Al lijkt het dat de kleinere spelers desondanks een stap voor hebben op de nieuwkomers. De habitués van Horst of Extrema Outdoor kopen bijna blindelings tickets, terwijl Core nog een fanbasis moet opbouwen. “Een vakantie, een festival dat ze kennen of een nieuw initiatief: we voelen aan de voorverkoop van Core dat de mensen keuzes moeten maken”, geeft Tomorrowland-woordvoerder Debby Wilmsen toe. “We mogen niet klagen, zeker niet voor een eerste editie, maar verwachten dat veel mensen last minute zullen beslissen of ze al dan niet komen.”

“Tomorrowland draaide pas na zeven edities break-even”, weet Peter Decuypere. “Het is logisch dat Core niet zomaar uitverkoopt, ondanks een line-up om vingers en duimen bij af te likken. Als je wil slagen, moet je ervoor zorgen dat de bezoekers achteraf denken: ‘Dit was zó fijn dat ik volgend jaar terugkeer met een vriendengroep die deze editie heeft gemist.’ Alleen door als organisator op je bezoeker te focussen, word je onmisbaar op de festivalkalender.”

Drie tips voor Core

Lous and the Yakuza

Het grote festivaldebuut van de Rwandees-Belgische popster die eerder al de producer van Rosalía wist te strikken, straks het voorprogramma van Alicia Keys verzorgt en getekend is bij het managementbureau van Jay-Z. En dat met reggaeton à la façon française.

Joy Crookes

Een Britse soulzangeres die de bulderende beats van de omliggende podia gedurende 45 minuten het zwijgen zal opleggen met swingende songs die niet zouden misstaan in de catalogi van zowel Amy Winehouse, Lianne La Havas als Arlo Parks.

The Blaze

Ze konden niet kiezen tussen film en muziek, en dus hebben Guillaume en Jonathan Alric – het zijn neven van mekaar – beslist om te excelleren in beide disciplines. Klinkt als een muzikale ménage à trois tussen Jon Hopkins, Weval en Orbital, en het ziet er nog eens fraai uit ook.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234