Zaterdag 24/07/2021

Kinder- en jeugdboekenZomertips

Zeppelins, pissebedden en zeepostbodes: onze selectie kinder- en jeugdboeken voor de zomervakantie.

null Beeld DM
Beeld DM

Uit het gigantische aanbod kinder- en jeugdliteratuur juist dat ene boek vinden waar het kroost enkele zomerdagen lang zoet mee is: het is voor elke ouder telkens weer een uitdaging. Met deze selectie van De Morgen komt u al een heel eind.

Kleuren maar

De kleurboekenmanie is nog lang niet voorbij. En daar zat corona uiteraard voor iets tussen. Na het overdonderende succes van Vogels tekenen, krabbelen en kleuren kwam illustrator Carll Cneut recent met langverwachte opvolger Onderwater, waarin we op ‘verbluffende vissen, zinderende zeepaardjes en schitterende schelpen’ stuiten. Volwassenen hoeven zich allerminst te onthouden om mee potlood, stift, krijt of houtskool te hanteren. En wist u wat de humu humu nuku nuku apua’a is? Een vis met een varkenssnuit. “De lezer mag hem tekenen, maar het hoeft niet. Tekenen is vrijheid”, zei Cneut daarover in Knack. (DL)

‘Onderwater tekenen, kleuren en krabbelen met Carll Cneut’, De Eenhoorn, 80 p., 18,95 euro, 3+. Beeld rv
‘Onderwater tekenen, kleuren en krabbelen met Carll Cneut’, De Eenhoorn, 80 p., 18,95 euro, 3+.Beeld rv

Iets niets

Dit boek, ‘voor kinderen van 6 tot 106 jaar’, is een soort totaalspektakel. (N)Iets is een licht filosofische parabel van Gaea Schoeters met onovertroffen tekeningen van Gerda Dendooven, letters van Gert Dooreman én muziek van Annelies Van Parys, gespeeld door het Goeyvaerts Trio. Een hond en een kat verzeilen in een soort babylonische spraakverwarring over het iets en het niets. “Vertel eens iets?”, vraagt de hond. “Er komt niets”, zegt de kat. “Echt niets.” Tot hun gedachten een vaart nemen én ze verbaal de leegte bestrijden. Speels en mét een prikkelende diepzinnigheid, alsof Samuel Beckett himself plots om de hoek loert. (DL)

Gaea Schoeters en Gerda Dendooven, ‘(N)iets’, De Eenhoorn, 64 p., 22,50 euro, 6+. Beeld rv
Gaea Schoeters en Gerda Dendooven, ‘(N)iets’, De Eenhoorn, 64 p., 22,50 euro, 6+.Beeld rv

Tuinbeestjes

“Het wiebelt, het vlindert, het kriebelt en het zindert, het schuifelt, het scharrelt en het suist.” Bette Westera en Naomi Tieman dissen versjes en verhalen op over “beestjes in de tuin”. Over een rups die wacht tot hij verpopt tot vlinder en een eendagsvlieg ontmoet. Een paar dagen later, als vlinder, wil hij zijn vleugels graag tonen aan de vlieg. Maar die is natuurlijk foetsie. En we lezen over Pieter de Pier, glimwormen, libelles, pissebed en Kakkerlak. Wonderlijk voorleesboek over klein dierengekrioel in de tuin, met uiterst fijnzinnige tekeningen van Djenné Fila. (DL)

Bette Westera en Naomi Tieman, tekeningen Djenné Fila, ‘Toen Rups een vlinder werd. Verhalen en versjes over beestjes in de tuin’, Volt, 80 p., 17,99 euro, 8+. Beeld rv
Bette Westera en Naomi Tieman, tekeningen Djenné Fila, ‘Toen Rups een vlinder werd. Verhalen en versjes over beestjes in de tuin’, Volt, 80 p., 17,99 euro, 8+.Beeld rv

Hatsjie

Nog meer knap geserveerde dierenweetjes bij auteur Katrijn De Wit, illustrator Inge Rylant en vormgever Laura Bergans in Kunnen vogels niezen? Wie zich het hoofd breekt of een specht koppijn kan krijgen van het boomtikken, vindt hier het antwoord: ‘Nee’, want er zit onder meer nét boven de snavel een sponzig stukje bot dat de schokjes opvangt. Origineel van aanpak, met uitvouwbare prenten én een to the point-uitleg zijn deze kartonboeken. Een nieuw deel in de Wijze Weetjes-reeks die wil ‘verwonderen, verbeelden en verwoorden’. (JDB)

Katrijn De Wit, Inge Rylant, ‘Kunnen vogels niezen?’, Wijze Weetjes-reeks, Pelckmans Uitgevers, 20 p., 15 euro, 4+.
 Beeld rv
Katrijn De Wit, Inge Rylant, ‘Kunnen vogels niezen?’, Wijze Weetjes-reeks, Pelckmans Uitgevers, 20 p., 15 euro, 4+.Beeld rv

Bibliofiele walvis

“Laat me jullie een verhaal vertellen over een goeie vriendin van mij, een heel bijzondere walvis. Achter haar glimlach lag de grootste bibliotheek van de zeven zeeën verborgen.” Een zeepostbode – wiens baan bedreigd wordt – raakt in aanvaring met een honderdduizend jaar oude walvis. Die verontschuldigt zich. De walvis blijkt werkelijk een excessieve bibliotheek te herbergen en schenkt een liefdesboek voor de zwangere vrouw van de postbode. Judith Vanistendael jongleert met alle tinten van de kleur blauw en zet dit verhaal van Zidrou naar haar hand. Het meesterlijke resultaat is zowel warm als licht surrealistisch. (DL)

Judith Vanistendael & Zidrou, ‘De Walvisbibliotheek’, Oogachtend, 96 p., 24,99 euro, 8+. Beeld rv
Judith Vanistendael & Zidrou, ‘De Walvisbibliotheek’, Oogachtend, 96 p., 24,99 euro, 8+.Beeld rv

Gedroomd kijkboek

De Vlaamse illustrator Sebastiaan Van Doninck weet als geen ander hoe hij een wervelend universum moet neerzetten. Dat toont hij in De fantastische vliegwedstrijd, waarvoor hij in zee ging met Tjibbe Veldkamp. We worden meegezogen in de vliegwedstrijd van een bende vogels, die elkaar in tien teams bekampen. Ze stappen in vliegtuigen, straaljagers en zeppelins, terwijl een commentator het toernooi verslaat. Maar wacht, er wordt neergestort bij de vleet. Waar zitten de saboteurs? Dit gedroomde kijkboek won meer dan terecht de Boekenpauw, de prijs voor het mooist geïllustreerde kinder- en jeugdboek in het Nederlandse taalgebied. (JDB)

Tjibbe Veldkamp & Sebastiaan Van Doninck, ‘De fantastische vliegwedstrijd’, Querido, 26 p., 17,99 euro, 5+. Beeld rv
Tjibbe Veldkamp & Sebastiaan Van Doninck, ‘De fantastische vliegwedstrijd’, Querido, 26 p., 17,99 euro, 5+.Beeld rv

Feminisme uitgelegd

De Amerikaans-Nigeriaanse schrijfster Chimamanda Ngozi Adichie – die zich onlangs liet opmerken met een aanval tegen het doorgeslagen wokedenken – kwam in 2016 met het manifest We moeten allemaal feminist zijn. Nu ging de Amerikaans-Nederlandse illustrator Mylo Freeman ermee aan de haal. Ze puurde er een beknopte versie uit én maakte het toegankelijk voor kinderen en jongeren: ‘Een feminist is een man of een vrouw die zegt: ‘Het is niet goed dat wij jongens anders behandelen dan meisjes.’ Dat moet veranderen.’ Tikje boodschapperig, maar mét flair geïllustreerd. (DL)

Chimamanda Ngozi Adichie & Mylo Freeman, ‘We moeten allemaal feminist zijn’, De Bezige Bij, 16,99 euro, 10+. Beeld rv
Chimamanda Ngozi Adichie & Mylo Freeman, ‘We moeten allemaal feminist zijn’, De Bezige Bij, 16,99 euro, 10+.Beeld rv

Roldoorbrekend

Hoeveel meisjes dromen er niet van om zeemeermin te worden? Maar dat ook jongens dat wel willen worden, is minder voorkomend. Toch is dat waar Julian van droomt als hij op een dag drie zeemeerminnen ziet. Dit mooie prentenboek doorbreekt op leuke wijze de traditionele genderpatronen: als Julian zich in zeemeermin verkleedt, lijkt het voor zijn oma de normaalste zaak van de wereld. Het boek won ook de Jenny Smelik IBBY-prijs, voor de manier waarop het culturele diversiteit in beeld brengt. Zonder er de nadruk op te leggen, het is gewoon zo. Op één vrouw na zie je alleen maar personages van kleur. (JDB)

Jessica Love, ‘Julian is een zeemeermin’,  Uitgeverij Randazzo, 14,99 euro, 4+. Beeld rv
Jessica Love, ‘Julian is een zeemeermin’, Uitgeverij Randazzo, 14,99 euro, 4+.Beeld rv

Liefdesdilemma

In hun nieuwste samenwerking gaan jeugdauteur Edward van de Vendel en illustrator Mattias De Leeuw aan de haal met een teder Japans sprookje uit de negentiende eeuw. In Het bamboemeisje komt de door een oude bamboesnijder en zijn vrouw geadopteerde Jie voor een dilemma te staan. Op huwbare leeftijd wemelt het van de aanbidders, maar Jie slaat ze af door hen onhaalbare opdrachten op te solferen. Tot ze zélf verliefd wordt: nu moet Jie kiezen voor de liefde of voor haar ouders. Een delicate, feeërieke vertelling, helder van taal en tekening. (DL)

Edward van de Vendel & Mattias De Leeuw, ‘Het bamboemeisje’, Querido, 256 p., 22,50 euro, 10+. Beeld rv
Edward van de Vendel & Mattias De Leeuw, ‘Het bamboemeisje’, Querido, 256 p., 22,50 euro, 10+.Beeld rv

Scheetjes en protjes
“Mijn zusje is heel lief/maar ze stinkt een beetje./Tenminste, dat vindt papa/want hij noemt haar altijd sch...” Oké, het is misschien wat makkelijk scoren bij peuters door het over protjes en scheetjes te hebben, maar gelukkig gaat het in Vieze versjes over meer dan dat. Met de ondeugende rijmpjes, die het kleine grut zelf mag aanvullen, heb je een zekere hit die de taalvaardigheid en creativiteit van de peuters ook nog eens stimuleert. (JDB)

Naomi Tieman & Emanuel Wiemans, 'Vieze versjes', Uitgeverij Lannoo, 30 p., 12,99 euro,  2+. Beeld rv
Naomi Tieman & Emanuel Wiemans, 'Vieze versjes', Uitgeverij Lannoo, 30 p., 12,99 euro, 2+.Beeld rv

Queer

Een aparte boekenreeks voor jongeren die zichzelf als ‘niet voor 100 procent heteroseksueel’ beschouwen, dus als ‘queer’. Dat beoogt Querido met het fonds Glow. Initiatiefnemer Edward van de Vendel beet zelf de spits af met een lijvig interviewboek. Daarvoor ging hij taboeloze, ‘out of the box’-gesprekken aan met 25 queerjongeren, over hun eerste zoen, hun liefdes, het geworstel met hun lijf, hun ambities en de tegenstand die ze ondervinden: ‘Op een bepaald moment groeit je lichaam een kant op die volgens je hoofd niet klopt’, zegt de 18-jarige Thomas. Met gedichten én portretten van Floor de Goede. (DL)

Edward van de Vendel & Floor de Goede, ‘Gloei. Interviews en gedichten’, Querido, 494 p., 22,50 euro, 12+. Beeld rv
Edward van de Vendel & Floor de Goede, ‘Gloei. Interviews en gedichten’, Querido, 494 p., 22,50 euro, 12+.Beeld rv

Ondergronds leven

Tegen de achtergrond van de Blitzkrieg in september 1940, waarin Londen acht maanden lang wordt gebombardeerd, leren vier jongeren elkaar in de ondergrondse kennen. Daar schuilen tienduizenden mensen, slapend op perrons en roltrappen, waaronder de veertienjarige hoofdfiguur Ella met haar familie. Ze heeft een sleepbeen als gevolg van polio, waardoor ze een poos geïsoleerd in een ijzeren long doorbracht. Dat wakkert haar benauwenis in de tunnel aan. Maar er lonkt ook verliefdheid en avontuur. Gouden Griffel-winnares Anna Woltz puurt er een spannende, subtiele saga uit, met de pas genezen Ella in een hoofdrol. (DL)

Anna Woltz, ‘De tunnel’, Querido, 232 p., 16,99 euro, 12+. Beeld rv
Anna Woltz, ‘De tunnel’, Querido, 232 p., 16,99 euro, 12+.Beeld rv

Schipbreuk

Leo Timmers is al jaren een vaste klant in kinderboekenland. Met zijn knappe, kleurrijke tekeningen en grappige teksten veroverde hij menig kinder- en ouderhart. Zijn jongste worp, Het eiland van Olifant, is daar een zoveelste illustratie van. Als de olifant in kwestie schipbreuk lijdt en op een eilandje terechtkomt, worden verwoede pogingen ondernomen om hem te redden – waarbij Timmers zich kan uitleven in zijn passie voor alle mogelijke vervoersmiddelen. Dat redden blijkt uiteindelijk niet nodig, maar dat neemt het kijk- en voorleesplezier niet weg. (JDB)

Leo Timmers, ‘Het eiland van Olifant’, Querido, 42 p., 16,99 euro, 3+. Beeld rv
Leo Timmers, ‘Het eiland van Olifant’, Querido, 42 p., 16,99 euro, 3+.Beeld rv

De wereld heruitgevonden

Een ambitieus project van jeugdauteur Vera Van Renterghem: ze ging langs bij honderd jongeren (m/v/x) van uiteenlopend allooi en legde hen de vraag voor: hoe zou de wereld eruitzien als jij voor een dag kon beslissen? Ze porde zowel een drugsverslaafde jongen, een stotterend meisje, een Belgisch kampioen schaken, een jonge boeddhistische monnik, een aspirant-priester of een circusjongen aan om na te denken over wie ze zijn en wie ze willen worden. ‘Ik zal houden van olifant tot mug en het enige wat ik verlang, is hun liefde terug’, dicht de dertienjarige poëzieliefhebber Zenobius Netten. Met portretten van Eleni Debo. (DL)

Eleni Debo, Vera Van Renterghem, ‘Een nieuwe wereld in 100 dagen’, Pelckmans, 208 p., 22,50 euro, 12+. Beeld rv
Eleni Debo, Vera Van Renterghem, ‘Een nieuwe wereld in 100 dagen’, Pelckmans, 208 p., 22,50 euro, 12+.Beeld rv

Liefde voor de natuur

De piepjonge Dara McAnulty (17) is een fenomeen, met zijn warmbloedige eerbetoon aan de natuur én de inkijk in zijn knetterende, autistische hoofd. Zijn Dagboek van een natuurjongen verzamelde een rist prijzen, waaronder de fameuze Wainwright Prize voor beste natuurboek, én schouderklopjes van de beroemde wandelschrijver Robert Macfarlane. Pakkende natuurbeschrijvingen over het klik-klakken van een roodborsttapuit of het gedartel van de sint-jansvlinder wisselt hij af met het relaas van dat eeuwige ‘ruziemaken in mijn hoofd’. Ook zijn angsten gaat hij niet uit de weg. McAnulty’s natuurengagement is authentiek, als een soort punky Greta Thunberg zonder staartjes. (DL)

Dara McAnulty, 'Dagboek van een natuurjongen', Balans, 272 p., 22,99 euro. Vertaling Annemie de Vries, 12+. Beeld rv
Dara McAnulty, 'Dagboek van een natuurjongen', Balans, 272 p., 22,99 euro. Vertaling Annemie de Vries, 12+.Beeld rv
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234