Dinsdag 05/07/2022

PortretZendaya (25)

Zendaya: de meest relevante en boeiende jonge Hollywood-ster van dit moment

null Beeld Penelope Deltour
Beeld Penelope Deltour

Voor de meeste kindsterren lonkt de vergetelheid, maar de ster van Zendaya (25) blijft rijzen. Het voormalig Disney-product en de jongste winnares ooit van een Emmy voor beste actrice in een dramareeks heeft een langetermijnvisie. Ze wil de entertainmentindustrie veranderen, voor en achter de camera.

Elmo Lê van

Beyoncé, Prince, Rihanna en Adele gingen haar voor. Zendaya (volledig: Zendaya Maree Stoermer Coleman; Z of Daya voor de vrienden) is het nieuwste lid van een exclusief gezelschap dat aan een voornaam genoeg heeft om zich in het collectief geheugen te nestelen. Sinds de Amerikaanse actrice in HBO-reeks Euphoria op indringende wijze in de huid van een tienerjunkie kroop, kan niemand haar nog als Disney-ster slijten.

Zendaya (fonetisch: Zen-dee-ja) is gepokt en gemazeld op een filmset. Ze was 14 toen ze een belangrijke pion werd bij Disney Channel. Daar was ze eerst drie seizoenen actief als hoofdrolspeelster in de sitcom Shake It Up, later volgde de titelrol in K.C. Undercover, waarin ze een spion annex wiskundeknobbel speelde met een zwarte band in karate. Haar personage, K.C. Cooper, heette aanvankelijk Katy en hing met clichés aan elkaar. Het is op voorspraak van Zendaya dat het geweer van schouder werd veranderd.

Een van haar eisen was om K.C. een gezin van kleur te geven. “Het laatste wat ik wilde, was een zangeres of danseres spelen – meisjes op tv hoeven niet allemaal dezelfde te zijn”, vertelde ze in 2017 aan Vogue. “Ik wilde dat K.C. een karate kid én genie kon zijn én sociaal wat aan de knullige kant. K.C. moest een normaal meisje zijn met een buitengewoon leven.”

Op het moment dat Zendaya gebruikmaakte van haar stem om ingrijpende veranderingen door te voeren was ze 16. “Veel mensen beseffen niet dat ze de macht hebben om dingen te veranderen”, zei de actrice daarover. “Ik heb vrienden die overal ‘ja’ op zeggen, omdat ze denken dat ze in bepaalde situaties niet het recht hebben om voor zichzelf op te komen. Vergeet dat. Je hébt macht.”

Zendaya in 'Euphoria'. Beeld AP
Zendaya in 'Euphoria'.Beeld AP

Zendaya is geboren om een massa te vermaken. In haar geboortestad Oakland was geen enkel podium veilig voor het woelwater, dat aan het begin van haar Disney-carrière ook nog eens debuteerde als zangeres. Op haar dertiende was ze met haar vader naar Los Angeles verhuisd om de weg te vinden in de dwaaltuin die de entertainmentindustrie is. Terwijl Disney voor collega-kindsterren zoals Bella Thorne, Lindsay Lohan en Miley Cyrus de rode loper was naar troebele tijden, was die periode voor haar de start van een grote carrière.

In 2017 was Daya voor het eerst te zien als MJ in Spider-Man en speelde ze trapezist Anna Wheeler in de musicalfilm The Greatest Showman. Van daaruit ging het via kleine omwegen richting Euphoria. Mede dankzij haar rol in die spraakmakende HBO-reeks – waarvan op 10 januari het tweede seizoen verschijnt – heeft Zendaya de stempel ‘fenomeen’ verdiend. Ze speelt Rue Bennett, een tienermeisje dat net uit rehab komt maar niet kan weerstaan aan de roep van de roes.

Euphoria is een even poëtische als brute en taboe­loze reeks over thema’s (waaronder gender, verslaving en seksualiteit) die bij zoomers ­— Generatie Z ­— leven en die boomers als ridicuul klasseren. Door Rue op een doorleefde manier neer te zetten, versterkte Zendaya haar positie als de leading lady van Gen Z. Voor haar rol in Euphoria won ze bovendien als jongste vrouw ooit de Emmy voor beste hoofdrolspeelster in een dramareeks.

Ego primeert niet

Het is Zendaya echter niet om de roem te doen, zegt ze. Maar dat is het in zekere zin wel. Ze wil haar status gebruiken om te bouwen aan een betere wereld. Op haar 18de verjaardag zamelde ze geld in om hongerige kinderen in Haïti, Tanzania en de Filipijnen te helpen. Ze zette meermaals haar schouders onder aidscampagnes, en een deel van de inkomsten van Malcolm & Marie – de dramafilm die ze vorig jaar maakte en produceerde met Euphoria-bedenker Sam Levinson – ging naar Feeding America, een netwerk van 200 voedselbanken in de States en Puerto Rico.

Zendaya op de première van 'Spider-Man: No Way Home', op 13 december 2021 in Los Angeles. Beeld Getty Images
Zendaya op de première van 'Spider-Man: No Way Home', op 13 december 2021 in Los Angeles.Beeld Getty Images

“Wat ik het meest waardeer aan Z is dat ze haar ego niet vooropstelt. Ze doet niet aan bullshit”, zei goede vriend en regisseur Sam Levinson in GQ. “Ze is enorm zelfkritisch en gaat elke stap met het vergrootglas bestuderen om te bekijken wat ze beter had kunnen doen. Dat is volgens mij de sleutel tot een lange carrière: wíllen leren en zoeken naar verbeteringspunten om te groeien.”

Je zult Zendaya niet snel op een accident de parcours betrappen. Ze weet wat ze doet en wat goed voor haar is. Sam Levinson noemt de rijzende ster zelfkritisch, maar ze is ook kritisch voor anderen. Dat ze niet met zich laat sollen, was al duidelijk toen ze als 16-jarige de rol van Disney-personage K.C. Cooper liet herwerken. Ze wil verandering in gang zetten, voor en achter de camera.

Als de dochter van een zwarte vader en een witte moeder streeft Zendaya naar herkenbaarheid op het scherm. “‘Ik ben de voor Hollywood aanvaardbare versie van een zwart meisje en dat moet veranderen”, klonk het in 2018. “Ik mag echt niet het enige uithangbord zijn.” In een recent gesprek met het Amerikaanse tijdschrift Interview ging ze daar dieper op in. “Ik kom graag op voor mijn mening, maar ik wil later niet terugkijken op mijn leven en beseffen dat ik veel heb getoeterd maar weinig heb gedaan.”

Zendaya in 'Spider-Man: No Way Home', met Tom Holland. Beeld TMDb
Zendaya in 'Spider-Man: No Way Home', met Tom Holland.Beeld TMDb

Als kind droomde Zendaya van een carrière in de spotlights. Nu wil ze anderen laten dromen, “door me te ontwikkelen als storyteller en verhalen te schrijven die ik nog niet op het scherm heb gezien”. Malcolm & Marie was haar debuut als coproducer, de volgende stap is een eigen project. “Ik hoop ooit een liefdesverhaal tussen twee zwarte meisjes te kunnen regisseren”, aldus Zendaya in Interview. “Iets simpels en moois, waar je het gevoel van krijgt dat je zelf ook verliefd wil worden.”

Van droom naar daad

Herkenbaarheid gaat haar niet louter om gender of huidskleur. “Voor ik Rue speelde wist ik niet wat het betekent om verslaafd te zijn. Ik hoop dat iemand die hetzelfde meemaakt dankzij mijn personage het gevoel krijgt niet alleen op de wereld te zijn. Maar het kan ook een instrument zijn voor iemand die de woorden niet vindt om te zeggen: kijk, zo voel ik mij. Dát is het belang van herkenbaarheid in series en films.”

Zendaya wil haar dromen omzetten in daden. Ze gebruikt haar macht nog niet ten volle, vindt ze, maar invloed heeft ze alleszins wel. Tijdens de Oscars in 2015 omschreef een journalist haar – dreadlocks in het haar – als “iemand die naar patchoelie en wiet ruikt”, waarop Zendaya in haar pen kroop: “’Er is een dunne grens tussen een grap en een respectloze uitspraak. Mijn vader, broer en beste vriend uit mijn kindertijd hebben allemaal dreadlocks. Er is al genoeg kritiek op Afro-Amerikaans haar in deze maatschappij. Ik droeg dreadlocks om ze in een positief daglicht te stellen en om gekleurde mensen eraan te herinneren dat ons haar goed genoeg is.”

Zangeres Solange, actrice Viola Davis en regisseuse Ava DuVernay steunden haar. Mattel bracht zelfs een barbiepop uit met Zendaya’s Oscar-kapsel. Zelf bedacht ze ooit een genderneutrale kledinglijn. En met 120 miljoen volgers op Instagram heeft ze het bereik om verandering in gang te zetten. “Vote this mf out”, riep ze bij de vorige presidentsverkiezingen op. Nogmaals: Zendaya weet hoe ze haar macht moet gebruiken.

Zendaya is een zakenvrouw, de nieuwste ster van Hollywood – ze was ook in Dune te zien – én een mode-icoon. Lyst riep Zendaya recent uit tot Most Powerful Dresser van 2021. Ze weet donders goed dat de rode loper een politiek platform is geworden om statements te maken. Geen enkele ster is op verschillende domeinen interessanter en relevanter dan Zendaya.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234