Zondag 21/07/2019

Strips

‘Zelfs met een succesreeks wordt een stripauteur niet rijk’

Na zijn midlifecrisis en vertrek uit België, was het even stil rond de Vlaamse auteur Steven Dupré. Nu is hij terug met een tweeluik waarin, bruut samengevat, 19de-eeuwse rijkelui kindjes eten. De juridische problemen rond zijn succesreeks Kaamelott zijn intussen opgelost. 'Maar voor stripauteurs blijft de situatie op dit moment erg precair.' Een eerlijk gesprek.

Steven Dupré signeert een album van zijn succesvolle satirische ridderreeks 'Kaamelott'. Beeld rv

Welk taboe in de strip nog niet behandeld was, vroeg de grote baas van Casterman in Frankrijk aan scenariste Valérie Mangin. Haar antwoord kwam in de vorm van het thriller-tweeluik De roofdierenclub, waarvan deze week het slot verschijnt. Daarin komen een arme schoorsteenveger en een rijkeluisdochter er achter dat hooggeplaatste mannen uit het Londen van 1865 samentroepen in een club waar kinderen uit de achterbuurten worden opgediend als fijne vleeswaren. “In eerste instantie schreef ze sciencefiction voor me, maar dat werd niets,” grijnst Dupré. “Haar man, de bekende sf-tekenaar Denis Bajram, liet me weten dat mijn schetsen niet geloofwaardig genoeg waren. Ik moest hem gelijk geven. Haar volgende scenario situeerde ze in het Victoriaanse tijdperk, en dat lag me stukken beter. Ze is van opleiding historicus, dus doet ze veel onderzoek en documenteert haar scènes met foto’s en illustraties. Dat hielp ook mij enorm.” Van de goorste steegjes uit de achterbuurten tot de meest elitaire clubs: Steven Dupré bracht ze beide tot leven, inclusief de à point and saignant gebakken kinderen.

Weg uit de ratrace

Dupré heeft als stripauteur een deftige reputatie opgebouwd. Eerst in Vlaanderen met reeksen als Wolf, Coma of Sarah en Robin, waardoor hij in 2011 de Vlaamse Gemeenschapsprijs voor Strips/Bronzen Adhemar kreeg. Later werkte hij vooral voor de Franse markt en leverde hij reeksen als Interpol, Pandora Box en de bestseller Kaamelott. Het was enkele jaren geleden dat Steven Dupré, die deze week 50 wordt, nog een Nederlandstalige striptitel had uitgebracht. Daar had hij zo zijn redenen toe.

In 2014 pakten donkere wolken zich samen boven Dupré. Dat jaar trok hij naar Andalusië voor een nieuw leven. “Ik wist eerst niet wat ik had. Midlifecrisis? Depressie? Burn-out? Maar bij zo’n persoonlijk voorval maak je de balans op. Ik hield me voor: wat wilde ik eigenlijk? Weg uit de ratrace, dat wist ik zeker. Ik werkte elke dag, terwijl elk weekend was gereserveerd voor signeersessies. Daarnaast zette ik me ook in voor de Stripgilde en de auteursvereniging, waarmee ik hoopte richtlijnen uit te zetten die het auteurs makkelijk zouden maken. Ik reed van vergadering naar vergadering. Ik was op. Ik werk graag hoor, maar de routine sloopte me. Ik wilde altijd al weg uit België, liefst richting warm klimaat.” Hij hertrouwde en kocht, zonder een woord Spaans te kennen, een huisje in Catalonië. Op zijn rechterarm de helft van een aansluitende tattoo die zijn nieuwe liefde moet symboliseren. “Het leven ziet er sindsdien helemaal anders uit,” lacht hij.

Hoewel herboren, blijft het krabben in de stripscène, stelt hij vast. Of je nu de auteur bent van een succesreeks als Kaamelott of niet. Die satirische ridderreeks, gebaseerd op de gelijknamige, erg populaire Franse tv-reeks, legde hem geen windeieren. Van de zeven delen die sinds 2006 verschenen, gingen bijna een miljoen exemplaren over de toonbank. Maar door een aanslepende juridische kwestie tussen de producer van de reeks en Alexandre Astier, de schrijver van zowel de televisie- als stripreeks, liet een vervolg al vier jaar op zich wachten. “En dat voel ik enorm”, zegt Dupré. Het is maar één voorbeeld van hoe turbulent het leven van een stripauteur kan zijn. De situatie van stripauteurs is op dit moment precair. In de dertig jaar dat ik meedraai zag ik het systeem steeds nadeliger worden: van plaatprijzen naar voorschotten op royalty’s die jaar na jaar minderen, tot voorschotten waarbij je zelf je inkleurder moet betalen."

Uitgevers lachten die kritiek de afgelopen jaren weg. Maar Dupré en co. werden daarin bijgestaan door een stichting opgericht door Hergé-biograaf en De duistere steden-scenarist Benoît Peeters, sf-stripauteur Denis Bajram en diens partner Valérie Mangin: Les États Généraux de la Bande Dessinée. In 2015 onderzochten zij via die stichting de economische realiteit van Franse stripauteurs. De resultaten waren bedroevend: 36 procent van de Franse stripauteurs verdienden minder dan een werkloze.

Maar daar hield het niet bij op. Op dat inkomen moest dan nog eens wettelijk 8 procent worden afgetrokken voor verplicht pensioensparen. “Als zovelen van ons onder de armoedegrens leven, dan mag je echt wel spreken over een precaire situatie”, zegt Dupré. “Ja, goed, natuurlijk zijn er auteurs die miljonair werden door die ene reeks, maar dat is eerder uitzondering dan regel. De meesten van ons mogen blij zijn dat ze een gemiddeld inkomen bereiken. Ik ondervind dat aan den lijve, ook al heb ik dan zogezegd een succesreeks.” Dat de Frans-Belgische Françoise Nyssen, uitgever van Actes Sud, in mei de Franse minister van Cultuur werd, stemt vele auteurs hoopvol. “Maar laten we eerst afwachten”, zegt Dupré.

'Kaamelott'

Op zijn tekentafel in Spanje liggen ze: de drie laatste platen van het achtste deel van Kaamelott. Over een week worden ze geïnkt. Daarna vertrekken ze naar uitgeverij Casterman, voor wie die titel minstens even belangrijk is. Kaamelott prikt namelijk in hun top tien van best verkochte reeksen. “Hoe langer de reeks liep, hoe onregelmatiger de scenario’s arriveerden”, blikt Dupré terug. Niettemin neemt hij meteen de verdediging op voor scenarist Astier. “Die man schreef alle Kaamelott-afleveringen, schrijft en regisseert alle Asterix-films, trekt met enkele onemanshows door Frankrijk en buigt zich momenteel over het script van een eerste Kaamelott-film.” Het dispuut met zijn producer – een rechtenkwestie – is intussen weggewerkt, en zo kan de achtste Kaamelott vanaf januari in de winkels liggen. “Ik was er niet bij betrokken, het zal wel over geld zijn gegaan”, aldus Dupré.

Intussen broedt de Vlaming op talloze projecten. Op zijn Facebook-pagina post hij regelmatig nieuwe ideetjes, zelfs hele proefplaten van mogelijke nieuwe reeksen. Maar of het nu antropomorfe hondjes, kaartende duiveltjes, Mongolen of middeleeuwse dan wel moderne personages zijn, niet één uitgever schoof hem voorlopig een contract onder de neus. “In afwachting van de voortzetting van Kaamelott móést ik wel met iets nieuws komen. Het voorbije jaar heb ik dus aan verschillende ideeën gewerkt. Daar koop je niets voor, natuurlijk, maar het moet wel gebeuren. Brood op de plank, en zo. (Grijnzend) Wat dat betreft, kijk ik, nu alle problemen van de baan zijn, nu al uit naar alle komende vervolgen van Kaamelott.”

De roofdierenclub is uit bij Casterman.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden