Maandag 21/09/2020

Televisie

‘Years and Years’-scenarist Russell T. Davies: ‘Wij worden langzaam gek met z’n allen’

Emma Thompson in de dramaserie Years and Years.Beeld HBO

De dramaserie Years and Years kijkt met een satirische blik naar onze zeer nabije toekomst. Om cynisme en politieke prekerigheid te voorkomen, doet de Britse scenarist Russell T. Davies dat bewust met veel humor. ‘Het is de kunst niet te pessimistisch te worden van al die ellende.’

Als aspirant-politica Vivienne Rook (geweldige rol van vedette Emma Thompson) in een talkshow de vraag krijgt wat ze van het Israëlisch-Palestijns conflict vindt, antwoordt ze zonder aarzeling met: “I don’t give a fuck!” Losliggende stoeptegels, dat is volgens haar waar de Britse burger zich écht om bekommert.

Niet lang daarna stapt het over de grens reeds bewierookte Years and Years vijf jaar de toekomst in. Rook wordt alsmaar populairder, het premierschap lonkt. Maar ook: de Amerikaanse president Donald Trump is begonnen aan zijn tweede termijn, het Verenigd Koninkrijk kampt met een stroom vluchtelingen uit de Oekraïne en de seksrobot verovert de markt. Te midden van die nieuwe ‘werkelijkheid’ volgen we in zes afleveringen het wel en wee van de familie Lyon in Manchester tot het jaar 2034.

“Ik liep al jaren met dit idee in mijn hoofd”, vertelt scenarist en tv-producent Russell T. Davies (57). “Toen het hoofd Drama van de BBC mij vroeg wat ik nu eens écht wilde maken, was de keuze snel gemaakt.” Davies maakte in 2005 naam met een revival van de tv-klassieker Doctor Who, later volgden talloze andere met prijzen overladen series als Queer as Folk en A Very English Scandal

Waarom uitgerekend dít idee?

“Ik zie genoeg dramaseries over moord- en doodslag, geesten, vampiers en spionnen. Maar terwijl de echte wereld steeds gekker wordt, zie ik daar nauwelijks iets van terug op televisie. Natuurlijk, er worden voldoende belangrijke onderwerpen getackeld, zoals bijvoorbeeld kindermisbruik. Maar dat is – helaas – een thema van alle tijden. Ik wilde iets maken dat zo dicht mogelijk op de actualiteit zit. Best riskant, want je schrijft al snel een jaar aan een script en het maken duurt ook al snel een jaar. Je loopt dus het gevaar dat tegen de tijd dat je serie het levenslicht ziet, alles gedateerd is.”

De familie Lyon in de dramaserie ‘Years and Years’.Beeld HBO

Mogen we Years and Years een sciencefictionserie noemen?

“Uiteraard, al schrikt dat altijd een deel van je publiek af. Het hele toekomstelement is – zoals vaak met sciencefiction – natuurlijk een metafoor. In deze serie zeg ik constant: dit is stiekem al het nu. Om het dicht bij huis te laten voelen, concentreer ik me op een doorsneefamilie. Je zou een versie van deze serie kunnen maken die zich afspeelt in 10 Downing Street (de ambtswoning van de Britse premier, red.). Dan krijg je zoiets als The West Wing (1999-2006) over het Witte Huis. Dat is een van de beste series ooit gemaakt, maar het gaat niet over hoe de gemiddelde mens naar de politiek kijkt. Years and Years is, hoop ik, altijd herkenbaar.”

Een beeld schetsen van de zeer nabije toekomst, hoe moeilijk is dat?

“Ik las jarenlang talloze wetenschappelijke tijdschriften en volgde meer dan ooit het nieuws om in mijn voorspellingen zo realistisch mogelijk te blijven. Het technologische aspect heb ik verenigd in het tienerpersonage Bethany die de wens heeft haar geest te uploaden in de digitale cloud. Ik wilde nergens te extreem zijn. Het gevolg is dat Years and Years een 2020 zonder corona laat zien. Maar in aflevering 6 komt wel een agressief virus voorbij. Dat kon de wereld voelen aankomen. Ook zie je dat de hitte soms dusdanig ondraaglijk is, dat mensen bijna niet naar buiten kunnen. Klimaatverandering moest er natuurlijk in voorkomen. Ik stel me zo voor dat mensen over 200 jaar series van nu terugkijken en denken: hoe kunnen scenaristen het belangrijkste onderwerp van onze planeet toen zó hebben genegeerd?”

Waren er onderwerpen die u bewust vermeed?

“Ik heb een beetje om onze relatie met Europa heen genavigeerd. Toen ik dit schreef was er nog wat hoop dat die hele brexit niet door zou gaan. Inmiddels lijkt al die hoop vervlogen. Laat ik van deze gelegenheid gebruikmaken om daar namens Groot-Brittannië mijn excuses voor aan te bieden. Wat een gênante vertoning.”

Years and Years-scenarist Russell T. Davies.Beeld HBO

Hoe bezorgd bent u over de toekomst en was ook dat een vertrekpunt voor deze serie?

“Oh absoluut! Ik wou dat ik op mijn leeftijd een beetje kon relaxen met een sigaar tussen mijn vingers. Maar met al die complete gekken aan het roer: Bolsonaro, Trump, Boris Johnson... Ik vraag me echt af wat er aan de hand is met de menselijke intelligentie. En ik wil geen technofoob zijn, maar in elke sciencefictionserie zit wel een aflevering over iemand met telepathische gaven die langzaam gek wordt. En kijk nu: we hebben het internet, kunnen daadwerkelijk andermans gedachten lezen en worden inderdaad langzaam gek met z’n allen. Ik was altijd zo trots op onze democratie. Nu wou ik soms dat sommige mensen hun klep hielden en geen stemrecht hadden.”

Wat hoopt u dat mensen van deze serie meenemen?

“Het is de kunst niet te pessimistisch te worden van alle ellende. Zolang er familie is en liefde, is er hoop. Bovendien blijf ik geloven in de veerkracht van de mensheid. Daarom is humor zo belangrijk, ook in deze serie. Ik denk dat mensen afhaken als het te prekerig wordt. Al merk ik vaak dat mensen een preek juist kunnen waarderen en graag precies gedicteerd krijgen hoe ze moeten denken en handelen. Sorry, de kunst van het niet pessimistisch worden zei ik net, hè? Haha!”

‘Years and Years’, vanaf morgen wekelijks om 22.10 uur op NPO 2. Ook te zien op Lumière Series.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234