Woensdag 17/07/2019

Theater

Wordt theatervoorstelling 'JR' het slachtoffer van haar eigen succes?

'JR' van FC Bergman. Beeld RV © kurt van der elst | kvde.be

Lyrische recensies, een dolenthousiast publiek en een subtiel aangezwengelde hype: het is een gouden combinatie. Maar wie nu nog een ticket wil kopen voor JR, de nieuwe, fel gesmaakte voorstelling van FC Bergman, is eraan voor de moeite. Waarom wordt de huidige speelreeks niet gewoon 'verlengd wegens succes'?

Nog vijf dagen in de Gentse Floraliënhal, en dan nog drie dagen in Amsterdam, tijdens het Holland Festival. Dat is de komende speelreeks van JR, de succesvoorstelling van FC Bergman, die in maart in première ging in het Antwerpse Schelle. Maar wie, aangemoedigd door enthousiaste bezoekers en lyrische recensies, in België nog wil gaan kijken, komt bedrogen uit: de voorstellingen in de Gentse Floraliënhal zijn al weken hopeloos uitverkocht.

En dat wil, in het geval van JR, wat zeggen: de acht voorstellingen in de voormalige Electrabel-site in het Antwerpse Schelle trokken 800 bezoekers per avond. De capaciteit van de Floraliënhal is grosso modo dezelfde, voor de drie voorstellingen in Amsterdam kunnen elke avond tussen de 1.000 en de 1.200 bezoekers plaatsnemen. Alles tezamen komt dat neer op 14.000 bezoekers. Maar dat zouden er dus nog meer kunnen zijn, als de voorstelling langer kon lopen.

Eerst en vooral: JR ‘moet’ later nog terug naar België komen, na het Holland Festival. Waar en wanneer is nog niet helemaal duidelijk, maar dat de voorstelling – een coproductie tussen Toneelhuis, NTGent en de KVS – in de toekomst ook in Brussel halthoudt, lijkt vast te staan. De zestien voorstellingen uit de eerste speelreeks moeten dus nog een vervolg krijgen, maar of dat vervolg even lang wordt als die bij de vorige Bergman-stukken Het land Nod (56 opvoeringen) en Van den vos (40), lijkt onwaarschijnlijk.

Grotere tribunes

Al dienen die cijfers ook gerelativeerd te worden. “Het land Nod had een capaciteit van 300 man per avond, bij Van den Vos was dat 450 man. Met de 800 man per avond en de acht voorstellingen in Schelle, heeft de eerste reeks in Antwerpen al meer volk op de been gebracht”, stelt Koen Roofthooft, hoofd planning en productie bij Toneelhuis. “Het grote verschil ligt vooral in het feit dat JR enorm goed werd ontvangen, al van voor de eerste voorstelling. De laatste twee weken voor de première begon het storm te lopen. Daarvoor was het nog dagelijks bang naar de verkoopcijfers kijken. Die lagen tot dan slechts op zo'n 50 procent. Een zaal van 800 man vullen, is geen evidentie: als je tribunes maar halfvol zitten, zit je met een probleem op financieel vlak.”

Maar de reden dat de huidige speelreeks niet wordt verlengd, heeft niets met financiën te maken, stelt Roofthooft. “Op een avond dat de voorstelling uitverkoopt (wat tot nu toe altijd het geval is geweest, EWC), draaien we een break-even van de kosten die we maken”, aldus Roofthooft. “Er was geen financiële overweging om niet extra te spelen. We hebben zelfs geprobeerd om extra avonden te vinden in Schelle, maar dat is niet gelukt.” Daarbij komt nog dat de infrastructuur van JR – een podium van 360 graden, op vier verdiepingen, met daarrond vier tribunes – de zaken extra bemoeilijkt. Roofthooft: “De scène afbreken neemt vier à vijf dagen in beslag. Als we daar rekening mee hielden, konden we in Schelle nog één extra avond inplannen, maar dat is niet gelukt omwille van de acteursagenda's.”

De planningen van een vijftienkoppige en veelgevraagde cast, met drukbezette acteurs als Marie Vinck, Stijn Van Opstal en Geert Van Rampelberg, zijn moeilijk op elkaar af te stemmen voor extra voorstellingen op korte termijn. Om die reden behoort een extra avond in Gent ook niet tot de mogelijkheden, al wordt er wel nog bekeken of het mogelijk is om de tribunes in de Floraliënhal uit te breiden, tot een capaciteit van 1.000 à 1.200 man. “Maar de verhoudingen, en de afstand tussen de tribune en de scène, moeten dezelfde blijven”, legt Roofthooft uit. “In Schelle was dat niet mogelijk, in Gent onderzoeken we nog of dat kan.”

Geen herneming

Dat JR ook na de drie voorstellingen in Amsterdam blijft leven, staat wel al vast. Naast de speelreeks in Brussel volgen er volgend seizoen ook vijf voorstellingen in Parijs, in het Parc de la Villette. “Net als Het land Nod is JR een bijzonder locatieproject dat niet in het reguliere circuit kan toeren omwille van technische en financiële condities”, stelt Roofthooft. “Maar we zien ook nu dat er meer speelmogelijkheden zijn dan je op voorhand zou inschatten. Het land Nod blijft ook toeren: in mei spelen we nog in Sevilla.”

Een herneming in Antwerpen lijkt er op het eerste gezicht niet aan te komen. Die zou immers een enorme meerkost met zich meebrengen. “Dat zou betekenen dat we opnieuw de zaal moeten huren, en opnieuw kosten moeten maken voor parking, catering, verwarming van de zaal, en de technische installatie.” Een gehaaide kapitalist, zoals het titelpersonage van JR, zou dan meteen de ticketprijzen de hoogte in drijven, maar dat wil Toneelhuis niet doen. Ook al gaat het om een kolossale productie met een speelduur van maar liefst vier uur, en kost een standaardkaartje – 25 euro – een stuk minder dan een ticket voor de opera, of voor gelijkaardige theaterstukken in het buitenland. “We hebben daarover nagedacht, maar we willen de lat ook niet te hoog leggen”, legt Roofthooft uit. “We krijgen subsidies om het theater betaalbaar te houden en een zo breed mogelijk publiek te bereiken.”

Wie nog kaartjes wil voor JR, met andere woorden, rept zich best naar het buitenland of houdt zich klaar voor wanneer er extra plaatsen in Gent zouden vrijkomen en de reeks in Brussel wordt aangekondigd. “Het is een succesvolle productie, de interesse is heel groot. Dus we hadden graag nog wat extra voorstellingen ingepland, maar ik vrees dat JR  op dat punt een beetje het slachtoffer is geworden van zijn eigen succes, en niet alle geïnteresseerden kan bedienen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden