Zaterdag 20/07/2019

Review

'Winter Sleep': Lekker langzaam

Beeld rv

Een vergevingsgezinde karakterstudie die de kijker op het verkeerde been zet, in slaap sust en wakker schudt.

Alsof hij een vorst is, omringd door onderdanen, zo gedraagt Aydin zich. Zijn koninkrijkje bestaat uit zijn hotel, gelegen in het mooiste deel van Cappadocië, waar de fantastische rotsformaties en grotwoningen het hele jaar door toeristen trekken.

Daarnaast bezit hij een aantal panden in de omgeving. Maar Aydin (Haluk Bilginer) ziet zichzelf liever als schrijver dan als huisjesmelker. Elke week schrijft hij een column voor De stem van de steppe, de regionale krant. Pompeus, een beetje wereldvreemd misschien, maar de kwaadste niet. Dat is het beeld dat regisseur Nuri Bilge Ceylan aan het begin van Winter Sleep van Aydin schetst. Pas later komen er barsten in zijn goeiige imago.

Zijn zus Necla, die sinds haar scheiding bij hem inwoont, heeft hem dan al op vernietigende wijze geanalyseerd. Zijn columns, zegt ze, gaan over zaken waar hij helemaal geen verstand van heeft. En zijn krant is een lokaal sufferdje dat niemand leest. 'Vroeger hadden we bewondering voor jou. We dachten dat je bijzondere dingen zou doen', sneert Necla. 'De berg heeft een muis gebaard', antwoordt Aydin laconiek.

Met zijn jongere, knappe vrouw Nihal (Melisa Sözen) leeft Aydin al jaren op voet van oorlog. Hij heeft geen idee waarom zij hem haat. Dat gebrek aan zelfinzicht wordt in de loop van Winter Sleep steeds duidelijker; Aydin is een man die zo goed de schijn weet op te houden dat hij in zijn eigen vermommingen trapt. Waarmee overigens niet is gezegd dat de vrouwen in zijn leven lieverdjes zijn.

De films van Nuri Bilge Ceylan laten zich nooit zonder een beetje moeite veroveren, maar Winter Sleep (bekroond met de Gouden Palm in Cannes) trekt de kijker al heel snel het verhaal in. Anders dan zijn grandioze, meditatieve misdaadepos Once Upon a Time in Anatolia (2011) bevat het relatiedrama volop dialogen. En hoewel Ceylan de tijd neemt - meer dan drie uur - voelt de film niet te lang. Dankzij de buitenaards mooie landschappen, het prachtige camerawerk, de sterke acteurs en het uitgekiende ritme is Winter Sleep van begin tot eind een genot om naar te kijken.

Het is vooral het scenario waarmee Ceylan de lat voor zijn meesterschap weer wat hoger legt. Hij schreef het samen met zijn vrouw Ebru Ceylan en baseerde het op een aantal verhalen van Anton Tsjechov, met name Voortreffelijke mensen (1886) en Mijn vrouw (1892). De humor van Tsjechov, altijd al een inspiratiebron voor Ceylan, bleef bewaard en doet het opmerkelijk goed op de 21ste-eeuwse Turkse steppe. Langzaam maar zeker wordt duidelijk hoe de verhoudingen precies liggen tussen Aydin, zijn vrouw, zus, huurders en werknemers.

Winter Sleep is een even vileine als vergevingsgezinde karakterstudie die de kijker vaak op het verkeerde been zet, in slaap sust en weer wakker schudt. Een gelaagd, subtiel maar pijnlijk portret van een man in crisis, waarmee Ceylan niet alleen Aydin te kijk zet, maar de maskers van ons allemaal weg lijkt te schuiven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden