Woensdag 16/10/2019

Misbruik

Willen we nog dansen op de liedjes van aangebrande muzikanten?

Lady Gaga (l.) heeft zich verontschuldigd voor haar samenwerking met R. Kelly (r.), tegen wie er de afgelopen jaren klachten werden ingediend wegens kindermisbruik en kinderpornografie. Beeld AFP

Lady Gaga wil het duet met R. Kelly uit haar discografie schrappen, na nieuwe details over misbruik van minderjarigen. Ook de muzikale erfenis van Michael Jackson ligt postuum onder vuur met de komst van een nieuwe docu. Hoe moeten we omgaan met de muziek van aangebrande sterren? 

“Sorry. Zowel voor mijn slecht beoordelingsvermogen toen ik jong was als voor het feit dat ik niet eerder heb gereageerd.” Lady Gaga doet dezer dagen haar uiterste best om zich te distantiëren van R. Kelly, de zoetgevooisde R&B-ster die in het verleden al meermaals in opspraak kwam. Aanleiding is de documentaire Surviving R. Kelly, waarbij een reeks vrouwen getuigt over het wangedrag van de man. Sowieso zijn er de afgelopen jaren in verschillende Amerikaanse staten klachten tegen de zanger ingediend voor kindermisbruik en kinderpornografie. 

Gaga wil het duet dat ze ooit opnam met Kelly – 
Do What U Want – graag schrappen uit alle stream- en downloaddiensten. De ironie wil dat, sinds de documentaire is gereleased, het aantal downloads van de zanger opnieuw is gestegen.  

Michael Jackson

Niet alleen de muzikale wapenfeiten van R. Kelly liggen onder vuur. Ook wijlen Michael Jackson mag een nieuwe lading kritiek verwachten met de premiere van Leaving Neverland eind deze maand op het Sundance Film Festival. In die docu getuigen twee mannen over hoe ze als kind seksueel misbruikt werden door de King of Pop en hoe ze daar jaren later mee omgaan. Midden jaren 2000 was er al een resem klachten, maar Jackson werd door een jury vrijgesproken. 

Fans van hun muziek blijven in sommige gevallen verweesd achter. Want hoe ga je om met de songs van in opspraak gekomen artiesten? Hoe innig kan een slow op
I Believe I Can Fly nog zijn, eens je weet dat de zanger minderjarige meisjes heeft betast? En wie durft nog ongegeneerd ‘Your Butt Is Mine. Gonna Take You Right’ - de eerste zinnen van Bad – meezingen? Op de muziekwebsite Pitchfork verwoordt journalist Jayson Greene het zo: “Met de muziek van een verkrachter in je hoofd zitten, voelt alsof je de nachtmerrie van iemand anders aan het beleven bent.”

Hoe dan ook is het een kwaal van alle tijden, benadrukt cultuursocioloog Walter Weyns (Universiteit Antwerpen). “Sinds kunstenaars individueel bekende personen zijn geworden – en dat is eigenlijk al zo sinds de Renaissance – zijn er een heleboel geweest wier ster hoog in het firmament schitterde, maar van wie uiteindelijk bleek dat ze de ergste wandaden op hun kerfstok hadden.”

Alleen werd dat in het verleden nog al eens onder de mat geveegd. “Dertig, veertig jaar geleden maakten we ons daar niet geweldig druk om”, zegt Weyns. “Hun creaties werden losgekoppeld van hun persoon. Maar in het huidige klimaat, waar meer politieke correctheid en pudeur heerst, ligt dat anders. Het onderscheid tussen privé en publiek is zo vaag geworden, ook omdat veel kunstenaars hun privéleven mee in de etalage zetten.”

Dus gaan consumenten opletten met welke artiesten ze koketteren. “Je wil niet geassocieerd worden met crapuleuze kunstenaars of pedo’s”, zegt Weyns. “Wat je als consument ‘koopt’, moet in zekere zin bijdragen aan een onberispelijk imago. Wie naar muziek luistert, naar een galerij gaat, een boek leest... doet dat niet alleen omwille van de kunst. Die doet dat ook om een identiteit op te bouwen.”

Ook Weyns merkt hoe schandalen een invloed hebben op zijn cultuurgedrag. “Vroeger was ik een grote fan van Woody Allen (Allen wordt door zijn adoptiedochter beticht van kindermisbruik, SV). En ik moet toegeven dat ik zijn laatste films niet meer heb bekeken. Het stoot me af.”

Wat daarom niet betekent dat je de songs van pakweg R. Kelly of Michael Jackson zomaar uit het collectief geheugen kunt schrappen. Weyns: “Het helemaal weren is bijna onmogelijk. Van zodra een zanger of kunstenaar het aura krijgt van ‘te mijden’, krijg je net weer aanhangers die zich er aan zullen vastklampen. Je hebt al bijna een dictatuur van Noord-Koreaanse makelij nodig om iemands creaties volledig te bannen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234