Donderdag 02/04/2020

arte en amberes

"Wij kopen met hoofd en hart"

Karine en Fernand Huts.Beeld Debby Termonia

Ondernemers Fernand en Karine Huts, bekend van het Antwerpse logistieke bedrijf Katoennatie, tonen hun goedbewaard geheim: hun verzameling Zuid-Amerikaanse kunst. 'Weinig bekend in Europa, maar een les in nederigheid.'

María Causa, Juan Carlos Distéfano, Marcia Schvartz of Augusto Torres. De kans dat u van deze kunstenaars al hebt gehoord, is klein. Ze hebben twee dingen gemeen: het zijn moderne en hedendaagse kunstenaars uit Latijns-Amerika én ze zijn opgenomen in de indrukwekkende collectie van Fernand en Karine Huts. Vanaf vandaag is een deel van die verzameling te zien in HeadquARTers, het hoofdkantoor van Katoennatie in Antwerpen. Er zitten ook bekende(re) namen bij zoals Diego Rivera, Wifredo Lam, Jesús Rafael Soto en Roberto Matta. Maar de expo is en blijft een pure ontdekkingstocht door Latijns-Amerika.

"We zijn begonnen met Belgische kunst te verzamelen", vertelt Karine Huts. "Ik was altijd al geïnteresseerd in kunst en toen ik op het parket in Brussel werkte - eind jaren zeventig - werd ik gegrepen door een tentoonstelling over Belgische symbolistische kunst. Ik was stapelzot van Spilliaert en heb van hem een later werk gekocht, een van zijn bomenschilderijen. Maar je evolueert dan stilaan naar de wat gedurfdere kunst. We bezochten in 1992 de Documenta in Kassel van Jan Hoet, Robbrecht & Daem renoveerden de gebouwen van Katoennatie en we leerden Wim Delvoye kennen. Intussen deed zich de kans voor een collectie koptische kunst over te kopen." Een collectie vroegchristelijke kunst uit Egypte, die intussen beschouwd wordt als een van de topcollecties ter wereld.

Eind jaren 1990 ontdekte Fernand Huts Amerika. "Hij werd vooral aangetrokken tot het zuiden en meer bepaald Uruguay", vertelt Karine. "We hebben daar een logistiek bedrijf overgenomen en kwamen al snel in contact met de kunst van Uruguay en buurland Argentinië. Uruguay is een klein land met 3,5 miljoen inwoners en, ook als toeristische bestemming, weinig bekend. Wij waren totaal onder de indruk van de hoeveelheid fantastische kunstenaars, die hier niet of nauwelijks bekend zijn. Wij willen helpen om dat beeld te veranderen. Europa is vaak zelfvoldaan, de kwaliteit van de kunst uit Latijns-Amerika is een les in nederigheid."

Een werk van de Argentijnse Marcia Schvartz. Fernand Huts: 'Ze vrijen en hij luistert naar het voetbal. Dat is typisch Argentinië.'Beeld DEBBY TERMONIA

Beetje aan het vrijen

"Latijns-Amerika is een continent waar je je hart aan verliest", vult Fernand Huts aan. "De Zuid-Amerikanen zijn emotionele mensen. We zijn bedrijfsleiders, maar wij hebben ook onze emoties."

Intussen staan we voor het werk van de Argentijnse kunstenares Marcia Schvartz (°1955), een van de lievelingen van Fernand. "Mijn man valt voor het Jeroen Bosch-achtige gevoel in dit werk", zegt Karine afgemeten. "Hij is de baas, hij doet zijn goesting."

"Ik ben achteraf terug naar haar atelier gegaan en heb méér gekocht", zegt hij lachend. "Haar doeken zijn misschien niet aangenaam om te zien, maar ze toont ons wel het ware leven in de sloppenwijken. Een naakte vrouw die geëlektrocuteerd wordt, is haar protest tegen het dictatoriale regime. Ze legt de vinger op de wonde. Maar (lacht) mijn vrouw heeft de expo gecensureerd. Dat werk is dus niet te zien. Wel te zien is een man en een vrouw die een beetje aan het vrijen zijn. Hij luistert met een oor naar het voetbal op de radio. Dat is voor mij typisch Argentinië."

Vinger op de knip

We wandelen samen langs sculpturen, schilderijen en collages. Het politiek-geëngageerde werk van de Argentijnen Líbero Badii en Antonio Berni. Over de vuile oorlog in hun land. "Politiek, zeer politiek werk", zegt Karine. Opvallend is dat het steeds om grote ensembles van één kunstenaar gaat. Huts verzamelt in de breedte en in de diepte. Wat later zal Laurens Dhaenens, auteur van de tentoonstelligscatalogus, mij zeggen dat de collectie "uniek is, zeker in Europa".

Een van de vele uitschieters is het werk van de Uruguayaan Joaquín Torres García (1874-1949). "De stamvader van het Latijns-Amerikaanse constructivisme", zegt Karine. "Arte constructivo uit 1943 is Mondriaan maar dan speelser." Fernand vult aan: "Torres García heeft nog een tijdje in Antwerpen gewoond, voor de Eerste Wereldoorlog en voordat hij naar Parijs vertrok. Toen heeft hij veel vrij klassieke havengezichten geschilderd. Daar wil ik er nog van kopen."

Karine houdt onderweg nog een stevig pleidooi voor de Joods-Uruguayaanse kunstenaar José Gurvich: "Beter en minder zoet dan de alom geroemde Marc Chagall." Dan stoppen we voor een kunstenaar van wie ze allebei heel veel houden: Julio Laraz, een Cubaan die in 1961 naar Miami emigreerde. "Zicht op de Golfstroom is zo'n weemoedig schilderije, zegt Fernand. "Vanuit de VS kijkt de schilder naar Cuba, het vogeltje op de vensterbank symboliseert wat hij wil: wegvliegen naar zijn land." Karine vult aan: "Een intriest werk."

Intussen hebben Karine en Fernand met enkele kunstenaars zeer goede persoonlijke banden. "Maria Causa maakt prachtige, totemachtige sculpturen met alledaagse spullen uit het huishouden", zegt Karine. "Ze laat zien hoe sterk vrouwelijke kunstenaars kunnen zijn. Pablo Atchugarry heeft al een monumentale marmersculptuur ontworpen voor onze vestiging Burcht Singelberg op Linkeroever en is momenteel op onze vraag aan een Via Dolorosa, een kruisweg, bezig."

"Ik hou de vinger op de knip", antwoordt Fernand op de vraag wie de kunst betaalt. "In Latijns-Amerika gaat de economie in golven. Er is weinig stabiliteit. Als het goed gaat, gaan de prijzen van de kunst ook omhoog. Ik heb vaak gekocht toen het daar wat minder goed ging. De laatste jaren is er weer een opgang en dat weerspiegelt zich in de kunstmarkt." Vaak wordt ook op veilingen gekocht. "Daar zijn alleen de Amerikanen onze concurrenten", zegt Karine.

'Arte Constructivo' (1943) van Joaquin Torres Garcia. 'Mondriaan maar dan speelser', zegt Karine Huts.Beeld Hugo Maertens

Culturele meerwaarde

De collectie, ook die van oud-Egyptisch textiel, groeit nog altijd aan. "We gaan nooit volledig zijn", zegt Karine. "We hebben één Botero - maar ik wou niet dat Fernand te veel geld uitgaf aan dikke dames (lacht) - en we hebben niets van Brazilianen als Lygia Clark of Hélio Oiticica. Er zijn zeker lacunes die ik wil opvullen."

"We kopen met het hoofd en het hart", zegt Fernand. "Het momentum is heel belangrijk. Als je een werk ziet dat je aangrijpt, moet je meteen beslissen. Ja of nee. Dat mag niet blijven aanslepen."

Hun kunstcollectie willen ze niet alleen voor zich houden. "Wij zijn ondernemers, maar willen niet alleen economische meerwaarde bieden, ook maatschappelijke en culturele. Daarom zetten we onze deur open. Het voorbije weekend waren hier 35 journalisten uit Latijns-Amerika. Zij keken zich de ogen uit, waren heel ontroerd en tegelijk trots dat wij hier zo'n overzicht van hun kunst kunnen bieden. Wij willen de Zuid-Amerikaanse kunst hier bekend maken."

Latijns-Amerikaanse kunst kan alleen na afspraak bezocht worden, individueel en in groep. HeadquARTers, Katoennatie (Van Aerdtstraat 33, Antwerpen). www.headquarters-katoennatie.com en 03/221.68.11 en 12.

Het boek Kunst uit Latijns-Amerika. Modern en hedendaags door Laurens Dhaenens is een uitgave van Lannoo. (65 euro).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234