Zaterdag 21/09/2019

Netflix

Wie zit te wachten op nog maar eens 'Friends'?

De zes legendarische roommates op een rij. Wie nu onbevangen kijkt, zal vooral de stereotypen zien. Beeld © NBC

Netflix heeft alle 236 afleveringen van Friends streamklaar staan. Maar wat blijft er over van de sitcom, twintig jaar na die eerste uitzending op 22 september 1994?

Iconisch. Een fenomeen. Weergaloos populair. Buitengewoon invloedrijk. De impact van Friends op het televisielandschap was groot. Zes jonge, aantrekkelijke, onvolmaakte mensen met alledaagse problemen die een onvoorwaardelijke vriendschap koesteren, was dat niet revolutionair in 1994? Zonder Friends toch geen Sex and the City, That 70s Show, Will & Grace, How I Met Your Mother, The Big Bang Theory, Happy Endings of New Girl?

Nu, ja en nee. Zelf werd de show over late twintigers die gewoon vrienden zijn natuurlijk voorafgegaan door de echte revolutie in de sitcom, eveneens bij NBC: Seinfeld, de show die over niets ging (en over een stel late twintigers die gewoon vrienden zijn). De populariteit van Friends is verder relatief in historisch opzicht. Hoewel de finale in 2004 52,5 miljoen kijkers haalde, was dat cijfer eerder een teken van de neergang van traditionele networks als NBC en hun multicam-sitcoms met lachband. Seinfeld sloot in 1998 nog af met 76,3 miljoen, Cheers in 1993 met 93,5 miljoen, en in 1983 zei M.A.S.H. verdraaid vaarwel aan 125 miljoen kijkers!

Friends was een mainstream cultfenomeen, werd tien jaar lang onvoorwaardelijk gevolgd door een legioen dat zich schikte in een buitengewoon brave, primair op punchlines gefocuste melokomedie met overactieve lachband. Cult betekende nooit baan- of taboebrekend, behalve in de gage die de acteurs opstreken tijdens de laatste twee seizoenen: een miljoen dollar per aflevering. Hoe gezellig de sitcom binnen de lijntjes kleurde, blijkt nog het meest uit de titelsong. Voor 1994, het jaar waarin grunge de charts overrompelde, getuigt I'll Be There For You van The Rembrandts van een spierverslappende kneuterigheid.

Wat de show volgens fans zo verslavend maakte, was het feit dat de zes personages jong, hip, cool, onafhankelijk, leuk gekleed en goed gehuisvest waren, en dat ze even onervaren en gefrustreerd als de kijkende twintigers zelf bleken. Het waren voorts de stereotypen die doel troffen. Phoebe en Joey waren de malloten met dienst, krank- en zwakzinnig. Chandler en Rachel waren Piet en Miet Modaal, grappig en oppervlakkig. Ross en Monica stelden de slimmerds voor, respectievelijk neurotisch en nerd.

Hip en cool zijn de personages vandaag niet meer. Zijn de stereotypen echter vertaalbaar, constant? Zou Friends vandaag eenzelfde lachhorde aantrekken? Heel wat nieuwe twintigers bezwijken ongetwijfeld spontaan voor de reeks. Ze grinniken met Friends: Rebooted, een clip van Nerdist.com waarin de zes goths of Occupy-activisten zijn die elkaar geen woord gunnen en enkel oog hebben voor hun smartphone. Ze zien of horen niet dat de show elk besef van diversiteit miste en vaak een pijnlijk gebrek aan respect voor vrouw, homo en zwaarlijvige etaleerde.

Segregatie

Moeten personages uit een ander, naïef tijdperk dan worden gecorrigeerd, vraagt u smalend? Natuurlijk niet. "Ik vind het goed dat er geen zwarte vrienden zijn in Friends", schreef Michael Moore in Stupid White Men. "In het echte leven hebben vrienden zoals de Friends geen zwarte vrienden. Het is een eerlijke, geloofwaardige show."

Segregatie in de VS is het duidelijkst op zondagmorgen, als blank en zwart elk hun eigen kerk opzoeken, en elke weekavond, wanneer ze voor hun televisie zitten. Wat stoort het dat Chandler vandaag een verbazend homofobe, seksistische reactionair is, Joey een imbeciel die vrouwen objectiveert en gruwt van borstvoeding, de ruggengraatloze campy hetero Ross als gay-surrogaat werkt voor Rachel en Phoebe? Alle fobieën die de schrijvers in hun creatie legden weerspiegelen niet meer dan de 'unbearable whiteness of being'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234