Woensdag 30/09/2020

In memoriam

Wie was Kansai Yamamoto, de ontwerper die David Bowie en Elton John kleedde?

De Japanse ontwerper Kansai Yamamoto overleed vorige week op 76-jarige leeftijd. Beeld EPA

De Japanse ontwerper Kansai Yamamoto, die onder andere David Bowie aan zijn concertoutfits hielp, is vorige week overleden op 76-jarige leeftijd. Zijn bonte, gedurfde en baanbrekende designs vormen tot op de dag van vandaag een rijke inspiratiebron voor ontwerpers.

Zijn naam kent u misschien niet, maar zijn ontwerpen hebt u vast wél al gezien. De inmiddels iconische ‘Tokyo Pop’-jumpsuit van David Bowie – u weet wel, dat zwarte broekpak uit vinyl met zilveren strepen en de haast komisch opbollende broekspijpen? Van zijn hand. De wel heel nauw aansluitende gebreide jumpsuit die Bowie droeg tijdens zijn Ziggy Stardust-tour in 1973? Zag eveneens op zijn ontwerptafel het levenslicht.

Kansai Yamamoto – vooral bekend onder zijn voornaam, en dus niet te verwarren met collega Yohji Yamamoto – werd in 1944 geboren in Yokohama, aan de Japanse oostkust in de buurt van Tokio. Aanvankelijk koos hij voor ingenieursstudies, maar later maakte hij de overstap naar de modewereld door zich in te schrijven aan de modeafdeling van het Bunka College in Tokio, al zou hij die studies nooit afronden.

Kleurrijk en gedurfd

Moeilijk te herkennen zijn de ontwerpen van Yamamoto nooit geweest: hij werd meteen gelauwerd om zijn kleurrijke creaties en zijn vooruitstrevende stijl. Veel van de inspiratie voor zijn ontwerpen ging Yamamoto zoeken in het Japanse kabuki-theater, waar vrouwenrollen door mannen vertolkt werden.

Tijdens het ontwerpen greep hij steeds terug naar het Japanse begrip basara, dat een liefde voor kleur en een flamboyante stijl behelst. Die stijl lag ook aan de basis van het eerste modedefilé dat de toen 27-jarige Yamamoto organiseerde in Londen in 1971, en staat haaks op het concept van wabi-sabi, dat bescheidenheid en sobere materialen als het hoogste goed zag, en dat nog steeds veeleer met Japanse mode geassocieerd wordt.

Die modeshow in 1971 maakte van Yamamoto de eerste Japanse ontwerper die een show in Londen mocht organiseren. Hij werd meteen bekend met zijn boude ontwerpen, en vier jaar later ging ook het Parijse modepubliek overstag voor de ontwerper. Op die manier plaveide hij de weg voor Japanse modeontwerpers die in zijn voetsporen zouden treden, zoals Issey Miyake, Kenzo Takada en Yohyi Yamamoto.

Beeld AP

David Bowie

De kleurrijke, gender-overstijgende ontwerpstijl van Yamamoto trok ook de aandacht van enkele flamboyante popsterren, zoals Elton John, Stevie Wonder en – vooral – David Bowie. Bowie had nog voor hun eerste ontmoeting al enkele kledingstukken van Yamamoto in de kleerkast hangen, en ging uiteindelijk in verschillende outfits van Yamamoto’s collectie in zijn Ziggy Stardust-tour in 1972 het podium op. Ook tijdens zijn Aladdin Sane-tijdperk werden heel wat outfits door Yamamoto op papier gezet. Enkele van die ontwerpen werden later opgenomen in de David Bowie is-tentoonstelling, die tussen 2013 en 2018 te zien was in een twaalftal steden zoals Berlijn, New York en Londen.

In The Guardian blikte Yamamoto in 2016 nog terug op de kolkende emotie die hij voelde toen hij Bowie voor het eerst in een van zijn ontwerpen op het podium zag staan, tijdens een concert in de Radio City Music Hall in New York in 1973. “Ik had nog nooit zo’n optreden gezien”, vertelde hij. “Toen de show startte, daalde hij neer uit het plafond in een outfit die ik had ontworpen. Toen gebeurde er iets dat heel gebruikelijk is in het kabuki-theater: een kostuum wordt in één snelle beweging uitgetrokken, waardoor de onderliggende outfit zichtbaar wordt. Bowie had eerst enkel zwart aangetrokken, en toen die outfit plots verdween, droeg hij enkel kleur. Het was heel dramatisch, maar het publiek stond meteen recht, er was een staande ovatie aan het begin van de show.”

“Mijn kleren waren normaal gemaakt voor professionele modellen, dit was de eerste keer dat ze door een artiest of zanger gedragen werden”, liet hij nog optekenen. “Het voelde aan als het begin van een nieuwe tijd.” In de jaren nadien werden Bowie en Yamamoto vrienden, en zouden ze zich samen over meerdere concertoutfits buigen.

Inspiratiebron

Maar de ontwerpen van Yamamoto zijn meer dan een kleurrijke passage in de vestimentaire geschiedenisboeken, hij inspireerde er ook een hele generatie nieuwe ontwerpers mee. Zijn langdurige partnerschap met Bowie zou later ook modeontwerpers als Jean Paul Gaultier, Hedi Slimane en Raf Simons niet onberoerd laten. In eigen land is ook Walter Van Beirendonck een groot bewonderaar van de ontwerper

Yamamoto leverde twee decennia lang bijdrages aan collecties in Tokio, New York en Parijs, tot hij het in 1992 voor bekeken hield. Vanaf dan zou hij vooral zogenaamde ‘Super Shows’ produceren, waarin hij mode, muziek, dans en acrobatiek met elkaar combineerde.

Ook buiten de modehuizen was de impact van Yamamoto voelbaar. In 2008 ontwierp hij paviljoenen voor de G8-top in Tokayo, net als het interieur en exterieur van de hogesnelheidstrein die van Tokio naar Narita rijdt. In 2013 kwam Yamamoto, op vraag van het Londense Victoria and Albert Museum, nog even terug naar de modewereld om een collectie te ontwerpen die geïnspireerd was op zijn bekendste designs.

In februari van dit jaar kreeg de ontwerper de diagnose van leukemie. In een statement liet zijn entourage weten dat Yamamoto van plan was om met hernieuwde energie terug te keren, maar op 21 juli is hij aan zijn ziekte bezweken. Yamamoto’s dochter Mirai bevestigde de dood van haar vader op Instagram. Daar zei ze over hem: “In mijn ogen was mijn vader niet alleen de eclectische en energieke ziel die hij voor de buitenwereld was, maar ook iemand die attent, goedhartig en aanhankelijk was.”

Beeld REUTERS
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234