Maandag 17/06/2019

Kunstvervalsing

Wereldnieuws blijkt stunt van wereldformaat van Antwerpse theatergroep Berlin

Het werk ‘Tête d’Arlequin’ van Pablo Picasso is in 2012 gestolen uit de Kunsthal in Rotterdam. Beeld RV

Even was het wereldnieuws: Tête d’Arlequin, een geroofd werk van Picasso was teruggevonden in Roemenië. Maar blijkbaar gaat het om een stunt van de Antwerpse theatergoep Berlin om hun nieuwste voorstelling over het leven van een kunstvervalser in de verf te zetten. 

“Belachelijk”, noemt de Nederlandse schrijfster Mira Feticu wat ze dit weekend heeft beleefd. Samen met de auteur Frank Westerman reisde ze af naar Roemenië om na te gaan of Picasso’s werk Tête d’Arlequin (1971) daar verborgen lag. Die pasteltekening is samen met zes andere doeken van grootmeesters als Lucian Freud, Matisse en Monet in 2012 gestolen uit De Kunsthal in Rotterdam. 

Het begon allemaal bij een anonieme brief – “van acht regels, met twee foto’s”, vertelt Westerman – die Feticu enkele weken geleden in de bus kreeg. Daarin werd een locatie bij het dorpje Greci, ten noordoosten van Boekarest, aangeduid als de verblijfplaats van het beroemde werk. Westerman en Feticu reisden vorige week naar Roemenië en troffen zaterdag in een bos inderdaad een doek aan. Internationale media als The New York Times en The Guardian schreven al direct nieuwskoppen over wat zij zagen als een mogelijk erg belangrijke vondst. 

De inbraak in het museum in 2012 is alleszins legendarisch. Diefstal van de eeuw, volgens sommige media. Drie mannen stormden naar binnen, om in een paar minuten de kunstwerken te stelen die het museum toen in bruikleen had. Toen het jaar erop vier Roemenen werden veroordeeld voor de misdaad, beweerde Olga Dugaru, een van de dieven, dat ze de werken had verbrand, waarmee alles samen zo’n 200 miljoen euro in rook zou zijn opgegaan (al trok ze later die verklaring weer in). Na de ontdekking van de Nederlanders liet ook het Roemeense gerecht weten dat speurders bezig waren met een onderzoek “van een schilderij gesigneerd door Picasso”. Geschatte waarde: 800.000 euro.  

Waarde van waarheid

Maar nu blijkt dat de hele bedoening is opgezet door de Antwerpse theatergroep Berlin, die sinds vorige week een voorstelling heeft lopen over het leven van kunstvervalser Geert Jan Jansen. En die voorstelling draait volgens het gezelschap net over de vraag van de “waarde van waarheid”, zo schrijven ze in een tweet waarin ze wereldkundig maken dat zij achter het opduiken van de verloren Picasso zitten. 

Feticu en Westerman zijn ook zelf op de hoogte gebracht van de hoax door een mail van Berlin. Zij zouden trouwens niet de enigen geweest zijn die anonieme brieven hebben ontvangen. Volgens de Nederlandse NOS zijn er brieven naar zes adressen gestuurd: drie in Nederland en drie in Roemenië. Yves Degryse en Bart Baele, beiden artistiek directeur bij het gezelschap, schrijven er in hun mail bij dat het niet de bedoeling was dat de twee Nederlanders naar Roemenië zouden afreizen. 

“Maar waarom hebben ze het schilderij hier dan verstopt?”, zegt Feticu. “Voor hen is het misschien een grap, maar ik neem het het hen wel kwalijk. De politie is hier ook twee dagen mee bezig geweest. Op voorhand dacht ik wel dat er maar een kans van zo’n een procent was dat we het echte schilderij zouden vinden. Maar als we het niet hadden nagetrokken, had ik er niet van kunnen slapen.” 

Westerman, die zegt dat hij de actie van de theatergroep wel kan waarderen, vindt dat Berlin misschien wel wat bedachtzamer te werk kon gaan. “Of het nu kunst is, of een publiciteitsstunt, of een practical joke, het is gigantisch uit de klauwen gelopen. Wij zijn 48 uur in handen geweest van de Roemeense autoriteiten, die bloedserieus waren. Zelfs The New York Times heeft hierover geschreven.” 

De theatermakers hebben in elk geval wat uit te leggen, vindt Westerman, die samen met Feticu gisteren terugkeerde naar Nederland, om over het voorval te praten in de populaire talkshow De wereld draait door. De toneelmakers wilden van hun kant geen verdere commentaar geven. Ook Geert Jan Jansen, de kunstvervalser op wiens leven de voorstelling True Copy is gebaseerd, laat weten dat hij voorlopig niet op vragen antwoordt. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden