Maandag 30/11/2020

ReactiesCultuursector

‘We moeten solidair zijn, maar verwachten ook steun’: cultuursector reageert op nieuwe maatregelen

Scènebeeld uit 'Wachten op Godot'. Woensdag en donderdag kan de voorstelling nog plaatsvinden, maar dan moeten Toneelhuis en Olympique Dramatique een kruis trekken over de speelreeks.Beeld kurt van der elst

Geen sport, geen cultuur, geen evenementen, geen jeugdactiviteiten meer voor wie ouder is dan 12. De Vlaamse regering zet het slot op onze vrije tijd. Zeker in de cultuursector zorgen de nieuwe maatregelen van de Vlaamse regering voor een déjà-vugevoel. Vanaf vrijdag moet de boel voor minstens drie weken dicht. ‘Binnen drie weken is niet alles weer in orde, dat voel je nu al.’

Nog 34 voorstellingen van het bejubelde Wachten op Godot, telkens voor een vol huis in de Waagnatie. Woensdag en donderdag kan de voorstelling nog plaatsvinden, maar dan moeten Toneelhuis en Olympique Dramatique een kruis trekken over de speelreeks. Net zoals in Brussel moet ook de cultuursector in Vlaanderen vanaf vrijdag voor onbepaalde tijd de deuren sluiten. Minstens drie weken, geldt het verdict.

“Dit zat eraan te komen, iedereen beseft dat alles nu even op de zorg moet. Maar het blijft hard”, zegt Guy Cassiers, artistiek directeur van Toneelhuis. “Zeker nadat we de voorbije twee weken tijd al drie keer moesten anticiperen op nieuwe verstrengingen. Mentaal is het een erg heftige periode.”

Frederik Sioen treedt hem bij in dat gevoel: “Soms zijn de cijfers gewoon te intens en dramatisch. We vinden het vooral jammer dat we onze maatschappelijke functie niet kunnen opnemen, om te zorgen voor verstrooiing en de verbeelding van de mensen te prikkelen.” 

Economische schade

De flexibiliteit en veerkracht van de sector is de voorbije maanden “onwaarschijnlijk groot geweest”, stelt Sioen. Midden augustus klonk het binnen de overkoepelende Crisiscel Cultuur nog vol vertrouwen dat minister Jan Jambon erkende dat de sector “coronaproof kan werken op het terrein”.

Mieke Dumont van de Gentse Vooruit benadrukt hoe er talloze protocollen zijn opgesteld en zaalplannen zijn aangepast om mensen veilig binnen en buiten te krijgen. “Dat werd ook heel erg gesmaakt. Elke voorstelling die we aanboden, was in no time uitverkocht. Sommige mensen snakken naar cultuur, net zoals anderen het fijn vinden om thuis naar voetbal te blijven kijken.”

Guy Cassiers, artistiek directeur van Toneelhuis: ‘Als we niet opnieuw de technische werkloosheid kunnen inroepen, kan het snel bergaf gaan voor heel wat culturele organisaties.’Beeld Vincent Delbrouck

De brug naar het profvoetbal is in dit debat nooit ver weg. “Wat me vooral opviel tijdens de persconferentie: sport wordt wel als een belangrijke economische sector benoemd, cultuur blijkbaar niet”, zegt ook Cassiers een beetje geïrriteerd. Hij wijst erop dat de schade op dat vlak nochtans niet gering is. “Een aantal bedrijven die technisch ondersteunend werken binnen de sector staat nu al in de uitverkoop. Dat Nederlandse firma’s daar alles aan het overkopen zijn, toont dat er te weinig ondersteuning is in vergelijking met de omringende landen.”

Maar toch moet de cultuursector nu vooral solidair zijn en zijn verantwoordelijkheid nemen, merkt Philippe Van Cauteren, artistiek directeur van het SMAK op. “Als sector hebben we vaak de neiging om te zeuren en misnoegd te zijn. En ja, we kunnen opmerkingen maken over deze beslissing, dat we de veiligheid kunnen garanderen, maar deze tijden vragen een groter symbool. We moeten nu solidair zijn met elkaar, met de collega’s in Brussel en Wallonië die ook al moesten sluiten.”

Perspectief

Wat niet wegneemt dat de sector van de overheid ook steun verwacht, voor de vele cultuurhuizen, kunstenaars en medewerkers die nu opnieuw zonder werk en inkomsten vallen. “Als we niet opnieuw de technische werkloosheid kunnen inroepen, kan het snel bergaf gaan voor heel wat culturele organisaties”, klinkt het bij Cassiers. Ook Thierry Laermans, secretaris-generaal van de Federatie van Cinema’s van België, vraagt gelijkaardige steunmaatregelen als de horeca, samen met onder meer de afschaffing van stadstaksen en een verlenging van de tijdelijke werkloosheid. “Alleen zo kunnen we vele faillissementen en ontslagen vermijden. Als de bioscopen moeten sluiten, heeft dat ook negatieve gevolgen voor het hele ecosysteem daar rond.”

De Crisiscel Cultuur laat alvast weten dat het de komende dagen wil voortwerken aan een voorstel voor een “integraal en gericht crisisbeleid voor het brede culturele veld als een belangrijke economische speler”. 

Vooral het gebrek aan perspectief valt opnieuw moeilijk te verteren. Niet voor het eerst moeten cultuurhuizen de agenda omgooien, zonder idee of de nieuwe planning het wél zal halen. “Ik heb een heel sterk déjà-vugevoel”, zegt Dumont. “Ook in maart kregen we telkens een perspectief van een paar weken, bij deze beslissing voelen we nu al: binnen drie weken is niet alles weer in orde.”

Cassiers hoopt alvast om in samenspraak met Waagnatie de voorstellingen van Wachten op Godot op een later moment te kunnen aanbieden aan mensen die een ticket hebben gekocht. “Maar ik vrees dat we al die onzekerheid zwaar gaan bekopen. Je kan wel verschuiven, maar gaan mensen nog het engagement durven aangaan om een ticket te kopen?”

Volgens Dumont zal de impact zich volgend jaar laten voelen. “De programmatie van de komende weken was sowieso niet op grote inkomsten geschaald, maar het valt toch maar weer weg. Alles wat nu niet binnenkomt, kunnen we volgend jaar niet investeren in nieuwe projecten.”

Ook het SMAK moet twee expo’s, die dit weekend zouden openen, annuleren. Maar Van Cauteren blijft er filosofisch bij. “Een van de expo’s was van Anna Boghiguian, die 74 jaar is en corona met lichte symptomen heeft gehad. Wij trekken ons op aan wat zij zegt: ‘Ik leer hier uit. En ik ben blij dat ik hier vijf weken kon zijn om deze expo te maken’. Dat moet de spirit zijn. Maar ik hoop wel dat de politiek ons de weg kan wijzen, met een duidelijk perspectief.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234