Zaterdag 21/05/2022

De Mol ontwaakt

Wat u moet weten dertien jaar nadat de laatste aflevering van 'De mol' werd uitgezonden

null Beeld VIER
Beeld VIER

Dertien jaar na het schielijk overlijden breit VIER een vervolg aan de legendarische realityreeks De mol. Met op maandag 1 februari de aftrap. De tijd vlakt herinneringen af, en dus frissen we even uw geheugen op.

Robin Broos

Wie, wat, waar

Voor de ruim 4 miljoen Vlamingen die destijds niet keken: De mol is een populair spelprogramma dat drie seizoenen op de toenmalige VRT-zender TV1 werd uitgezonden.

Het format heeft iets weg van het rijmpje van de tien kleine negertjes. Tien onbekende Vlamingen worden op reis gestuurd, samen kunnen ze geld verdienen en elke aflevering valt er iemand af. Maar een kandidaat probeert de boel te saboteren: de mol. De geldpot gaat naar degene die de mol weet te ontmaskeren.

Bedenkers waren Woestijnvissers Bart De Pauw, Tom Lenaerts, Michel Vanhove en Michiel Devlieger. Die laatste presenteerde het programma ook, maar vond een vierde reeks geen goed idee. "De hype is hier zo groot dat het steeds moeilijker wordt om nog verrassend uit de hoek te komen", zei Devlieger na afloop van seizoen 3 in De Morgen. "Het was onze bedoeling om deze laatste reeks minstens even goed te maken als de vorige. Daar zijn we in geslaagd en daar houden we het ook bij."

Maar sinds de oprichting van VIER wordt aan de mouwen getrokken van hofleverancier Woestijnvis om toch een nieuwe reeks te maken. Het productiehuis ging overstag en gaf de presentatierol door aan Gilles De Coster. De oorspronkelijke bedenkers zijn niet meer betrokken, maar gaven na lang getouwtrek hun akkoord aan Woestijnvis.

Michiel Devlieger presenteerde de eerste drie reeksen van het programma. Beeld VRT
Michiel Devlieger presenteerde de eerste drie reeksen van het programma.Beeld VRT

Pionierswerk

De mol bracht kwaliteitsvolle reality-tv nog voor er sprake was van Big Brother of Temptation Island. De makers kregen er in 2000 als eerste Belgische productie zelfs een Gouden Roos voor, een Europese prijs voor amusementsprogramma's.

Het format werd destijds aan zestien landen verkocht. De Amerikaanse versie The Mole liep vijf seizoenen, in Nederland staat het zestiende seizoen van Wie is de mol? op stapel. Sinds seizoen vijf werken ze uitsluitend met bekende kandidaten, maar er werden ook twee reeksen buiten categorie met kinderen gemaakt. Het programma is razend populair bij onze noorderburen. Het heeft bijna 300.000 fans op Facebook. Na de ontknoping is er een molfandag.

Alleen Phaedra deed beter

De mol is een tijdloos format, maar de context is vandaag helemaal anders. Denk even terug aan waar u in 1999 uw dagen mee vulde. Er was geen Facebook, laat staan een stabiele internetverbinding. Op 25 januari 1999 - daags na de ontknoping van het eerste seizoen van De mol - schreef journalist Kris Vanderhaegen in De Morgen: "Uiteindelijk werd De mol vooral voor internetprovider Planet Internet (in 2003 gekocht door Scarlet, red.) een onverhoopt succes. Dagelijks surften tussen 2.000 en 3.000 bezoekers langs de De mol-site. Zaterdag, toen de spanning een piekmoment bereikte, zwol de massa aan tot 12.000 mensen." Alleen de webcam van Phaedra Hoste lokte in die periode meer unieke bezoekers. Die had ze destijds bij zich thuis geïnstalleerd op vraag van de internetprovider.

Vis De Vijver

Allicht zullen ook dit seizoen verwoede fans samenhokken op het internet - tegenwoordig op sociale media - om hun theorieën te delen. Dat houdt risico's in, weten ook de makers. Er moet maar één iemand een spoiler posten om het zoekplezier voor heel Vlaanderen te verpesten.

Ook al telde het discussieforum van Planet Internet slechts 3.000 vaste bezoekers, Woestijnvis hield de berichten toch nauwlettend in de gaten. Ze speelden zelfs zelf voor mol toen de echte mol te vaak werd verdacht, ontdekte onze onderzoeksjournalist Douglas De Coninck, die het programma wekelijks analyseerde.

"Er was de afgelopen weken heel wat te doen over een foto die moest aantonen dat kandidaat Armand een vriend des huizes was bij Tom Lenaerts. Opmerkelijk was dat de foto uitgerekend daags na een andere serieuze ontdekking op het net en ook in deze krant verscheen: het feit dat Magda Ral in de telefoongids vermeld stond als actrice", schreef De Coninck bij de ontknoping. Hij ontmaskerde de saboterende forumgebruiker 'Vis De Vijver' later als een medewerker van Woestijnvis.
Collega De Coninck houdt nog even in beraad of hij ook het vierde seizoen onder de loep zal nemen. Hij onderzoekt of dat anno 2016 nog opportuun is.

Verkeerde been

De mol was in Vlaanderen een programma met hoog Eurosong-gehalte. Op zondagavond mochten de kinderen langer opblijven en plofte het hele gezin samen in de zetel. Studenten keken samen op kot.

Het format leent zich dan ook perfect tot groepsdenken, in een gezamenlijke zoektocht naar de verrader in het televisiespel. Ook al beseffen we allemaal dat de tv-makers ons in hun montage bewust op het verkeerde been proberen te zetten. "Ik ben ervan overtuigd dat geen enkele kijker voldoende zeker kan zijn over wie de mol is", zei Hugo De Bie ooit, de allereerste winnaar. "Alleen als je zelf meespeelt, lukte dat. Maar voor de kijkers wordt alles wat in 48 uur tijd gebeurt, teruggebracht tot een uur televisie, terwijl de uitgesproken signalen van de mol natuurlijk niet getoond worden."

Net geen 2 miljoen

De kijkcijfers van De mol zijn altijd in stijgende lijn gegaan. In het eerste seizoen volgden gemiddeld 1.127.000 mensen de zoektocht, bij de volgende reeksen waren dat er 1.490.500 en 1.663.100. De best bekeken aflevering was de finale van seizoen twee, die in 2000 zo'n 1.942.000 nieuwsgierigen wist te lokken.

Het nieuwe seizoen zal dertien jaar later niet op Eén maar op VIER worden uitgezonden, en niet op zondag- maar op maandagavond. De kans dat miljoenen mensen hun weg naar het commerciële net zullen vinden, is klein. Maar volgens De mol-expert 'Vis De Vijver' is een klein miljoen kijkers haalbaar. Zeker als we het vergelijken met dat andere verhuisde kijkcijferkanon De slimste mens ter wereld. In 2014 keken gemiddeld 940.567 Vlamingen naar De slimste mens op VIER, bij het laatste seizoen op Eén waren dat er 1.649.089. Destilleren we daaruit een coëfficiënt (0,57), dan kunnen we voorspellen dat De mol 4 op VIER gemiddeld 947.967 kijkers zal lokken.

Hoe zou het zijn met...

De allereerste reeks van De mol werd gewonnen door personeelschef Hugo de Bie, een functie die hij nu uitoefent bij DP World Antwerp, een van de grootste beheerders van containerterminals in de wereld. Amateurtoneelspeelster Magda Ral was toen de saboteur met dienst. Vandaag is zij actrice/regisseuse/beeldend kunstenaar. Onlangs speelde ze mee in de grootse voorstelling Gloed van choreograaf Serge Aimé Coulibaly.

In 2000 werd het programma gewonnen door Marianne Dupon. Zij werd gebombardeerd tot icoon van de holebigemeenschap en trouwde met wijlen Yasmine. Dupon zocht later de anonimiteit op en is tegenwoordig accountmanager bij Tablebooker. Mol met dienst was dat jaar Hugo Daemen, een gepensioneerde kolonel.

In 2003 speelde Marc Simons de mol. Toen was hij hoofd van de afdeling Product Management bij ING Insurance, vandaag is hij commercieel directeur bij Vivium. Stijn Vandaele, student sinologie, won het derde seizoen. Hij runt Gu Taichi, een Mechelse school in traditionele Chinese krijgskunst.

De mol, vanaf maandag 1 februari elke maandagavond om 20.35 uur op VIER

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234