Vrijdag 13/12/2019

Muziek

Wat leert een hersenscanner over STUFF.? "Ja, die data zijn persoonlijk"

Opnames clip STUFF. 12 maart 2018 Beeld Francis Vanhee

Met drie eigen minifestivals, onder meer in technoclub Fuse, kun je STUFF. deze maand weer overal zien. Zelfs het brein van de bandleden wordt te kijk gezet. Huh? "Ik heb niet de indruk dat we ons hiermee volledig hebben blootgegeven."

De clip van STUFF. bij het nummer ‘Fulina’ is elke keer anders, afhankelijk van wat de kijker er zelf van wil maken. Tegelijk kan de video niet persoonlijker worden. Tijdens de opnames kregen de bandleden een EEG headset op, een draagbare hersenscanner die emoties en cognitieve processen meet.

De technologie komt van het Leuvense onderzoekscentrum Imec, wereldspeler op vlak van nano-elektronica. De onderzoekers benaderden de jazzband als proefpersonen voor hun experiment. “Onze rol was redelijk passief”, zegt drummer Lander Gyselinck. “Wij deden niets anders dan wat we gewoonlijk doen. We hebben onze muziek gespeeld en dat is op verschillende manieren geregistreerd: in beeld, maar ook in data. En ja, die data zijn persoonlijk, maar we hebben geen psychologische vragen moeten beantwoorden. Het gaat om hersengolven. De wetenschap weet nog niet wat die precies betekenen. Ik heb niet de indruk dat we ons hiermee volledig hebben blootgegeven.”

Wat wel duidelijk wordt, is dat de intensiteit verschilt van muzikant tot muzikant, op elk moment tijdens het nummer. “Zelf ben ik in vrij contante staat van opwinding. Als drummer moet ik doorlopend in pieken spelen. Bij Menno, onze turntablist, is dat veel dynamischer.”

Emotionele datastromen

Regisseur Wim Reygaert maakte van de wetenschappelijke gegevens iets artistieks. “Het was interessant om met andere data dan videodata te werken”, zegt hij. “Wanneer we video’s opnemen, gebeurt dat ook digitaal. Ik heb deze nieuwe data op dezelfde manier behandeld, om het overzichtelijk te houden. Het een kwestie van experimenteren om van die rijen cijfers interessante beelden te maken. Ik heb gezocht naar een visuele lijn die aansluit bij STUFF. en hun nummer, maar ook bij het werk van Imec.”

Het resultaat is een video-installatie waarbij de toeschouwer niet enkel de muziek, maar ook de muzikanten op een aparte manier kan ervaren. Zo staan er in de ruimte een zestigtal speakers, opdat de muziek in 360 graden rond het publiek kan bewegen. De toeschouwers kunnen tegelijk aangeven welke muzikant en wiens emotionele datastromen ze op de schermen volgen.

“Het was mindblowing om te ontdekken wat er allemaal mogelijk is”, zegt Reygaert. “Ik ben al lang met film bezig en voelde een zekere vermoeidheid opkomen. Dit voelt als een nieuwe speeltuin. STUFF. is de band die je hiervoor nodig hebt. Samen met de breinen van Imec krijg je iets heel bijzonder. Ik hoop dat toeschouwers zich vooral de vraag zullen stellen: hoe werkt dit eigenlijk? We geven wel een kort woordje uitleg, maar doen het niet helemaal uit de doeken. Hoe dan ook wordt het iets dat niemand ooit eerder gezien zal hebben.”

Speciallekes

Artistiek en inhoudelijk draait het project om de technologie. Al zijn er raakvlakken met de muziek, vindt Gyselinck. “In onze muziek hoor je altijd wel wat technologie, als was het maar in een melancholische scifivorm. Technologie triggert ons.”

De installatie wordt deze week voorgesteld tijdens het innovatiefestival and& in Leuven, en is later te bekijken in Flagey (Brussel, 9-10/5) en De Krook (Gent, tbc). Intussen cureert de band nog drie avonden op drie bijzondere plekken. Een club (Fuse, Brussel, 9/5), een kunstencentrum (De Studio, Antwerpen, 12/5) en een concertzaal (Vooruit, Gent, 19/5).

“Het zijn plekken waarvan wij vinden dat we er thuishoren”, zegt Gyselinck. “Voor elke plek hebben we speciallekes voorbereid. In Fuse gaat dat meer de elektronische toer op. Zo’n concert in een club wordt spannend omdat het een plek is waar je normaal dj’s aan het werk ziet. We hebben er bijvoorbeeld ook Clark geprogrammeerd, muziek die wel te maken heeft met de dancecultuur. En ook STUFF. is gestart tussen dj’s. Wij werken als band volgens mij het beste op plekken waar mensen het gevoel hebben dat ze mogen dansen. STUFF. in Fuse, dat klopt dus wel.

2-5/5 op and&-festival (Leuven). andleuven.com

STUFF. invites op 9/5 in Fuse (Brussel), 12/5 in De Studio (Antwerpen) en 19/5 in Vooruit (Gent).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234