Maandag 06/04/2020

Muzieknieuws

Wat is de toekomst van de muziek?

David Byrne, ex-Talking Heads-frontman, is een van de voorvechters van een nieuw muzikaal businessmodel.Beeld Redferns via Getty Images

Muzikanten hebben het zelden onder de markt. Maar vandaag is het vijf over twaalf. 'No pasarán!' stijgt her en der op uit de muziekwereld. Van Aloe Blacc over Joanna Newsom, David Byrne en Eva De Roovere: de gratis-reflex is de grote vijand van al wie creatief is. Maar wat willen muzikanten nu eigenlijk precies?

Loon naar werken, in de eerste plaats. GALM (Genootschap Auteurs Lichte Muziek) verdedigt in ons land de belangen van muzikanten, en organiseert vandaag een debatavond in 't Arsenaal in Mechelen om aan de alarmbel te trekken. Spreekbuis Tom Kestens kondigt er de noodtoestand af met een 'State of the Music'. Zijn droom is niet zoveel verschillend van die van Talking Heads-zanger David Byrne: hoog tijd voor een transparanter en eerlijker businessmodel, waarbij niet enkel de platenlabels zich verrijken. Een mooi maar onrealistisch ideaal? Wij mochten de pijnpunten van GALM al eens inkijken.

1. Een noodplan voor de muziek

Is muziek waardeloos geworden? Dat vraagt Tom Kestens zich af. De Groen-politicus - ook bekend van Lalalover - bindt vanavond de kat de bel aan met die vraag waarom muziek geen meerwaarde vormt voor mensen. Ze wordt even bedreigd als schaars wanneer we niet snel ingrijpen.

Zijn grootste bekommernis is dat muzikanten met beleidsmakers, streamingdiensten, platenbazen, publishers, managers en bookers snel met elkaar in gesprek gaan. "Anders moeten we elk onze eigen richting uit."

2. Schaf het gratismodel af

Spotify en YouTube? Op de keper beschouwd, zijn ze een dienst voor de fan. Spotify levert de makers van muziek bij benadering 0,0006 eurocent per stream op. Toegang tot miljoenen songs - dag in, dag uit - kost je op YouTube zelfs niets, waardoor je ook niet op een vetpot hoeft te hopen als muzikant. En een abonnement op de meeste streamingdiensten kost je ook maar een habbekrats.

Dat de toekomst van muziekbeleving er nu eenmaal zo uitziet, vallen artiesten ook niet aan. Wél dat het gratismodel van YouTube en Spotfiy een ouderwetse gedachte van illegaal downloaden in stand houdt.

Ook al omdat de meeste streamingplatformen zich niet alleen als schurken gedragen, maar ook perfide jokkebrokken: Spotify kondigde zopas aan dat het 21 miljoen dollar aan achterstallige royalty's zal uitbetalen. Die vergoedingen werden tot hiertoe niet uitbetaald omdat Spotify naar eigen zeggen niet over de nodige informatie beschikte om de auteurs en uitgevers te identificeren. De 'I-call-your-bullshit,-sir-award'? Die gaat dit jaar naar hen. "Soms voelt het alsof een artiest in de AB zou spelen, en daar geen cent voor zou krijgen, omdat het nu eenmaal zo'n gerenommeerde concertzaal is", is een vaak gehoorde klacht.

3. Neem meer risico's, radiomakers

Taylor Swift nam de handschoen op tegen streamingsites, die vandaag de radio hebben vervangen. Maar wat met acts die niet zo'n populaire sound hebben? Zij kunnen al lang niet meer op de goodwill van geformatteerde zenders rekenen. Het gevolg? Concertbedragen en festival fees zijn voor kleine en middelgrote groepen substantieel gedaald.

Programmatoren nemen minder risico dan ooit, klinkt het in de wereld van de muziek. Een parallel circuit van privé-initiatieven is daarmee ontstaan: huisconcerten, jams of kleine tuinfestivals winnen aan belang. Artiesten moeten daar bij wijze van spreken met de hoed rondgaan. Een pervers effect, klinkt het. Programmatoren moeten meer risico's durven nemen.

4. Meer samenwerking tussen muzikanten en beheersvennootschappen

Geen zinnig mens rekent nog op hoge verkoopcijfers, weten ze in de muziekwereld - behalve als je Pharrell of Taylor Swift heet. En dat heeft een aanzienlijke impact. Plots zijn auteursrechten nog meer dan ooit de inzet van onderhandelingen.

"Labels, publishers, productiehuizen, telecombedrijven, streamingproviders en zelfs onze met belastinggeld gefinancierde openbare omroep willen allemaal een deel van die auteursrechten inpikken. Laat de verdediging van de rechten nu net de corebusiness van GALM zijn. Met de beheersvennootschappen blijven we strijden voor de bescherming van het muzikaal verdienmodel."

5. Een muzikantengilde anno 2016

Muzikanten moeten tot een verenigde aanpak van hun belangen komen. Allemaal samen en slagvaardig, zegt Kestens. Als de muzikanten willen opboksen tegen de sterke labels en reusachtige platformen, moeten ze dat dus en masse doen.

"We moeten een manier vinden om onze belangen te verdedigen. Collectief beheer en een correcte en transparante inning van onze rechten zijn cruciaal. Maar onafhankelijkheid voor ons is nog crucialer. Wat we in eigen handen hebben, maakt ons machtiger, sterker."

De debatavond in 't Arsenaal start om 19 uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234