Dinsdag 13/04/2021

MuziekUitgezongen

‘War Pigs’ van Black Sabbath: Heavy metal à la Faust

Black Sabbath in 1970, v.l.n.r.: drummer Bill Ward, gitarist Tony Iommi, zanger Ozzy Osbourne en bassist Geezer Butler. Beeld WireImage
Black Sabbath in 1970, v.l.n.r.: drummer Bill Ward, gitarist Tony Iommi, zanger Ozzy Osbourne en bassist Geezer Butler.Beeld WireImage

Snoeiharde oorlogskritiek of pretentie-loze shockrocker? ‘War Pigs’ van Black Sabbath eet van twee walletjes tegelijk, zo blijkt.

‘Generals gathered in their masses,’ loeit Ozzy Osbourne, ‘Just like witches at black masses / Evil minds that plot destruction / Sorcerer of death’s construction.’ De tweeakkoordenriff van gitarist Tony Iommi is een suckerpunch die ribben doet kraken. Geezer Butlers bas is vinnig en zompig tegelijk, als een sidderaal in de broekspijp, Bill Wards drumpartij een precisiebombardement.

Het moet gezegd: de vier working class lads uit het onooglijke gat Aston, Birmingham, die amper vier maanden na de release van hun debuutalbum opnieuw in de studio stonden voor de opvolger, vormden een retestrakke rockunit die twee jaar lang haast onafgebroken had getoerd.

Het verklaart de moordende groove van ‘War Pigs’, de opener van het doorbraakalbum Paranoid (1970). In zijn vroegste incarnatie heette het nummer ‘Walpurgis’, genoemd naar Walpurgis­nacht, het voorchristelijke feest dat wordt gevierd in de laatste nacht van april en dat gaandeweg uitgroeide tot een feest voor heidenen, wicca’s en andere ­liefhebbers van het occulte. Of “het kerstfeestje van Satan,” zoals tekstschrijver Geezer Butler het ooit eloquent verduidelijkte, “maar we moesten de tekst veranderen omdat iedereen dacht dat we satanisten waren.”

Butler had de oerversie van de song immers volgepropt met morsige beelden die onbeschaamd de Gehoornde in een funky daglicht zette. Zijn apocalyptische tableau waarin heksen op een heuvel nabij een kerkruïne hun met sulfer omzwachtelde Chef oproepen, zij aan zij met de verdoemden der aarde, zat diep geworteld in occulte kunst.

Niet zomaar campy vampierenfilms met Vincent Price maar verwijzingen naar, zowaar, Faust van Goethe. Leg de cadans van ‘War Pigs’ maar eens naast dit fragment uit Faust waarin de demon Mephisto tijdens Walpurgistnacht – hoe treffend! – de protagonist escorteert naar een heksenbijeenkomst: ‘The witches t’ward the Brocken strain / When the stubble yellow, green the grain / The rabble rushes - as ‘tis meet / To Sir Urian’s lordly seat.’ Voeg er Ozzy’s rauwe “Oh yeah!” aan toe en je ziet de heavy metal voor je ogen geboren worden.

Black Sabbaths platenfirma die voor de band een lucratieve Amerikaanse tournee had uitgestippeld, lachte groen met al die duivelse geintjes. Want wat zou puriteins, godvrezend Amerika hiervan denken? Ook de groepsleden zelf, geïrriteerd door de associaties met satanisme, wilden het roer enigszins omgooien. Dus werd ‘Walpurgis’ ­omgedoopt tot ‘War Pigs’ en kreeg de tekst een vleugje anti-oorlogsretoriek mee. “Het is een protestsong”, verklaarde Bill Ward later. “We doelden specifiek op de Vietnamoorlog. In die tijd broeide er in de VS een sterke tegencultuur die de machthebbers op hun fouten wezen”.

Maar het was nog steeds niet goed. Sabbaths platenbazen vreesden dat de band te fel zou worden geclaimed door de anti-oorlogsactivisten. Bovendien wilden ze niet worden geassocieerd met de gruwelijke moord op actrice Sharon Tate door de bende van Charles Manson die bij die slachtpartij in 1969 de woorden ‘pigs’, ‘political piggies’ en ‘death to pigs’ op de plaats van het delict had uitgesmeerd met het bloed van de slachtoffers, tot walging van Amerika.

De firma Sabbath koos eieren voor zijn geld. Zijn tweede album werd niet War Pigs gedoopt zoals eerst was gepland maar Paranoid: de veiligere, ­vlotter verkoopbare titel van de single die de band wereldroem zou bezorgen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234