Zondag 26/09/2021

DM ZaptJoël De Ceulaer

Wanneer wordt de sigaret gecanceld op tv?

Des. Beeld TMDB
Des.Beeld TMDB

Joël De Ceulaer zet de blik op oneindig. Vandaag: rokende personages.

Ik moet toegeven dat ik het debat over Bridgerton niet heb gevolgd. De serie ook niet. Geen seconde van gezien. Ik hou niet van kostuumdrama’s en heb mij qua discussies de laatste tijd net iets meer gefocust op een ander onderwerp – het virale kreeg voorrang op het identitaire. Maar voor zover ik kan opmaken uit de artikels die ik in een ooghoek zag voorbijkomen, ging het Bridgerton-debat in de kern over de botsing tussen politieke en historische correctheid. En over representatie. Zonder mij dus over dat specifieke debat te willen uitspreken, zou ik graag een hypothese bij u aftoetsen over een andere kwestie – die dezelfde botsing blootlegt. Die kwestie is deze: de sigaret in tv-series.

Ik heb het al vaker gedacht, maar toen ik onlangs Des zat te volgen op Canvas, wist ik het wel zeker: de vraag is niet meer óf, maar wannéér de sigaret wordt gecanceld, afschaft, uitgedrukt, gedoofd, uit de scenario’s geschreven. Des is een serie die werd gebaseerd op waar gebeurde feiten uit de jaren 70 van de vorige eeuw, toen moorden wel, maar roken nog niet verboden was. In die tijd – ik was erbij – mocht je overal een sigaret opsteken: van de huiskamer tot de kroeg en de werkplek. Zelfs wie op kraambezoek kwam, kreeg toen nog een mandje met een brede waaier aan merken aangeboden. Roken hoorde er nu eenmaal bij. In die zin is Des historisch volledig correct. Net zoals The Serpent, die andere serie over een historische seriemoordenaar uit de jaren 70 – de rechtschapen en sympathieke Herman Knippenberg rookte haast de hersens uit zijn hoofd. En dat krijgen we dus ook te zien. Knippenberg zit aldoor zo frenetiek aan een sigaret te frunniken, dat ik als ex-roker bij momenten heel even zin kreeg om ook opnieuw zestig stuks per dag te verbruiken, zoals ik dat tot zestien jaar geleden deed. Ik kan mij beheersen, maar eerlijk is eerlijk: zien roken brengt zoete herinneringen naar boven. U zult begrijpen dat Mad Men bingewatchen destijds een ware beproeving was.

Naar 'Mad Men' kijken is een beproeving voor ex-rokers. Beeld rv
Naar 'Mad Men' kijken is een beproeving voor ex-rokers.Beeld rv

Mijn hypothese luidt nu als volgt: dat kan niet blijven duren. Ja, het is historisch correct om reclameboys uit de jaren 60 en moordenaars en diplomaten uit de jaren 70 een eind weg te laten smoren. Maar is het nog wat deze samenleving wil? Blijft tabak een normaal attribuut dat er nu eenmaal bij hoorde, of laten mainstream scenaristen straks alleen nog personages roken als het echt functioneel is, zoals die regel ooit voor naakt werd ingevoerd? En zal men er niet op moeten toezien dat de rechtschapen personages clean blijven, om de jeugd geen slechte rolmodellen voor te schotelen? Zullen de maatstaven van deze tijd straks bepalen wat op dat vlak gebeurt in series uit een andere tijd?

Mijn gok: yep, geef het nog een jaar of vijf.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234