Dinsdag 25/06/2019

Portret

“Walen en Vlamingen hebben dezelfde bastaardspirit”: Bouli Lanners, de Waalse topacteur die u móet ontdekken

Bouli Lanners. Beeld Illias Teirlinck

Hij is een van de beste acteurs van ons land, maar u hebt waarschijnlijk nog nooit van hem gehoord. Maak kennis met Bouli Lanners (53): op handen gedragen én met de dood bedreigd in Wallonië en Frankrijk, quasi onbekend in Vlaanderen. Portret van een man die hoge pieken en diepe dalen heeft gekend.

De vogels fluiten en de magnolia’s staan in bloei in de weelderige tuin van Bouli Lanners. Al zeven jaar woont hij op een groene heuvel vlak boven het blitse station van Luik-Guillemins. Een klein paradijsje, zeker op deze mooie lentedag.

Maar veel tijd om ervan te genieten heeft de Waalse acteur dezer dagen niet. Al anderhalve maand lang springt hij van het ene interview naar het andere, ter promotie van zijn nieuwe film: het prachtige familieportret C’est ça l’amour. Lanners vertolkt daarin een vader die alleen voor zijn puberdochters moet zorgen, nadat zijn vrouw hem heeft verlaten. Het is een van zijn mooiste rollen tot dusver – en dat wil wat zeggen, want in zijn dertigjarige acteercarrière heeft hij in meer dan 80 film- en tv-producties meegespeeld. Van bitterzoete komedies (Les convoyeurs attendent) over gevoelige arthousefilms (Réparer les vivants) tot regelrechte Franse blockbusters (de Asterix-franchise).

In Franstalig België en Frankrijk is Lanners dan ook een ster. Niet van het type posterboy. Daarvoor is hij te volks en te oud – “alleen in bejaardentehuizen hangen er posters van mij op, denk ik”, grapt de 53-jarige acteur. Maar selfies en handtekeningen behoren wel tot de dagelijkse routine. “Hier in Luik is het niet evident voor mij om rustig over straat te lopen”, geeft Lanners toe.

Poedelnaakte Kevin Janssens

Het contrast met onze contreien kon niet groter zijn: een snelle rondvraag op sociale media leert ons dat ongeveer driekwart van de Vlamingen nog nooit van hem gehoord heeft. Wat niet betekent dat u hem nog nooit hebt gezien: in De rouille et d’os speelde Lanners bijvoorbeeld een louche beveiligingsagent aan de zijde van Matthias Schoenaerts. Binnenkort zal hij dan weer naast een poedelnaakte Kevin Janssens opduiken in de naturistenfilm De Patrick.

Als het aan Lanners zelf ligt, zult u hem ook steeds vaker tegenkomen: “Ik wil heel graag meer in Vlaanderen werken. Meer zelfs: Vlaanderen maakt deel uit van wie ik ben!” Hij knoopt zijn hemd los en ontbloot trots zijn borst: onder een harig tapijtje zien we de bekende Liggende boer van Constant Permeke slapen. “Ik ben een echte Belg”, benadrukt Lanners. “Ik heb veel meer voeling met de Vlaamse cultuur dan met de Franse. Walen en Vlamingen hebben dezelfde bastaardspirit gemeen.”

Bouli Lanners werd in 1965 geboren in wat misschien wel de meest Belgische streek van ons land is: Moresnet-Chapelle ofte Eiksken, op een steenworp van het Drielandenpunt. Daar groeide de acteur – officieel Philippe, maar vanwege zijn mollige figuur al snel ‘Bouli’ bijgenaamd – op als zoon van een douanier en een huisvrouw. Acteren was nooit zijn grote droom, zegt hij. Schilderen wel. “En dat is eigenlijk nog steeds zo. Maar van schilderen kun je maar heel moeilijk leven.”

Bouli Lanners. Beeld Illias Teirlinck

Toen Lanners op zijn 19e aan de Kunstacademie van Luik ging studeren, werkte hij aanvankelijk in het nachtleven om zijn brood te verdienen. Al snel groeide hij uit tot een van de bekendste, grappigste barmannen van de stad. Het werd zijn toegangsticket tot de filmwereld. “In 1984 maakte ik aan de toog kennis met een filmploeg. Zij vroegen me voor het eerst om in een tv-sketch te acteren. Na een tijdje begon ik ook decors voor hen te maken, want ik kon schilderen, behangen enzovoort. En voor ik het wist was ik zoveel aan het werken dat ik nooit meer op de Academie kwam. Het duurde niet lang of ik werd er buitengegooid.”

Kleine dikke

Als handige harry oefent Lanners zowat iedere denkbare functie op een filmset uit: “Rekwisieten, koken, explosieven leggen voor een oorlogsfilm... Het enige wat ik nooit heb gedaan, is maquillage. En maar goed ook.” (lacht) Zijn eerste, bescheiden doorbraak als acteur komt er eind jaren 80, dankzij het komische tv-programma Les Snuls: “Ik deed er de decors en de productieleiding, maar soms hadden ze een kleine dikke nodig in beeld, en dan mocht ik meespelen. Bij voorkeur in een roze tutu. (lacht) Dat was fijn om te doen, en plots werd ik herkend op straat.”

Maar net wanneer het Lanners voor de wind begint te gaan, valt hij in een zwart gat. “Na mijn 27ste heb ik een paar vreselijke jaren gekend. Ik was zelfstandige, en een paar bedrijven die me nog geld moesten, waren failliet gegaan, waardoor ik plots aan de grond zat. Ik heb vijf, zes jaar met niets geleefd. Zelfs geen werkloosheidsuitkering. En dan gaat een mens rare dingen doen. Dingen die niet mogen.” In zijn donkerste periode, waarover hij liefst niet meer wil praten, steelt en dealt Lanners om brood op de plank te krijgen. Wonen doet hij in een hutje zonder wc of stromend water.

Koning van de bijrol

1997 wordt het jaar van de grote ommekeer. “Op een bepaald moment bereik je de bodem van de put”, vertelt Lanners. “Dan kan het verschillende kanten op: ofwel ga je dood, ofwel naar de gevangenis, ofwel neem je een nieuwe start. Bij mij is het gelukkig dat laatste geworden. Plots schoot mijn overlevingsinstinct in werking. Ik maakte een klik en besefte: ‘Dit is niet wat ik wilde. Ik wil een artiest zijn.’ Daarom heb ik zelf een kortfilm (‘Travellinckx’, LT) geschreven en geproduceerd. Dankzij een hoop vrienden die er allemaal een beetje geld in investeerden. Die film is de wereld rondgegaan, en op exact hetzelfde moment begon er van alles te veranderen: ik leerde mijn vrouw kennen, en ik kreeg mijn eerste echte filmrol in Les convoyeurs attendent. Zo kwam ik stilaan weer boven water.”

In de twintig jaar van toen tot nu rijdt Lanners een indrukwekkende parcours. Als regisseur van films als Eldorado en Les géants, die telkens op de grootste filmfestivals ter wereld geselecteerd worden. En natuurlijk ook als acteur. Al speelt hij zelden de eerste viool: Bouli Lanners geldt lange tijd als de koning van de bijrol. “Aanvankelijk was dat een vorm van zelfbescherming: ik had geen acteeropleiding gevolgd, dus ik dacht niet dat ik een hele film zou kunnen dragen. En laten we eerlijk zijn: als ik nu terugkijk naar de rollen die ik 25 jaar geleden speelde... Dat was echt heel slecht. Maar sinds kort voel ik me eindelijk echt klaar voor hoofdrollen. Ik voel dat C’est ça l’amour een nieuw kantelpunt in mijn carrière kan worden.”

Doodsbedreigingen voor het klimaat

In de bioscoop lokt Bouli Lanners geregeld tien- of zelfs honderdduizenden kijkers, maar op internet scoort hij tegenwoordig nog beter: de politiek geëngageerde videoboodschappen die hij op zijn Facebook-pagina post, worden massaal aangeklikt. In zijn meest bekeken filmpje, dat begin december vorig jaar online kwam, voer hij zwaar uit tegen minister van Energie, Milieu en Duurzame Ontwikkeling Marie-Christine Marghem (MR), die na de grote klimaatmars in Brussel nog steeds weigerde om een Europees energieakkoord te ondertekenen.

Het filmpje is intussen offline gehaald. Het bezorgde Lanners dan ook heel wat kopzorgen: “Die video werd anderhalf miljoen keer bekeken, want veel mensen deelden mijn frustratie. Maar anderen waren het niet met me eens. Ik heb doodsbedreigingen gekregen. Dat was erg heftig.” Het was de eerste keer in zijn lange carrière dat de anders zo geliefde Bouli Lanners vijanden maakte. “Als je eens een slechte film maakt, houden de mensen nog steeds van je. Maar als je je engageert, en mensen aanmoedigt om zichzelf in vraag te stellen, dan zijn er plots die je hartsgrondig haten.”

Bouli Lanners. Beeld AFP

Maar Lanners is niet van plan om te zwijgen. Naast zijn werk als acteur en regisseur blijft hij zich inzetten voor het klimaat en tegen kernenergie. “Ik heb geen kinderen, dus ik zou me gewoon kunnen gaan bezatten en het einde afwachten. Maar dat zou enorm wringen. De kernenergie die wij nu gebruiken, zal een impact hebben op honderden generaties na ons. Ik voel me moreel verplicht om iets te doen. Ook al kruipt daar heel veel tijd in. En dat zal alleen maar meer worden, want we staan aan de rand van de afgrond.”

C’est ça l’amour speelt vanaf woensdag in de bioscoop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden