Woensdag 18/09/2019

Review

Waarom 'Westworld' gewoonweg de beste scifireeks aller tijden is

Westworld wordt bevolkt door 'hosts': mensachtige wegwerppersonen. Beeld rv

Het leven van een tv-kijker kan soms simpel zijn. Westworld, HBO's wonderbaarlijk geschreven, gedraaide en gespeelde update en upgrade van Michael Crichtons film uit 1973, is gewoon de beste sciencefictionreeks aller tijden.

Peak TV? Verzadigingsgrens? Serieel teveel? Nooit van gehoord, zegt HBO, de zender die geschiedenis blijft schrijven. Nooit te veel, denkt J. J. Abrams, de meesterproducent die drieëentwintig jaar geleden al met Crichton samenzat om na te gaan hoe een remake van diens moeizaam tot stand gekomen, maar erg succesvolle debuutfilm er zou kunnen uitzien. Nog lang niet bereikt, denkt Jonathan Nolan, die peak TV (een verwijzing naar peak oil, het begin van het einde van de planetaire oliereserves, het begin van de afname van de productie).

De zes jaar jongere broer van Christopher was scenarist voor vijf van diens films en is al vijf jaar monomaan bezig met Abrams interessantste tv-project: Person of Interest, een show over surveillance en paranoia, ontwakende MI (machine-intelligentie) en nakende AI. Het laatste seizoen sloot af "als een documentaire", zegt Nolan zelf.

Sinds 2009 leeft Nolan de Jongere aan de zijde van Lisa Joy, een ervaren televisiescenariste die zijn fascinatie deelde voor 'de singulariteit', het moment waarop de mensensoort zichzelf technologisch opheft of overstijgt, en voor onze recente aandrang om ons meest private bestaan in gedeelde kaders van games en stories te gieten.

Tot in de onsterfelijkheid

Een tijd na Michael Crichtons dood in 2008 besefte Abrams dat een remake van Westworld een foute conceptie was: het waren de ideeën die de nalatenschap van de film definieerden. En toen ging de bal aan het rollen - helemaal tot in de onsterfelijkheid.

Wat er van Westworld uit 1973 overblijft, is de idee dat de toekomst zich afspeelt in een pretpark waar voor rijke bezoekers het gewelddadige, losbandige verleden van het Wilde Westen weer tot leven komt dankzij speciale acteurs: kunstmensen, geschapen door breinwetenschap, neuronanotechnologie en 3D-printers. En de idee dat hun kunstmatig en immer heropstartend leven complexer is dan de mensen wensen.

De catastrofe begint wanneer de namaakmensen beseffen wat een verschrikking de echte homo sapiens is. Beeld rv

De betekenis van remake en reboot is nog nooit zo toepasselijk geweest, als een slang die in zijn eigen staart bijt: een reboot trekt zich niets aan van wat er voorheen is gebeurd en hertekent alles. "Er zit hier een serie in," zei Abrams, "en het gezichtspunt wordt dat van de hosts: de humanoïde wegwerp- of recycleerpersonen."

Onder het alziend oog van Abrams zetten de Nolans zich aan het schrijven. Enige controverse rond vermeend seksueel geweld en 56 miljoen dollar later zijn er tien afleveringen, waarvan de eerste zondagavond (zondagnacht bij ons) haar première krijgt.

Er zijn genoeg sciencefictionreeksen geweest die net dat tikje onheil of unheimlichkeit méér hadden dan de doorsnee Star Trek: van The Twilight Zone uit de jaren 60 tot The X-Files uit de jaren 90, van V uit de jaren 80 tot Battlestar Galactica uit de jaren 2000.

Op basis van de eerste vier afleveringen zeggen we u dit: Westworld, de show die de donkerste, meest tragische conditie en relatie van echt en kunstmatig leven opspoort op een diep cinematografische manier, blaast ze allemaal weg.

De beste sciencefictioncinema, zei Steven Spielberg, is de cinema die doet alsof het allemaal echt is en vandaag gebeurt, vlak naast je deur. Alsof jij het je inbeeldt, het droomt. Alsof elke thrill en chill - hoe artificieel en fictief ook - nu, hier en met jou kan gebeuren. Ernaar kijken overstijgt met andere woorden elke liefde of haat voor genre.

Let wel, Abrams en de Nolans gunnen u geen lui ritje in het pretpark van primetimetelevisie. De eerste aflevering, die Nolan met een grijns 'The Original' noemde, is geen geleid bezoek aan het park der parken, en er is evenmin een stratenplan of wachtrij. De kijker valt pardoes, ergens tussen terreur en delirium, in een van de tweehonderd onderling verbonden verhaallijnen die van Westworld een ongekende fantasiewereld maken. Daarin is de helft van de pret de ontdekking zelf, zoals een personage zegt.

Magisch en manisch

Bezwerende contemplatie, een niet aflatend gevoel van onheil en viscerale actie gaan hand in hand in dit slim en sexy, magisch en manisch schouwspel over het nakende einde van de homo sapiens. De wende of catastrofe begint als de hosts voor het eerst echt zien wat een verschrikking de mens is. In de woorden van Miranda in The Tempest: "O wonder! Hoeveel aardige wezens zijn er hier wel niet! Hoe schoon is de mensheid! O heerlijke nieuwe wereld, die zulke mensen draagt."

De magistrale acteurs zijn het hart van de show, met Anthony Hopkins in grote vorm als Ford, de geniale schepper van het park. In een ontmoeting met een grondig ontspoorde host vraagt Ford wat het wezen wil. Het antwoord: "Mijn schepper ontmoeten." "Wat een geluk," zegt Ford, "hij zit hier voor je. Wat wil je hem meegeven?" Het antwoord: "Mijn meest mechanische en vuilste haat."

Westworld, vanaf zondagnacht te zien op Play More van Telenet.

Anthony Hopkins speelt Ford, de geniale schepper van het pretpark vol kunstmensen Beeld RV HBO
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234