Woensdag 28/10/2020

Podcasts

Waarom podcasts over boeken wel scoren, terwijl tv-programma’s floppen

Wim Oosterlinck, de man achter de podcast ‘Drie boeken’.Beeld Wannes Nimmegeers

Een boekenprogramma maken. En dan liefst nog één waar ook effectief volk naar kijkt. Een opdracht waar al menig televisiemaker zich de tanden op stuk beet. Maar wat op tv niet lukt, lijkt met podcasts wel te kunnen.

“Een onmogelijke opdracht”,  zegt Jan Leyers wanneer in de podcast Drie boeken het maken van een televisieprogramma rond boeken ter sprake komt.  “Wat je ook doet,  commentaar komt er sowieso”, beweert Leyers, die zelf een tijdlang het gezicht was van het Canvas-programma Iets met boeken. “Iedereen die van ver of dichtbij met boeken te maken heeft, zal altijd vinden dat hij of zij het beter zou doen.”

Het resultaat daarvan? Na ettelijke pogingen om boeken op bevattelijke wijze op tv te brengen zijn boekenprogramma’s (voorlopig?) uit de zendschema’s geschrapt. Maar terwijl op de beeldbuis de grote leegte gaapt, blijken boeken – en gesprekken erover – het op andere kanalen wel goed te doen. Als podcast bijvoorbeeld. Drie boeken, een idee van radiomaker Wim Oosterlinck, is ondertussen aan aflevering 45 toe. Het concept is even simpel als geniaal. Elke week gaat Oosterlinck bij een bekende boekenliefhebber om het over zijn of haar drie favoriete boeken te hebben. En die gesprekken bereiken een steeds groter publiek.

“We zitten ondertussen aan een paar duizend luisteraars per aflevering”, zegt Oosterlinck. Maar meer nog dan de luistercijfers vallen hem de reacties op. “Sinds ik hiermee begonnen ben, word ik echt bedolven onder een golf van enthousiasme.” 

Ook voormalige MNM-stem Tom De Cock giet zijn liefde voor boeken tegenwoordig in podcastvorm. Onder de noemer Groen gebladerte duikt hij in de boekenkast van debuterende auteurs op zoek naar de boeken die hun leven veranderden. En ook die zoektocht wordt  net als bij Oosterlinck – bij boekenliefhebbers allerhande alleen maar op gejuich onthaald. 

Grote behoefte

Maar waarom krijgt een podcast over boeken positieve reacties terwijl een televisieprogramma over hetzelfde onderwerp een garantie is op kritiek?  “Omdat je in zo’n podcast niet aan de regels van een format gebonden bent”, denkt De Cock. “Je moet niet denken in items van drie minuten. En je hoeft geen onderwerp snel af te ronden omdat er een filmpje over iets anders klaar staat.” 

Ook Oosterlinck merkt in de reacties dat zijn luisteraars  net dat aspect heel fijn vinden. “Er zijn tegenwoordig heel weinig kanalen waar je een rustig en diepgaand gesprek kan voeren dat langer mag duren dan drie minuten. En blijkbaar is daar toch een grote behoefte aan.” 

Tom De Cock maakt met ‘Groen gebladerte’ een podcast over debuterende auteurs.Beeld Bob van Mol

De Cock haalt ook de keuze van de gasten en onderwerpen aan. “In boekenprogramma’s op tv zie je steeds dezelfde mensen opduiken. Bovendien komen die telkens weer vertellen over hetzelfde soort boeken. Liefst exemplaren met zoveel mogelijk woorden met twintig lettergrepen in de titel. Altijd dezelfde elitaire bullshit. Terwijl literatuur zoveel meer is. Kijk maar naar de enorme verscheidenheid die je op de boekenbeurs vindt. Het is geen toeval dat daar zoveel volk op afkomt. Maar het eerste boekenprogramma waarin én Sandra Bekkari én Toni Coppers én Dimitri Verhulst langs mogen komen, moet ik nog zien. Neen, geef mij dan maar een podcast zoals die van Wim waarin mensen van heel divers pluimage de revue passeren.”

Ook het verwachtingspatroon ligt anders. “Een televisieprogramma kost handenvol geld”, zegt Oosterlinck. “Dat maak je niet voor drie man en een paardenkop. Bij een podcast, waarvoor je amper productiekosten moet maken, ligt dat anders. Wanneer ik een paar duizend luisteraars haal, wordt mijn podcast een succes genoemd. Maar een tv-programma waar diezelfde paar duizend mensen naar kijken, zou een gigantische flop zijn.” 

Eloquente gasten

Dat beperkte bereik is ook de reden waarom in de boekensector toch nog steeds de vraag naar een televisieprogramma leeft. “Natuurlijk zijn we enthousiast over nieuwe initiatieven”, zegt Paul Hermans, directeur van Literatuur Vlaanderen. “Maar we willen vooral dat het een en-en-verhaal wordt. Met een podcast bereik je een heel specifiek doelpubliek dat én enthousiast is over boeken én zijn weg vindt in de nieuwe digitale toepassingen. Maar er zijn ook nog heel wat mensen die podcasts nog niet hebben ontdekt. Voor hen is een televisieprogramma met aandacht voor het boek dan weer beter.” 

“Het hangt ervan af wat je doelstelling is”, vult De Cock aan. “Een podcast als die van Wim en mij is natuurlijk een beetje preken voor eigen kerk. De mensen die naar Drie boeken of Groen gebladerte luisteren, zijn daar actief naar op zoek gegaan. Je kan dus veronderstellen dat ze sowieso al enthousiast zijn over boeken.” Om mensen die het (nog) niet zo voor boeken hebben aan het lezen te krijgen, kies je beter voor een ander medium. Eén waarmee ze in contact kunnen komen zonder daar moeite voor te doen. Dan toch maar weer een boekenprogramma op televisie? 

Bij Literatuur Vlaanderen hebben ze daar wel oren naar. “Ik weet dat zo’n boekenprogramma een beladen onderwerp is”, zegt Hermans. “Maar je hebt echt geen kunst- en vliegwerk nodig om van zo’n programma een succes te maken. Een bevlogen presentator, eloquente gasten en een goed gesprek, meer moet het echt niet zijn.” 

Naar die presentator hoeven televisiezenders met interesse alvast niet meer te zoeken. “Ik ben ervan overtuigd dat je aan een tafel, een paar stoelen en de juiste gasten genoeg hebt voor een boeiend en breed boekenprogramma”, zegt De Cock. “Als een zender me de kans wil geven om dat ook te bewijzen. Graag!” 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234