Vrijdag 01/07/2022

GetuigenissenMuziek

Waarom ontbolsteren sommige muzikanten wanneer ze solo gaan? (En andere niet?)

Sylvie Kreusch speelde eerste bij Soldier's Heart, daarna Warhaus: 'Soms schiet iets mij te binnen op straat. Wanneer je in een band zit, moet je eerst de anderen overtuigen van een idee vooraleer het uitgevoerd kan worden.' Beeld Wouter Maeckelberghe
Sylvie Kreusch speelde eerste bij Soldier's Heart, daarna Warhaus: 'Soms schiet iets mij te binnen op straat. Wanneer je in een band zit, moet je eerst de anderen overtuigen van een idee vooraleer het uitgevoerd kan worden.'Beeld Wouter Maeckelberghe

Harry Styles ontplofte nadat One Direction werd opgedoekt. Het einde van Destiny’s Child was het begin van het Beyoncé-tijdperk. Ook Paul McCartney, Sting en Sylvie Kreusch hebben het rijk het liefst alleen. Waarom ontbolsteren sommige artiesten wanneer ze solo gaan en andere niet?

Elmo Lê van

Een eerste les voor wie werelddominantie ambieert: luister vooral niet naar journalisten.

Bij de start van Beyoncés solocarrière zag een recensent van The New York Times haar toekomst eerder somber in. “Misschien is ze niet zo veelzijdig als het lijkt”, was het verdict over haar solodebuut Dangerously in Love. “Beyoncé is een sterke zangeres, maar misschien is ze wel het sterkst in groepsverband.” Niet elke glazen bol is even betrouwbaar.

Voor Beyoncé Knowles een stadion vullende ster werd, was ze een groepslid van Girl’s Tyme, het latere Destiny’s Child. Ook met anderen aan haar zijde was ze succesvol, maar haar carrière kwam pas echt in een stroomversnelling door haar eigen weg te gaan. Hetzelfde scenario lijkt zich te herhalen bij Harry Styles, die vandaag zijn derde langspeler Harry’s House uitbrengt. Hij was een lid van boyband One Direction, wat later slechts de amuse-gueule van zijn carrière zal blijken. Het magnum opus wil hij serveren onder zijn eigennaam.

Er was voor Paul Simon een leven na Simon & Garfunkel, net zoals het einde van The Beatles niet betekende dat Paul McCartney en John Lennon in de vergetelheid belandden. Vergeet niet dat ook Michael Jackson eerst warmdraaide bij The Jackson 5 alvorens de titel van King of Pop op te eisen. In eigen land bewijzen Sylvie Kreusch, Bart Peeters, Tsar B en Zwangere Guy dat het soms loont om uit te vliegen.

Je eigen weg gaan is echter niet voor iedereen een succes. Na een matig ontvangen solodebuut reanimeerde Bert Ostyn zijn band Absynthe Minded. Het is twee jaar na de eerste single van Johannes Is Zijn Naam stil rond de solotrip van Johannes Verschaeve, de frontman van het ten grave gedragen The Van Jets. “Ik had het graag in mijn eentje gekund, maar ik kan het niet”, zei Geike Arnaert in deze krant bij haar terugkeer naar Hooverphonic. “Dat is frustrerend geweest, maar ik weet dat ik mensen nodig heb om samen iets te creëren.”

Elke casus is verschillend. Hoe komt het dat de ene artiest bevrijd is door solo te gaan, terwijl de ander baat heeft bij een band? En is het, zoals Bart Peeters bij The Radios en CPeX, essentieel om ervaring op te doen in een groep om later een succesvolle solocarrière te hebben?

Gevangen

Sylvie Kreusch was vorig jaar de auteur van het beste solodebuut uit de recente belpopgeschiedenis, met vier recente MIA-nominaties als blijk van erkenning. “Ik was al 25 toen ik eindelijk de stap durfde te wagen naar een solocarrière”, vertelt ze. “Voordien schreef ik geen songs in mijn eentje, uit angst dat ik het niet zou kunnen en zo mezelf zou teleurstellen.”

Met Montbray wierp Sylvie Kreusch zich op als de patroonheilige van de alternatieve pop. Voordien had de Antwerpse al van zich laten horen als frontvrouw van Soldier’s Heart, waarmee ze in 2013 liedjeswedstrijd De Nieuwe Lichting heeft gewonnen. Later werd ze bekend als de muze van Balthazar-stuurman Maarten Devoldere, ook bekend van Warhaus, het soloproject waarvoor hij Kreusch had gerekruteerd als achtergrondzangeres.

“Voor Soldier’s Heart zat ik nog in een andere band. In groepsverband nam ik nooit de leiding, waardoor ik mij liet meeslepen en vervolgens mijn eigen ding niet kon doen.” Het kriebelde echter om solo te gaan, vooral omdat ze zich in zekere zin gevangen voelde, vertelt Kreusch. “Ik vond het moeilijk om teksten te schrijven voor Soldier’s Heart. Wat ik vertelde was uit mijn leven gegrepen, terwijl de bandleden soms specifiek vroegen om het niet te persoonlijk te maken. Ik begreep dat wel. Je bent tenslotte een groep en ze willen niet dat je met alle aandacht gaat lopen, maar daardoor voelde het maken van songteksten eerder aan als een opdracht.”

De muren van Sylvie Kreusch’ tienerkamer waren bekleed met posters van popsterren, van Christina Aguilera tot Shakira. Een performer worden was haar droom. Justine Bourgeus, alias Tsar B, had daarentegen nooit de ambitie om mensen te entertainen, maar nadat de violist van School is Cool elektronica begon te produceren onder haar pseudoniem belandde ze op natuurlijke wijze op de voorgrond.

Harry Styles, groot geworden met One Direction, brengt vandaag zijn derde langspeler uit.  Beeld Getty Images for Coachella
Harry Styles, groot geworden met One Direction, brengt vandaag zijn derde langspeler uit.Beeld Getty Images for Coachella

“Als kind was ik nooit echt ambitieus. Ik had eerder een leven in de schaduw voor ogen, als violist of componist. Ik speel al sinds mijn 14 in bands en ik heb mij altijd kunnen vinden in mijn rol als bandlid”, aldus Tsar B. “Op de achtergrond kon ik mij uitleven zonder in de kijker te staan, wat een heerlijke positie was. Maar toen ging ik solo en werd ik plots een frontvrouw.”

Bourgeus was tussen 2012 en 2016 de violist van School is Cool. “Ik ben uit verveling op tour beginnen te experimenteren met muzieksoftware. Ik zag backstage hoe Johannes (Genard, frontman van de band, ELV) en Hanne (Torfs, multi-instrumentalist bij zowel SiC als Fortress, ELV) songs schreven, en dat heeft mij geïnspireerd om ook achter de laptop te kruipen. Maar wat ik maakte, schatte ik in het begin niet echt naar waarde.”

Het is mede dankzij de steun van de leden van School is Cool dat Justine Bourgeus zich vol op Tsar B heeft gestort. “Ze hebben mij altijd aangemoedigd om mijn eigen ding te doen. Misschien zelfs te hard, want ik heb de band uiteindelijk verlaten”, lacht ze. Sylvie Kreusch heeft dan weer veel te danken aan Maarten Devoldere van Balthazar, haar ex-lief. “Ik durfde mijn demo’s eigenlijk aan niemand laten horen. Ook niet aan Maarten, maar aangezien we in hetzelfde huis woonden, heb ik toch eens om zijn mening gevraagd. Hij was meteen enthousiast, wat mij het vertrouwen gaf om nog meer te schrijven.”

Belpopbijbel

In het geval van Sylvie Kreusch en Tsar B waren de jaren in een band essentieel om een eigen stijl en stem te ontwikkelen. “Ik heb veel geleerd door met mijn ogen en oren te stelen”, zegt Kreusch. “Al doende leer je – niet enkel muziektechnisch, ook over wat je wel en niet afgaat. Ik heb pas op mijn 25 beseft dat de muziek die ik wilde maken totaal anders was dan wat we met Soldier’s Heart deden.”

Ook wat Sam De Nef onder zijn eigennaam uitbrengt – referenties: Nick Drake, Bob Dylan en Leonard Cohen – ligt mijlenver van de rammelrock van zijn gewezen band Danny Blue and the Old Socks. Maar in tegenstelling tot Sylvie Kreusch en Tsar B was zijn vertrek bij de groep geen vrijwillige keuze. “Door de pandemie is de groep op natuurlijke wijze uit elkaar gevallen, waarna iedereen zijn eigen weg is uitgegaan. Ik ben solo begonnen, maar onze drummer bijvoorbeeld werkt nu als kinesist.”

De Antwerpse singer-songwriter heeft wel alles aan Danny Blue te danken, zegt hij. “We zijn de groep gestart op de middelbare school. Het is tijdens een schoolreis dat Rint (Mennes, bassist, ELV) mij ‘Come As You Are’ van Nirvana heeft leren spelen op gitaar. We waren een groep beste maten die plezier maakten en stiekem van een carrière als rocksterren droomden. We klooiden maar wat, maar zo heb ik wel alles opgestoken, waardoor ik met ervaring en kennis mijn soloproject kon aanvatten.”

Sam De Nef: ‘Het kan soms eenzaam zijn. Vroeger speelde ik met mijn beste vrienden samen, nu ben ik omringd door professionele muzikanten die ik betaal om mijn ideeën uit te voeren.' Beeld Sam De Nef
Sam De Nef: ‘Het kan soms eenzaam zijn. Vroeger speelde ik met mijn beste vrienden samen, nu ben ik omringd door professionele muzikanten die ik betaal om mijn ideeën uit te voeren.'Beeld Sam De Nef

Het zaadje is geplant in een bus vol schoolkinderen. Door vervolgens veel op te treden tijdens rockconcoursen en in kleine clubs over het hele land kwam De Nef na het einde van Danny Blue and the Old Socks in het vizier van Unday Records, de thuishaven van Intergalactic Lovers, Mauro Pawlowski en Millionaire. In het najaar brengt hij bij dat Belgische platenlabel zijn solodebuut uit.

Nog in het najaar zal ook Ruben Block, de brulboei van Triggerfinger, debuteren onder zijn eigennaam. Na ruim twee decennia lief en leed te hebben gedeeld met bassist Paul Van Bruystegem en drummer Mario Goossens achtte Block de tijd rijp om het eens in zijn eentje te proberen.

Een vertrouwde stem zijn biedt echter geen garantie op een succesverhaal. Daan Stuyvens solocarrière is een langer leven beschoren dan zijn band Dead Man Ray. Bent Van Looy wist zich na het einde van Das Pop staande te houden. Zwangere Guy bewijst dat je je tijd nuttig kan verdelen tussen je eigen noden en een groep.

In een belpopbijbel zal eerder het oeuvre van Arid worden opgenomen dan Jasper Steverlincks solowerk, al verkoopt hij solo meer tickets dan destijds met Arid. De experimenten van Mickael Karkousse (Goose), Bert Ostyn (Absynthe Minded), Johannes Verschaeve (The Van Jets) en Geike Arnaert (Hooverphonic) sloegen dan weer minder aan dan hun groepswerk. En welke verloren ziel zal zich Karen Daemen later herinneren van haar soloplaat?

Een soloproject hoeft natuurlijk niet enkel geslaagd te zijn wanneer het een commercieel succes is. “We moesten eerst iets anders en nieuws proberen om creatieve zuurstof te vinden. Balthazar dreigde te veel business te worden. Een break zorgt bij iedereen voor grote opluchting”, zei Jinte Deprez van Balthazar tijdens de periode waarin de meeste bandleden met zijprojecten waren gestart. Deprez onder de naam J. Bernardt, Maarten Devoldere werd Warhaus.

Hulplijn

Iedereen heeft zijn reden om het te proberen, maar in de praktijk is solo gaan niet voor elke muzikant weggelegd. Het heeft zijn voordelen, vindt Tsar B, want je bent je eigen baas. “Vrijheid is het mooiste goed. Wanneer je voor jezelf componeert zijn er geen regels en grenzen, en dat maakt mij gelukkig.” Je hoeft geen compromissen te sluiten, al is een klankbord wel dankbaar, vindt ze. “Als ik met een song in een gevorderde fase zit, haal ik er toch graag een coproducer bij of laat ik Trui (Amerlinck, cellist bij Tsar B, ELV) of mijn lief luisteren, want ik vind het belangrijk om te horen wat anderen ervan denken.”

Ook Sylvie Kreusch roept regelmatig andermans hulp in. In haar geval zijn Pieterjan Coppejans en Jasper Segers de hulplijn, de producers die “mijn gedachten kunnen lezen en vertalen”. Maar een idee kan onmogelijk ontstaan wanneer iemand op haar vingers kijkt, benadrukt ze. “Ik schrijf het liefst ’s nachts, wanneer ik zeker weet dat niemand kan luistervinken. Alleen zo kan ik diep graven, wat belangrijk is als je persoonlijke muziek wil maken. De aanzet komt altijd van mij – ik maak ook de melodieën en de akkoorden – maar Jasper en Pieterjan helpen vervolgens om de puzzel te leggen.”

'Op de achtergrond kon ik mij uitleven zonder in de kijker te staan, wat een heerlijke positie was. Maar toen ging ik solo en werd ik plots een frontvrouw', aldus Tsar B.  Beeld Illias Teirlinck
'Op de achtergrond kon ik mij uitleven zonder in de kijker te staan, wat een heerlijke positie was. Maar toen ging ik solo en werd ik plots een frontvrouw', aldus Tsar B.Beeld Illias Teirlinck

Sting verliet The Police naar verluidt omdat hij niet in democratie binnen de kunst gelooft. “Soms schiet iets mij te binnen op straat. Wanneer je in een band zit, moet je eerst de anderen overtuigen van een idee vooraleer het uitgevoerd kan worden”, herinnert Sylvie Kreusch zich van haar tijd bij Soldier’s Heart. Sam De Nef herkent dat: “Bij Danny Blue and the Old Socks waren we met vijf leden die input leverden. Wanneer iedereen zijn wil probeert door te drijven, is het vrijwel onmogelijk om iedereen tevreden te houden. Nu beslis ik alles zelf, wat een dankbare positie is.”

Toch wijst De Nef op de gevaren van een solocarrière. “Het kan soms eenzaam zijn. Vroeger speelde ik met mijn beste vrienden samen, nu ben ik omringd door professionele muzikanten die ik betaal om mijn ideeën uit te voeren. Dat is enerzijds een luxe, maar anderzijds creëert dat wel een zekere afstand, want jij bent de baas en zij het personeel. Wie bij Danny Blue met een onnozel idee afkwam, werd keihard aangepakt, terwijl het nu soms lijkt dat de muzikanten die met mij spelen geen kritiek mogen geven. Ik mis soms de brutaliteit van een band.”

Beyoncé Knowles, bekend geworden door de meidengroep Destiny's Child.  Beeld Photo News
Beyoncé Knowles, bekend geworden door de meidengroep Destiny's Child.Beeld Photo News

Alleen is bovendien maar alleen. En dat knaagt soms, getuigt Tsar B. “Ik probeer regelmatig om er andere mensen bij te betrekken, maar er zijn nog steeds momenten dat je op jezelf bent aangewezen. Ik mis het om te pingpongen met groepsleden. Niet alleen bij het componeren, ook bij het bepalen van een promocampagne, sta je er alleen voor. Soms zou het handig zijn om ideeën te kunnen afstemmen.” Sylvie Kreusch ervaart dan weer een zekere druk. “Ik vind het beangstigend dat mensen nu tickets kopen waar mijn naam op staat. Als ik een slechte show speel en het publiek teleurstel, ligt dat aan mij. Vroeger kon ik mij nog verschuilen achter een bandnaam.”

Je kunt maar één keer solo gaan, zei Bert Ostyn ooit, alvorens na een minder geslaagde uitstap terug te keren naar Absynthe Minded. Maar zo ervaren Justine Bourgeus, Sam De Nef en Sylvie Kreusch het niet. “Ik ben als mens enorm gegroeid door solo te gaan”, besluit Kreusch. “In het begin was het ongemakkelijk om anderen aan te sturen, want ik ben van nature geen leider. Ik was bovendien altijd een uitsteller, terwijl ik nu heb geleerd om te springen. Zelfs als dit project geen succes was geweest, had ik mezelf nog steeds trots gemaakt door eindelijk de stap te wagen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234